Năm 2026 sẽ mang đến hàng loạt sự kiện và thay đổi quan trọng, ngay từ tháng đầu tiên. Chính phủ mới của Andrej Babiš sẽ đề nghị Hạ viện bỏ phiếu tín nhiệm vào giữa tháng 1. Các em nhỏ chuẩn bị vào lớp 1 sẽ phải đối mặt với những quy định nghiêm ngặt hơn về việc hoãn nhập học và đồng thời việc đăng ký nhập học sẽ được tổ chức sớm hơn, ngay từ tháng 1.

Chính phủ của Babiš yêu cầu bỏ phiếu tín nhiệm

Vào thứ Ba ngày 13 tháng 1, chính phủ mới được bổ nhiệm của Andrej Babiš (ANO) sẽ yêu cầu Hạ viện bỏ phiếu tín nhiệm. Liên minh gồm ANO, SPD và Motoristé sẽ cần sự ủng hộ của đa số các nghị sĩ có mặt. Theo chuyên gia, chính phủ sẽ giành được tín nhiệm mà không gặp khó khăn, vì họ có đa số đủ mạnh trong Hạ viện.

Trong nửa cuối tháng 1 sẽ diễn ra đại hội bầu cử của đảng ODS. Cựu Thủ tướng Petr Fiala sẽ kết thúc vai trò lãnh đạo đảng sau gần 12 năm, vì vậy các đại biểu sẽ bầu ra chủ tịch mới. Ứng cử viên sáng giá nhất là cựu Bộ trưởng Giao thông Martin Kupka, ngoài ra Phó thị trưởng quận Ostrava-Jih Radim Ivan cũng đang tranh cử chức chủ tịch ODS.

Tăng lương tối thiểu, thay đổi trong trợ cấp thất nghiệp

Mức lương tối thiểu trong năm 2026 sẽ tăng thêm 1.600 korun, lên mức 22.400 korun mỗi tháng. Mức lương theo giờ tương ứng, đối với chế độ làm việc 40 giờ mỗi tuần, sẽ là 134 korun/giờ. Những người hưởng lương hưu tuổi già cũng sẽ được tăng lương thêm 668 korun lên mức trung bình 21.786 korun. Lương cơ bản của giáo viên và giảng viên đại học sẽ tăng 7% kể từ ngày 1 tháng 1. Đối với trợ giảng và một số giảng viên, mức lương cơ bản cố định sẽ tăng thêm 2.000 korun mỗi tháng.

Từ tháng Một, hệ thống trợ cấp thất nghiệp cũng sẽ có thay đổi. Trong khi trước đây người thất nghiệp nhận 65% mức thu nhập trung bình hàng tháng của mình trong những tháng đầu, thì nay con số này sẽ tăng lên 80%. Ngược lại, mức trợ cấp trong những tháng cuối sẽ giảm từ 45% xuống còn 40%. Giới hạn độ tuổi liên quan đến thời gian được hưởng trợ cấp cũng sẽ thay đổi. Trước đây, những người dưới 50 tuổi chỉ được hưởng trợ cấp trong thời gian ngắn nhất, tối đa là 5 tháng; nay mốc tuổi này được nâng lên 52 tuổi. Đồng thời, độ tuổi để được hưởng thời gian trợ cấp dài nhất cũng thay đổi, từ 55 tuổi lên 57 tuổi. Nhà nước cũng sẽ không còn “trừng phạt” bằng việc giảm mức trợ cấp đối với những người tự nguyện nghỉ việc.

Tăng giá tem xa lộ và vé phương tiện công cộng tại Praha

Trong năm mới, người dân sẽ phải trả nhiều hơn cho tem xa lộ theo năm, khi giá tăng thêm 130 korun, lên 2.570 korun. Giá tem xa lộ theo thời gian ngắn hơn cũng sẽ tăng. Tại Praha, giá vé lượt cho phương tiện công cộng sẽ tăng, và người đi “không vé” cũng sẽ phải trả nhiều hơn – thay vì 1.000 korun như trước đây, mức phạt sẽ là 1.500 korun. Trong trường hợp không trả phạt ngay tại chỗ hoặc trong vòng 15 ngày, mức phạt sẽ tăng lên 2.000 korun.

Hoãn nhập học chỉ vì lý do sức khỏe, đồng thời thay đổi thời gian đăng ký

Trong lĩnh vực giáo dục, thay đổi quan trọng là các quy định mới về việc hoãn nhập học vào lớp 1. Theo đó, việc hoãn chỉ được phép trong những trường hợp đặc biệt, khi tình trạng sức khỏe của trẻ ngăn cản trẻ tham gia học tập lâu dài. Trước đây chỉ cần giấy đề xuất từ bác sĩ nhi khoa, nhưng nay cần có đánh giá từ nhà tâm lý học lâm sàng hoặc bác sĩ chuyên khoa. Quy định mới áp dụng cho trẻ sinh từ ngày 1 tháng 9 năm 2019 đến 31 tháng 3 năm 2020. Trẻ sinh sau thời gian này vẫn có thể được hoãn theo quy định cũ. Những học sinh lớp 1 nhập học vào tháng 9 sẽ không còn được phép xin hoãn bổ sung.

Thời gian đăng ký cũng thay đổi. Việc đăng ký vào trường tiểu học sẽ diễn ra từ ngày 15 tháng 1 đến 15 tháng 2, thay vì tháng 4 như truyền thống. Theo Bộ Giáo dục, việc đăng ký sớm hơn sẽ giúp trẻ có thêm thời gian chuẩn bị và bù đắp những thiếu hụt nếu có. Việc đăng ký trước cũng sẽ áp dụng cho các trường mầm non, từ ngày 15 tháng 3 đến 15 tháng 4.

