Từ ngày 1 tháng 7, những người kinh doanh cá thể (OSVČ) tại Séc từng nộp mức tiền đóng bảo hiểm tối thiểu hàng tháng là 5.720 Kč sẽ được giảm mức đóng này. Đây là một trong những lời hứa trước bầu cử của chính phủ đương nhiệm của Thủ tướng Andrej Babiš. Những người tham gia chế độ thuế paušál cũng sẽ được hưởng mức giảm này. Tuy nhiên, các doanh nhân và người kinh doanh cá thể sẽ không được tự động hoàn lại tiền, thay vào đó, những ai có nhu cầu sẽ phải tự nộp đơn xin nhà nước hoàn trả.

Các khoản đóng bảo hiểm của người kinh doanh cá thể OSVČ đã tăng mạnh trong những năm gần đây do gói củng cố tài chính được chính phủ tiền nhiệm của Thủ tướng Petr Fiala ban hành. Hiện nay, cơ sở tính đóng bảo hiểm được xác định bằng 40% mức lương trung bình. Một đề xuất đã được thông qua trong quá trình lập pháp, đưa cơ sở tính đóng trở lại mức 35% như năm ngoái. Đối với người kinh doanh cá thể, đây là một khoản tiết kiệm đáng kể. Thay vì mức hiện tại là 5.720 korun, họ sẽ phải đóng 5.005 korun. Về thay đổi này, Cơ quan An sinh Xã hội Séc đã thông báo và gửi cảnh báo vào hộp dữ liệu cho OSVČ.

Mức đóng bảo hiểm được tính như thế nào?

Mức đóng bảo hiểm tối thiểu được xác định dựa trên thu nhập từ hoạt động kinh doanh của người kinh doanh cá thể trong năm dương lịch trước đó. Nếu trong hoạt động kinh doanh chính, cơ sở tính đóng hàng tháng tương ứng với 55% phần thu nhập chịu thuế từ hoạt động kinh doanh không đạt ít nhất 40% mức lương trung bình, tức là 19.587 korun mỗi tháng, thì mức bảo hiểm tối thiểu là 5.720 korun.

Theo quy định mới, mức tối thiểu 5.005 korun sẽ áp dụng cho những người kinh doanh cá thể có thu nhập hàng tháng không đạt ít nhất 35% mức lương trung bình, tức là 17.139 korun.
Nếu ai đó có thu nhập hàng tháng nằm giữa mức 17.139 korun và 19.587 korun, thì khoản đóng hàng tháng sẽ cao hơn 5.005 korun. Cơ quan An sinh Xã hội Séc đưa ra ví dụ: nếu ai có thu nhập hàng tháng trong năm 2025 là 18.560 korun, thì từ tháng 7 mức đóng mới sẽ là 5.420 korun.

Làm thế nào để yêu cầu hoàn trả khoản đóng dư?

Cơ quan An sinh Xã hội Séc cho biết có thể yêu cầu hoàn trả khoản tiền này đến hết năm 2026. Mỗi OSVČ phải nộp đơn đến cơ quan an sinh xã hội có thẩm quyền. Tiền sẽ được chuyển lại vào tài khoản trong vòng hai tháng kể từ khi nộp đơn. Người dân cũng có thể yêu cầu dùng khoản tiền đó để thanh toán các khoản đóng bảo hiểm của những tháng tiếp theo.

“Vì mục đích này, mức đóng bảo hiểm từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2026 cũng sẽ được tính lại như thể sửa đổi luật đã có hiệu lực từ tháng 1 năm 2026. Điều này nhằm xác định liệu trong giai đoạn đó đã nộp nhiều hơn mức cần thiết hay không và nếu có thì là bao nhiêu, từ đó xác định có cơ sở để yêu cầu hoàn trả hay không. Tuy nhiên, không bắt buộc phải yêu cầu hoàn trả, vì khoản tiền này sẽ cùng với các khoản đóng bảo hiểm khác của năm 2026 được tính vào số tiền đã nộp khi quyết toán báo cáo thu nhập và chi phí của OSVČ cho năm 2026; nếu phát sinh khoản nộp dư, khoản đó sẽ được hoàn trả,” ČSSZ cho biết.

Như vậy, nếu không chủ động yêu cầu hoàn trả, bạn sẽ chỉ nhận lại khoản tiền này vào năm sau. Trong thời gian đó, tiền sẽ được nhà nước giữ lại và hoàn trả mà không có lãi.

Đơn xin hoàn trả khoản đóng dư cần có những gì?

Cơ quan An sinh Xã hội sẽ không phát hành mẫu đơn riêng cho trường hợp này. Vì vậy, OSVČ sẽ phải tự gửi yêu cầu, chẳng hạn qua hộp thư dữ liệu điện tử hoặc qua email có chữ ký điện tử được công nhận. Thông báo cần nêu rõ phương thức nhận tiền hoàn và số tài khoản mà khoản tiền sẽ được chuyển về.

“Không cần phải ghi số tiền yêu cầu hoàn trả, cơ quan an sinh xã hội sẽ tự xác định khoản tiền đó,” ČSSZ cho biết.

Thuế paušál sẽ giảm như thế nào?

Sự thay đổi này cũng sẽ ảnh hưởng đến những người nộp thuế theo chế độ thuế paušál từ tháng 7. Đối với họ, số tiền giảm còn rõ rệt hơn so với các OSVČ khác. Trước đây, ở bậc thứ nhất họ phải đóng 9.984 korun. Theo quy định mới, số tiền sẽ là 9.162 korun, tức giảm 822 korun. Trong trường hợp này, khoản đóng dư trong nửa năm đầu gần 5.000 korun.

Đối với người nộp thuế khoán, có một lựa chọn sẵn: họ có thể giảm ngay khoản đóng tháng 7 tương ứng với phần đã nộp dư.
“Nhờ đó, chênh lệch giữa mức đóng khoán cũ và mức mới sẽ được hoàn lại ngay trong năm 2026. Nếu không thực hiện như vậy, họ có thể yêu cầu Cơ quan Thuế hoàn trả khoản nộp dư trong kỳ quyết toán thuế hằng năm,” Bộ Tài chính cho biết.

Khoản tiền này đến hạn thanh toán vào ngày 20 tháng 7. Khoản nộp dư ở bậc thứ nhất từ tháng 1 là 4.932 korun. Vì vậy, những người trong chế độ thuế khoán có thể nộp 4.230 korun trong tháng 7. Sau đó, họ sẽ tiếp tục đóng mức mới thấp hơn cho đến cuối năm.

(Theo CNN Prima NEWS)