Theo truyền thông Mỹ, ngày 29-1 theo giờ địa phương, các nghị sĩ Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ đã tạm thời đạt thỏa thuận nhằm ngăn chặn nguy cơ Chính phủ Liên bang Mỹ đóng cửa.

Động thái mới của Đảng Dân chủ nhằm "siết ICE"

Theo kênh NBC News, thỏa thuận nêu rõ toàn bộ chính phủ liên bang sẽ được cấp ngân sách hoạt động đến tháng 9-2027, trừ Bộ An ninh nội địa Mỹ (DHS).

Theo thỏa thuận, phần lớn cơ quan liên bang sẽ được cấp ngân sách hoạt động đến hết tháng 9, còn Bộ An ninh nội địa (DHS) chỉ được gia hạn tạm thời 2 tuần để các bên tiếp tục đàm phán về việc siết hoạt động của Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE), theo NBC News.

Thượng viện có thể bỏ phiếu về thỏa thuận ngay trong tối 29-1 (giờ Mỹ). Sau đó Hạ viện sẽ quay lại Washington vào ngày 2-2 và thông qua dự luật, trước khi chuyển đến bàn làm việc của Tổng thống Mỹ Donald Trump để ký ban hành.

Theo lịch trình, ngân sách của hàng loạt cơ quan quan trọng như Bộ Chiến tranh, Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính, Bộ Giao thông, Bộ Y tế và Dịch vụ nhân sinh, Bộ Giáo dục và DHS sẽ hết hạn vào 23h59 ngày 30-1 (giờ Mỹ).

Nếu không có thỏa thuận, nguồn ngân sách sẽ bị cắt từ 0h01 ngày 31-1 (giờ Mỹ).

Tuy nhiên giới quan sát cho rằng tác động có thể không lớn, do phần lớn nhân viên liên bang không làm việc cuối tuần.

Đáng chú ý, thỏa thuận mới này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Thượng viện bác bỏ gói ngân sách lớn trị giá 1.200 tỉ USD do Hạ viện thông qua trước đó.

Gói này gộp cả 6 dự luật chi tiêu, trong đó có ngân sách cho DHS.

Cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện kết thúc với tỉ lệ 45-55, khi toàn bộ phe Dân chủ và 8 thượng nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu chống, không đạt mốc 60 phiếu cần thiết để vượt qua thủ tục "câu giờ" (filibuster).

Trước đó phe Dân chủ cũng từng tuyên bố không ủng hộ gói ngân sách của Hạ viện nếu không có các cơ chế ràng buộc chặt chẽ hơn đối với hoạt động của DHS và ICE.

Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Chuck Schumer cũng gọi vụ đặc vụ ICE bắn chết người biểu tình ở thành phố Minneapolis (bang Minnesota) là "một sự ghê tởm về mặt đạo đức", cáo buộc ICE hành động ngoài vòng pháp luật và yêu cầu Quốc hội phải can thiệp.

DHS: tâm điểm giữa tranh cãi bạo lực ở Minneapolis

Theo các nguồn tin am hiểu, điểm then chốt của thỏa thuận là DHS chỉ vận hành theo dự luật ngân sách tạm thời kéo dài 2 tuần đến ngày 13-2.

Khoảng thời gian được cho là nhằm "câu giờ" cho cuộc thương lượng giữa Nhà Trắng và phe Dân chủ về các "rào chắn" kiểm soát hoạt động của ICE - cơ quan thuộc DHS phụ trách - trong bối cảnh làn sóng phẫn nộ của dư luận khi hai công dân Mỹ bị đặc vụ ICE bắn chết tại Minneapolis.
"Nếu Đảng Cộng hòa không làm được gì trong hai tuần, Bộ An ninh nội địa sẽ đóng cửa và chúng ta sẽ chẳng có động lực gì để mở cửa trở lại nếu không có các biện pháp kiểm soát đối với ICE", một trợ lý của Đảng Dân chủ cho biết.

Trong khi đó trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump kêu gọi các nghị sĩ hai Đảng ủng hộ thỏa thuận.

"Điều duy nhất có thể làm đất nước chúng ta chậm lại là một đợt chính phủ đóng cửa kéo dài và gây thiệt hại nữa… Hy vọng cả Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ sẽ bỏ phiếu ĐỒNG Ý", ông viết.

Tổng thống Trump trước đó cũng khẳng định trong cuộc họp nội các đầu tiên của năm mới rằng ông muốn làm việc "rất lưỡng đảng" để tránh kịch bản đóng cửa chính phủ.

Gần đây các lãnh đạo Đảng Dân chủ cùng hai nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội Mỹ đã công khai kêu gọi Bộ trưởng An ninh nội địa Kristi Noem từ chức, tuy nhiên ông Trump khẳng định không sa thải bà Noem và nói rằng "bà ấy đang làm rất tốt công việc của mình".

Theo Tuoitre