Việc tự điền tờ khai thuế thu nhập là “ác mộng” quen thuộc của nhiều người nộp thuế.

Tờ khai thuế năm 2025 không chỉ dành cho người kinh doanh, làm nghề tự do (OSVČ), mà còn liên quan đến cả người về hưu có đi làm thêm, sinh viên đi làm, hay những người có thu nhập từ cho thuê nhà, bán bất động sản hoặc trúng thưởng cờ bạc vượt hạn mức miễn thuế.

Nghĩa vụ nộp tờ khai thuế áp dụng cho tất cả những ai có thu nhập chịu thuế trên 50.000 Kč/năm, hoặc thu nhập “phụ” trên 20.000 Kč/năm.

Hạn chót nộp tờ khai thuế thu nhập năm 2025 đang đến gần. Thời hạn cơ bản là ngày 1/4/2026. Nếu nộp điện tử, có thể nộp đến ngày 4/5/2026. Trường hợp ủy quyền cho tư vấn thuế, hạn cuối được kéo dài đến 1/7/2026.

Không chỉ doanh nhân phải nộp tờ khai

Nghĩa vụ nộp tờ khai không chỉ áp dụng cho người kinh doanh, mà cho tất cả những ai có thu nhập chịu thuế trong năm vượt 50.000 Kč. “Đối với người làm công ăn lương có một ngoại lệ quan trọng: thông thường, người chỉ có thu nhập từ tiền lương, làm cho một nhà tuyển dụng hoặc lần lượt cho nhiều nhà tuyển dụng, tại tất cả nơi làm việc đều đã ký Tờ khai người nộp thuế (prohlášení k dani), và đồng thời không có các khoản thu nhập khác theo Điều 7–10 Luật Thuế Thu nhập vượt 20.000 Kč/năm, thì không phải tự nộp tờ khai,” bà Gabriela Ivanco, cố vấn thuế của công ty Forvis Mazars, giải thích.

Có nhiều trường hợp người làm công, người về hưu, sinh viên hay cha/mẹ đang nghỉ chăm con phải tự nộp tờ khai thuế. “Một trường hợp rất điển hình là khi người nộp thuế có nhiều quan hệ lao động trong cùng một thời kỳ – ví dụ vừa có việc chính thức vừa có thêm hợp đồng làm thêm hay đi làm thời vụ song song. Khi đó, việc quyết toán thuế hàng năm qua một nhà tuyển dụng thường là không đủ và người lao động phải tự nộp tờ khai. Ngoại lệ có thể là một số khoản thu nhập từ hợp đồng DPP (dohoda o provedení práce) đã bị đánh thuế khấu trừ (srážková daň),” bà Ivanco nói.

Nghĩa vụ nộp tờ khai cũng phát sinh khi ta có thêm thu nhập phụ bên cạnh tiền lương: từ cho thuê, bán tài sản mang tính chất không thường xuyên, hoặc từ hoạt động kinh doanh/tự do bên lề. Một khi vượt ngưỡng 20.000 Kč/năm, bạn khó tránh khỏi việc phải điền “tờ khai hồng”.

Thu nhập từ cho thuê: người về hưu cũng phải kê khai

Một nhóm phổ biến khác là người có thu nhập từ cho thuê. Loại thu nhập này không đương nhiên được miễn thuế. “Nếu không phải là nhân viên chỉ có thu nhập từ tiền lương và không đủ điều kiện được miễn nộp tờ khai, thì thu nhập từ cho thuê thường phải khai trong tờ khai thuế,” bà Ivanco nói. “Ví dụ, một người hưởng lương hưu có thêm thu nhập từ cho thuê nhà vẫn phải xem xét nghĩa vụ kê khai theo các quy tắc chung như mọi người nộp thuế khác. Bản thân việc nhận lương hưu không làm phát sinh hay miễn trừ nghĩa vụ khai thuế,” bà nhấn mạnh.

Bán bất động sản, làm đồ hand-made, dịch vụ nhỏ lẻ

Nếu năm ngoái bạn bán nhà hoặc căn hộ, nghĩa vụ khai thuế cũng có thể xuất hiện. Thu nhập từ bán bất động sản được miễn thuế nếu người bán đã sở hữu bất động sản đó ít nhất 2 năm trước khi bán. Nếu không đáp ứng điều kiện, phần thu nhập chịu thuế cần được đưa vào tờ khai.

Tờ khai cũng bắt buộc đối với những người có thu nhập thêm từ sản phẩm tự làm, dịch vụ nhỏ lẻ hay “freelance”. “Khác biệt quan trọng là giữa thu nhập ‘ngẫu nhiên’ thực sự và hoạt động có tính chất thường xuyên. Nếu chỉ là thu nhập thực sự mang tính bất chợt, đáp ứng đủ điều kiện của luật, có thể được miễn thuế đến 50.000 Kč/năm. Nhưng một khi hoạt động mang tính đều đặn, lặp lại, có tổ chức, thì thường sẽ không còn được coi là thu nhập ‘ngẫu nhiên’ miễn thuế nữa mà là thu nhập chịu thuế, dẫn đến nghĩa vụ nộp tờ khai,” bà Ivanco giải thích.

Quy định mới với người làm thêm, sinh viên, người đi làm thời vụ

Gần đây, quy định đối với người làm thêm (brigádníci) cũng thay đổi. Với hợp đồng DPP, thuế khấu trừ được áp dụng đối với phần thu nhập không vượt 11.499 Kč/tháng tại một chủ sử dụng lao động. Nếu thuế đã được xử lý hoàn toàn bằng khấu trừ và không có lý do nào khác phát sinh nghĩa vụ nộp tờ khai, người lao động không bắt buộc phải khai thuế. Nghĩa vụ sẽ xuất hiện khi có nhiều việc làm song song hoặc có thêm các khoản thu nhập phụ khác.

Người về hưu, sinh viên hay cha/mẹ đang nghỉ chăm con đều được pháp luật dành cho một số ưu đãi. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc họ không phải nộp tờ khai nếu có thêm thu nhập. Yếu tố quyết định luôn là loại và mức thu nhập. Sinh viên không tự động được miễn thuế chỉ vì đang học; người về hưu không tự động được miễn chỉ vì đang lĩnh lương hưu; cha/mẹ nghỉ chăm con cũng xử lý nghĩa vụ thuế như mọi người nộp thuế khác.

Theo bà Ivanco, người về hưu cần lưu ý rằng phần lớn lương hưu thông thường không nằm trong diện chịu thuế. “Từ thuế được miễn các khoản lương hưu hoặc trợ cấp hưu trí thường xuyên được chi trả, tới mức 36 lần lương tối thiểu trong năm – tức với năm 2025 là đến 748.800 Kč. Điều đó có nghĩa là đa số lương hưu thông thường trên thực tế không phải đóng thuế,” bà cho biết.

Theo CNN Prima news