Việc tiếp cận nhà riêng tại Séc có thể sẽ trở nên khó khăn hơn nữa vào mùa hè. Theo các chuyên gia, các ngân hàng nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng lãi suất thế chấp. Điều này sẽ xảy ra bất kể quyết định của Ngân hàng Quốc gia Séc (ČNB) về mức lãi suất cơ bản là gì. Khách hàng có thể phải trả thêm hàng trăm korun mỗi tháng cho khoản thanh toán vay.

“Lãi suất có thể tăng khoảng 0,2 điểm phần trăm,” ông Radek Slavík, môi giới thế chấp của công ty Hypodům, cho biết với báo Novinky.

Lãi suất trung bình của các khoản vay thế chấp thực tế trong tháng 5 theo Hypomonitor của Hiệp hội Ngân hàng Séc là 4,67%. Nếu mức tăng như ông Slavík dự đoán xảy ra, thì với khoản vay 4,7 triệu korun kỳ hạn 30 năm, tiền trả hàng tháng sẽ tăng gần 600 korun, lên khoảng 25.600 korun.

Dù Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) chỉ trích lãi suất thế chấp cao của Ngân hàng Trung ương Séc (ČNB), các động thái hiện tại của ngân hàng này sẽ không ảnh hưởng nhiều đến xu hướng lãi suất cho khách hàng. Điều này đúng ngay cả khi tại cuộc họp ngày thứ Năm, ngân hàng quyết định tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 3,75%.

Các ngân hàng dự đoán ngân hàng trung ương chắc chắn sẽ tăng lãi suất trong năm nay, nếu không phải ngay bây giờ thì sẽ ở các cuộc họp sau. Quan trọng hơn đối với các ngân hàng là diễn biến của các hợp đồng hoán đổi lãi suất (interest rate swaps) – tức chi phí mà các ngân hàng vay mượn lẫn nhau.

Dù các mức swap đã giảm sau tin về đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, chúng vẫn cao hơn so với trước khi xung đột Trung Đông bùng nổ. Ngày thứ Tư, lãi suất swap kỳ hạn 3 năm ở mức 4,1%.

Theo chuyên gia kinh tế trưởng của Patria Finance, Dominik Rusinko, mức swap 3 năm – cơ sở để định giá một khoản thế chấp điển hình – hiện cao hơn hơn 50 điểm cơ bản so với trước chiến tranh, vì vậy có thể kỳ vọng lãi suất thế chấp sẽ tiếp tục tăng dần.

Kịch bản giảm căng thẳng ở Iran có thể giúp hạ lãi suất

Các ngân hàng cũng có động lực tăng lãi suất vì chi phí vốn tăng từ mùa xuân vẫn chưa được phản ánh đầy đủ vào giá cho khách hàng.

Theo David Eim, phó chủ tịch hội đồng quản trị của công ty môi giới thế chấp Gepard Finance, cạnh tranh giữa các ngân hàng cũng sẽ đóng vai trò quan trọng. Do đó, ông cho rằng lãi suất có thể tiếp tục giữ ở mức hiện tại hoặc ổn định.

Ông Slavík cũng thừa nhận kịch bản này, nhưng cho rằng nó ít khả thi hơn so với xu hướng tăng nhẹ đã nêu. Điều này có thể xảy ra nếu tình hình Trung Đông ổn định hơn và kéo theo sự giảm bền vững của lãi suất swap.

Dù lãi suất thế chấp đang tăng, người dân không nhất thiết phải trì hoãn việc mua nhà, vì giá bất động sản ảnh hưởng đến tổng chi phí vay còn mạnh hơn lãi suất. Giá nhà vẫn đang tiếp tục tăng, và người mua hiện nay ít đầu cơ hơn so với năm 2022 – thời điểm lãi suất cũng tăng mạnh.

“Quyết định vay thế chấp ngày càng phụ thuộc vào tình hình tài chính tổng thể của hộ gia đình, chứ không chỉ dựa vào kỳ vọng biến động lãi suất,” ông Martin Novák, chuyên gia phân tích chính của Broker Consulting, cho biết.

Theo ông, nhu cầu vay thế chấp còn được hỗ trợ bởi sức mua của các hộ gia đình đang tăng lên, nhờ mức lương cao hơn giúp họ có sự ổn định hơn trong kế hoạch tài chính dài hạn.

(Theo Novinky)