Bất chấp phản đối quốc tế, Israel thông qua dự luật mặc định tuyên án treo cổ với người bị kết tội 'khủng bố gây chết người', được cho chỉ nhằm vào người Palestine.

Theo Hãng tin Reuters, Quốc hội Israel ngày 30-3 đã thông qua dự luật quy định treo cổ là hình phạt mặc định dành cho người Palestine bị kết tội thực hiện các vụ tấn công gây chết người, bất chấp làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ cộng đồng quốc tế.

Được cho là chỉ nhắm vào người Palestine

Đạo luật được thông qua với 62/120 phiếu thuận, hiện thực hóa cam kết của các đồng minh cực hữu trong liên minh cầm quyền của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Đạo luật thiết lập hai hệ thống áp dụng song song. Tại Bờ Tây - nơi người Palestine sinh sống không được xem là công dân Israel và luôn bị đưa ra tòa án quân sự, tử hình treo cổ là hình phạt mặc định bắt buộc đối với bị cáo bị kết tội "thực hiện hành vi khủng bố gây chết người".

Tòa có thể chuyển sang tù chung thân nhưng chỉ trong những "trường hợp đặc biệt" không được định nghĩa rõ. Bản án tử hình chỉ cần đa số phiếu của hội đồng thẩm phán, thay vì đồng thuận tuyệt đối như quy định hiện hành và phải được thi hành trong vòng 90 ngày. Bị cáo không có quyền kháng cáo hay xin ân xá.

Tại hệ thống tòa án dân sự Israel, đạo luật cho phép tuyên tử hình hoặc tù chung thân đối với bất kỳ ai bị kết tội "cố ý gây chết người nhằm phủ nhận sự tồn tại của Nhà nước Israel". Ở nhánh này, thẩm phán có quyền cân nhắc giữa tử hình và tù chung thân.

Tuy nhiên, giới phê bình cho rằng điều kiện "nhằm phủ nhận sự tồn tại của Israel" trên thực tế chỉ có thể áp dụng cho cộng đồng người Ả Rập mang quốc tịch Israel chứ không bao giờ áp dụng cho công dân Do Thái, dù phạm tội tương tự.

Cộng đồng người Ả Rập tại Israel chiếm khoảng 20% dân số, trong đó hầu hết là người Palestine.

Đây là lần đầu tiên Israel đưa trở lại hình phạt tử hình cho tội giết người từ năm 1954.

Cộng đồng quốc tế phản đối

Đảng Quyền lực Do Thái của Bộ trưởng An ninh quốc gia Itamar Ben-Gvir - người khởi xướng dự luật này - lập luận rằng hình phạt tử hình sẽ ngăn chặn người Palestine thực hiện các vụ tấn công hoặc bắt cóc con tin nhằm gây sức ép trong các thỏa thuận trao đổi tù nhân.

Tuy nhiên, luật này tiếp tục làm gia tăng lo ngại của các đồng minh phương Tây, vốn đã chịu sức ép quốc tế vì tình trạng bạo lực leo thang của người định cư Do Thái nhắm vào người Palestine tại Bờ Tây.

Ngay cả trước khi đạo luật được đưa ra bỏ phiếu, ngoại trưởng bốn nước Đức, Pháp, Ý và Anh đã lên tiếng cảnh báo luật mang tính "phân biệt đối xử trên thực tế" với người Palestine và làm xói mòn các nguyên tắc dân chủ của Israel.

Một nhóm chuyên gia Liên hợp quốc cũng nhận định luật có định nghĩa mơ hồ về "khủng bố", dẫn đến nguy cơ áp dụng hình phạt tử hình cho cả những hành vi "không thực sự mang tính khủng bố".

Các tổ chức nhân quyền hàng đầu Israel gọi đạo luật này là "hành vi phân biệt đối xử mang tính thể chế và bạo lực phân biệt chủng tộc nhắm vào người Palestine". Hiệp hội Quyền dân sự Israel (ACRI) cho biết đã đệ đơn kháng cáo dự luật này lên Tòa án Tối cao.

Tổ chức Ân xá Quốc tế cũng khẳng định "không có bằng chứng cho thấy hình phạt tử hình có tác dụng răn đe tội phạm tốt hơn so với tù chung thân".

Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas cũng lên án đạo luật vi phạm luật pháp quốc tế, khẳng định nó "không thể bẻ gãy ý chí của người dân Palestine". Trong khi đó, các nhóm vũ trang tại Dải Gaza, bao gồm Hamas và Thánh chiến Hồi giáo, kêu gọi người Palestine thực hiện các cuộc tấn công trả đũa.

Đáng chú ý, dự luật này có thể sẽ yểu mệnh. Giới luật gia Israel nhận định đạo luật này vi hiến và nhiều khả năng sẽ bị Tòa án Tối cao bác bỏ.

Theo Tuoitre