Ủy ban Nghệ thuật liên bang do Tổng thống Trump bổ nhiệm đã phê duyệt thiết kế cuối cùng của đồng xu vàng 24K in hình ông, mở đường cho Cục Đúc tiền Mỹ tiến tới sản xuất trong dịp Quốc khánh vào ngày 4-7 tới.

Quyết định này ngay lập tức làm dấy lên tranh cãi, khi nhiều ý kiến cho rằng việc đưa chân dung một tổng thống đương nhiệm lên tiền xu đi ngược lại quy định hiện hành của Mỹ.

Không có giá trị lưu hành
Theo Hãng tin Reuters ngày 20-3, Ủy ban Nghệ thuật Mỹ đã bỏ phiếu nhất trí thông qua mẫu thiết kế mà không có ý kiến phản đối. Hội đồng này hiện gồm các thành viên ủng hộ ông Trump và đều được ông bổ nhiệm trong năm nay.

Sau khi được thông qua, Cục Đúc tiền Mỹ sẽ tiếp tục hoàn tất các thông số cuối cùng như kích thước và mệnh giá trước khi tiến hành đúc đồng xu.

Mẫu xu được phê duyệt là đồng xu vàng 24K (karat), thuộc dòng tiền kỷ niệm không lưu hành, tức chủ yếu dành cho giới sưu tầm thay vì được sử dụng trong giao dịch thường ngày.

Mặt trước đồng xu khắc hình ông Trump trong bộ vest và cà vạt, với vẻ mặt nghiêm nghị, hai tay đặt lên mặt bàn và người hơi nghiêng về phía trước. Phía trên là chữ "Liberty" (Tự do), bên dưới là hai mốc năm "1776" và "2026", cùng tiêu ngữ "In God We Trust" (Chúng ta tin vào Chúa).

Mặt sau là hình đại bàng đầu trắng đang sải cánh - linh vật của quốc gia này, kèm các dòng chữ "United States of America" (Hợp chủng quốc Hoa Kỳ) và "E Pluribus Unum" (Chúng ta là một).

Bà Megan Sullivan, quyền Chánh văn phòng Quản lý thiết kế của Cục Đúc tiền Mỹ, cho biết ông Trump đã trực tiếp lựa chọn thiết kế này sau khi được Bộ trưởng Tài chính trình nhiều phương án khác nhau.

Ý kiến trái chiều
 

Giám đốc Ngân khố quốc gia Brandon Beach lên tiếng ủng hộ mẫu thiết kế, nói rằng trong dịp kỷ niệm 250 năm ngày Quốc khánh không có chân dung nào "tiêu biểu hơn" để đặt ở mặt trước đồng xu ngoài chân dung của tổng thống đương nhiệm.

Tại cuộc họp, tranh luận thậm chí không dừng ở nội dung thiết kế mà còn mở rộng sang kích thước đồng xu. Một số thành viên hội đồng cho rằng nên chọn cỡ lớn nhất có thể.

Bà Chamberlain Harris, Trợ lý Nhà Trắng được ông Trump bổ nhiệm vào ủy ban, khẳng định kích thước đồng xu "càng lớn càng tốt" và nói đây có thể cũng là sở thích của ông Trump. Một thành viên khác, ông James McCrery II, nhận xét tổng thống "thích những thứ lớn".

"Tôi biết đây là một hình ảnh rất mạnh mẽ và rất cứng rắn của ông ấy, và tôi cho rằng việc một tổng thống đương nhiệm đang lãnh đạo đất nước trong năm thứ 250 xuất hiện trên đồng xu kỷ niệm của chính năm đó là điều phù hợp", bà Harris nói.
Tuy nhiên, kế hoạch này đang vấp phải nhiều phản đối. Các nghị sĩ Dân chủ và một số thành viên của Ủy ban Tư vấn tiền xu công dân - một hội đồng liên bang khác - cho rằng việc đưa chân dung một tổng thống còn sống lên tiền xu là điều trái với truyền thống chính trị Mỹ.

Theo luật hiện hành, chân dung tổng thống chỉ có thể được in trên đồng xu sau ít nhất 2 năm kể từ khi qua đời.

Dù vậy, theo bà Sullivan, Bộ trưởng Tài chính có thẩm quyền cho phép đúc một số loại tiền xu đặc biệt. Một số ý kiến cũng cho rằng đồng xu vàng này có thể nằm trong "kẽ hở pháp lý", do nó không có giá trị lưu hành.

Bà Sullivan cho biết đồng xu sẽ được sản xuất với số lượng "rất hạn chế", song con số cụ thể đến nay chưa được công bố.

Theo Tuoitre