Chi hội đồng quê tại Cộng hòa Séc đang chứng kiến sự biến mất dần của các cửa hàng bán lẻ truyền thống. Chỉ riêng trong năm ngoái, đã có 163 cửa hàng tại vùng nông thôn phải ngừng hoạt động. 

Để duy trì các dịch vụ thiết yếu, nhiều địa phương đã tìm đến giải pháp mới: các cửa hàng tiện lợi hoạt động 24/7 không cần nhân viên, vận hành bằng hệ thống tự động – thanh toán qua thẻ, chip hoặc mã QR. Những mô hình này hiện phụ thuộc nhiều vào nguồn hỗ trợ tài chính, tuy nhiên không phải địa phương nào cũng đủ điều kiện tiếp cận nguồn hỗ trợ này.

Thay vì hình ảnh quen thuộc là người bán ra đón chào khách, mang café, nhắc chuyện làng quê, thì tại Keřkov, gần Přibyslav, vật dụng trong cửa hàng cũ nay được thay thế bằng máy tập thể dục – minh chứng rõ rệt cho sự biến mất của các "krámek" (tạp hóa) làng truyền thống.

“Có sự cạnh tranh không lành mạnh, đặc biệt là từ các chuỗi bán lẻ lớn nước ngoài. Bên cạnh đó còn là vấn đề nhu cầu và xu hướng dân số vùng nông thôn đang giảm dần,” ông Jan Hrdina – Thư ký Hiệp hội Thương mại truyền thống Séc cho biết.

Hồi sinh từ công nghệ: Mô hình cửa hàng tự động tại Rváčov

Khác với nhiều nơi buông xuôi, tại làng Rváčov thuộc vùng Chrudim, người dân đã quyết không để cửa hàng duy nhất của làng biến mất. Họ được hướng dẫn cách sử dụng chip, thẻ không tiếp xúc và mã QR để mua hàng. Ban ngày có nhân viên, ban đêm hệ thống camera giám sát hoạt động mua bán – cửa hàng không bao giờ đóng cửa.

“Chính quyền địa phương cải tạo không gian, còn chúng tôi cung cấp hệ thống bán hàng và đảm nhận việc cung ứng hàng hóa,” ông Tomáš Řezníček – Phó Giám đốc hệ thống bán lẻ Jednota Hlinsko cho biết.

Với nhiều người dân, cửa hàng không chỉ là nơi mua sắm mà còn là điểm gặp gỡ, trò chuyện. Mỗi thứ Tư, nơi đây còn phục vụ thêm món thịt nướng nóng hoặc đồ ăn nhẹ như bánh mì sandwich.

“Lãnh đạo các địa phương đều mong muốn duy trì dịch vụ bán lẻ cho người dân vùng quê, để họ có chất lượng sống không thua kém gì ở thành phố,” bà Barbora Langerová – cán bộ hành chính xã thuộc tỉnh Vysočina chia sẻ.

Đầu tư từ ngân sách – nhưng tương lai là công nghệ

Các địa phương hiện vẫn đang nhận được hỗ trợ từ nhà nước. Theo Bộ trưởng Công thương Lukáš Vlček (đảng STAN), chương trình “Obchůdek” sẽ tiếp tục triển khai trong các năm tới. Tuy vậy, nguồn kinh phí có hạn nên không thể đáp ứng được toàn bộ nhu cầu đang gia tăng. “Mỗi năm có vài trăm hồ sơ nhận được hỗ trợ, nhưng cũng có nhiều hồ sơ bị từ chối do ngân sách không đủ,” ông Vlček cho hay.

Năm 2026, các khu dân cư dưới 1.000 người ở tất cả các tỉnh sẽ được phân bổ tổng cộng 50 triệu korun. Dù vậy, theo Bộ trưởng, tương lai lâu dài nằm ở số hóa, thanh toán không dùng tiền mặt và thời gian mở cửa 24/7.

Trong bối cảnh tiệm tạp hóa truyền thống ngày càng khan hiếm, mô hình cửa hàng không người phục vụ được kỳ vọng sẽ là giải pháp duy trì dịch vụ cơ bản cho hàng triệu người dân Séc tại các vùng quê.

Theo CNN Prima news