Giảm số cơ sở cấp cứu, mở rộng khám sức khỏe định kỳ

Từ tháng 1, mạng lưới các cơ sở cấp cứu y tế tại Séc sẽ được thu gọn và chuyển từ quản lý của các vùng sang các công ty bảo hiểm y tế. Các cơ sở cấp cứu mới sẽ chủ yếu phục vụ cho bệnh nhân nhập viện khẩn cấp. Số cơ sở cấp cứu cho người lớn sẽ giảm 16 cơ sở, trong khi cấp cứu nhi khoa sẽ vẫn duy trì ở tất cả những nơi có khoa nhi nội trú. Cấp cứu nha khoa sẽ được tổ chức chủ yếu theo hình thức trung tâm hoặc luân phiên giữa các phòng khám trong vùng. Thay đổi này nhằm hạn chế việc lạm dụng dịch vụ cấp cứu và tập trung chăm sóc tại những nơi thực sự cần thiết.

Khám sức khỏe định kỳ tại các bác sĩ đa khoa cũng sẽ được mở rộng. Các buổi khám mới sẽ bao gồm nhiều xét nghiệm hơn, tập trung vào tim mạch, thận, tiểu đường hoặc mức độ mỡ trong máu. Các bác sĩ sẽ bắt buộc phải đánh giá tình trạng sức khỏe của bệnh nhân dựa trên kết quả này và xây dựng kế hoạch điều trị hoặc thay đổi lối sống cá nhân trong hai năm tiếp theo. Thay đổi cũng áp dụng với tài xế, trong khi trước đây họ phải khám sức khỏe định kỳ từ 65 tuổi. Từ năm 2026, thời điểm bắt buộc sẽ bắt đầu từ 70 tuổi.

Chấm dứt khai thác than đá đen

Vào cuối tháng 1 năm 2026, mỏ than đá đen cuối cùng đang hoạt động tại Cộng hòa Séc – Mỏ ČSM ở Stonava, khu vực Karviná – sẽ ngừng hoạt động. Điều này cũng đồng nghĩa với việc khai thác than đá đen sẽ chấm dứt trên toàn quốc. Công ty OKD sẽ sa thải 750 nhân viên vào ngày 31 tháng 1, và thêm 150 người nữa sẽ thôi việc vào ngày 28 tháng 2 sau khi nhà máy than ngừng hoạt động. Quá trình phá hủy kỹ thuật Mỏ ČSM dự kiến sẽ kéo dài khoảng ba năm, và OKD sẽ giữ lại khoảng 600 nhân viên cho công việc này.

Praha cấm xe scooter điện, cầu Dvorecký sẽ được mở

Tại thủ đô, từ năm mới sẽ có lệnh cấm cung cấp xe scooter điện. Theo Phó Thị trưởng phụ trách giao thông Praha Jaromír Beránek (Piráti), thay đổi này đã được toàn bộ hội đồng thành phố thông qua. “Sự đồng thuận được đạt trên toàn bộ phổ chính trị. Xe scooter điện gây ra vấn đề về không gian lẫn an toàn, các nhà vận hành không thể đảm bảo vận hành an toàn,” ông nói.

Tin vui cũng đến với người đi bộ và đi xe đạp, khi cầu Dvorecký nối Praha 4 và Praha 5 sẽ được mở. Cầu sẽ cung cấp kết nối quan trọng giữa hai tuyến tàu điện nổi và một số tuyến xe buýt.

Nick Cave, Lorde và Iron Maiden sẽ đến Séc

Trên các sân khấu khắp cả nước vào năm 2026 sẽ xuất hiện những biểu tượng của làng nhạc thế giới. Vào tháng 6, tại lễ hội Rock for People, ban nhạc heavy metal Iron Maiden sẽ biểu diễn, đồng thời kỷ niệm 50 năm hoạt động trên sân khấu. Cùng với họ còn có ban nhạc Anh Gorillaz và ca sĩ 31 tuổi Halsey. Tại lễ hội Metronome Prague ở Praha vào tháng 6, ca sĩ Nick Cave cùng ban nhạc The Bad Seeds và nhạc sĩ kiêm thủ lĩnh nhóm The Police, Sting, sẽ tham dự.

Một tháng sau, khán giả của lễ hội Colours of Ostrava sẽ được gặp cặp đôi Twenty One Pilots, ca sĩ Mỹ Teddy Swims và nghệ sĩ người New Zealand Lorde. Sự kiện cũng có sự góp mặt của nhạc sĩ, ca sĩ kiêm DJ người Mỹ Moby. Lễ hội Masters of Rock vào tháng 7 sẽ đón chào nghệ sĩ metal Mỹ Marilyn Manson.

Lễ hội Olympic và giải vô địch thế giới môn trượt băng nghệ thuật

Sự kiện thể thao lớn nhất năm 2026 là Thế vận hội mùa Đông vào tháng 2 tại Ý. Tại Cộng hòa Séc, sự kiện này sẽ được kết nối mang tính biểu tượng với Lễ hội Olympic tại České Budějovice. “Khách tham dự sẽ được thử tất cả các môn thể thao. Mọi người có thể chơi hockey, trượt băng, trượt tuyết, đi snowboard hoặc bob, và thậm chí thử biathlon hay curling,” Chủ tịch Ủy ban Olympic Cộng hòa Séc Jiří Kejval thông báo.

Ngay trong tháng 1, tại Nové Město na Moravě cũng sẽ diễn ra Cúp thế giới môn biathlon. Vào tháng 3, Praha sẽ đăng cai giải vô địch thế giới môn trượt băng nghệ thuật. Đây là lần đầu tiên sau 33 năm, giải đấu trở lại Cộng hòa Séc.

(Theo ČT24)