Tính đến ngày 15 tháng 3, những người tị nạn Ukraine tại Séc đã yêu cầu gia hạn bảo vệ tạm thời. Theo dữ liệu sơ bộ của Bộ Nội vụ, khoảng 350.000 người đã đăng kí. Do có sự chậm trễ trong việc xem xét luật Lex Ukraine VII, quy trình này bắt đầu muộn hơn dự kiến, vào ngày 11 tháng 2 thay vì đầu năm như mong đợi. 

Thời gian đã bị rút ngắn và các hệ thống phải chịu áp lực lớn hơn. Nếu bảo vệ tạm thời cho người Ukraine được gia hạn thêm một năm nữa, mọi thứ sẽ diễn ra suôn sẻ hơn vì sẽ không phải áp dụng thêm thay đổi luật nữa. “Trong vài ngày đầu, lưu lượng truy cập vào cổng thông tin cho người nước ngoài đã cao gấp nhiều lần so với hoạt động bình thường,” phát ngôn viên Bộ Nội vụ, Hana Malá, cho biết. Tuy nhiên, hoạt động đã nhanh chóng trở lại trạng thái bình thường. “Hiện tại, khoảng 350.000 người đã yêu cầu gia hạn bảo vệ tạm thời,” bà Malá thêm rằng các dữ liệu sẽ được kiểm tra và bộ sẽ công bố hình thức cuối cùng vào đầu tháng 4.

Tất cả người Ukraine đã yêu cầu gia hạn bảo vệ qua Internet hiện có hiệu lực đến ngày 30 tháng 9 năm nay. Để gia hạn đến cuối tháng 3 năm sau, họ phải có mặt trực tiếp tại văn phòng của Bộ Nội vụ. Nhờ có bảo vệ tạm thời, những người tị nạn có thể cư trú hợp pháp tại đây, tiếp cận thị trường lao động hoặc hệ thống giáo dục. Họ cũng có thể nhận trợ cấp nhân đạo dành cho người nước ngoài không có thu nhập.

Theo số liệu của bộ, hiện có khoảng 399.000 người đang giữ bảo vệ tạm thời, vì vậy có thể dự đoán rằng một số người tị nạn Ukraine thực sự không kịp yêu cầu gia hạn và sẽ phải nộp đơn mới. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là họ lại có quyền lợi như trước. “Ví dụ, nếu người đó đã sử dụng hết quyền lợi hợp pháp trong 90 ngày bảo hiểm y tế miễn phí, họ sẽ không có quyền hưởng thêm 90 ngày nữa khi nộp lại đơn,” bà Malá cho biết.

Tính theo mật độ 1.000 dân, Séc hiện có số lượng người tị nạn từ Ukraine nhiều nhất cả châu Âu. Đứng sau Séc trong thống kê này là Ba Lan, Estonia, Latvia và Slovakia.

Thu nhập 440.000 korun một năm mới được xin cư trú dài hạn 5 năm trở lên

Theo luật Lex Ukraine VII, một số người tị nạn có thể bày tỏ nguyện vọng xin phép cư trú dài hạn đặc biệt vào tháng 4, nhờ đó họ sẽ có sự đảm bảo rằng sẽ có thể ở lại Séc thêm 5 năm nữa và có thể xin phép cư trú vĩnh viễn. Tuy nhiên, điều này chỉ áp dụng cho những người có hoạt động kinh tế cao. Theo đề xuất mà chính phủ sẽ thảo luận vào thứ Tư, các ứng viên phải có thu nhập ít nhất 440.000 korun mỗi năm. Theo các quan chức chính phủ, điều kiện này tương đương với 1/5 số người tị nạn có thể đạt được ngưỡng này, tuy nhiên các nhà phê bình lại nghi ngờ điều đó. “Tôi không chắc liệu 15 đến 20 % người có bảo vệ tạm thời có thu nhập phù hợp và liệu điều đó có tương ứng với dữ liệu hiện tại về việc làm hay không. Tôi lo ngại rằng đa số người có bảo vệ tạm thời sẽ không thể đạt được mức thu nhập yêu cầu,” văn phòng bảo vệ nhân quyền của Stanislav Křeček cho biết.

Cư trú dài hạn sẽ chỉ dành cho giới tinh hoa Ukraine. Séc đang thắt chặt vấn đề này vì không đủ nhân viên.

Ngay cả những người tị nạn không đủ điều kiện cho cư trú dài hạn vẫn có thể ở lại đây. Tuy nhiên, nếu có một thỏa thuận ngừng bắn hoặc hòa bình tại Ukraine, họ sẽ phải dần chuyển sang chế độ bình thường áp dụng cho người nước ngoài khác, chẳng hạn như xin phép cư trú tạm thời hoặc tị nạn.

Theo ông Rakušan, các quy tắc chung cho trường hợp ngừng bắn nên được toàn bộ Liên minh châu Âu thống nhất trong nhiệm kỳ Chủ tịch Hội đồng của Ba Lan, tức là trong nửa đầu năm nay.

Trên thực tế, chính Hội đồng, tức đại diện các quốc gia thành viên, là những người quyết định về việc gia hạn bảo vệ tạm thời cho người Ukraine. Nếu Hội đồng năm nay gia hạn thêm một năm cho những người tị nạn, việc gia hạn đăng ký tại Séc sẽ không chịu áp lực như vậy. “Sửa đổi luật Lex Ukraine VII đã đưa ra các quy định tổng quát hơn liên quan đến việc gia hạn bảo vệ tạm thời,” bà Malá cho biết. Thực tế có nghĩa là không cần phải có thêm một sự thay đổi luật mới, mà chỉ cần sử dụng hệ thống pháp lý hiện tại.

(Theo Novinky)