Nhiều công ty trong ngành công nghiệp quốc phòng và an ninh của Séc năm nay nhiều khả năng sẽ đạt được kết quả tốt nhất về sản lượng cũng như doanh thu. Cuộc chiến ở Ukraine và chi tiêu quốc phòng gia tăng của các quốc gia đang hỗ trợ họ. Hiện tại, nhiều doanh nghiệp đang sản xuất ở mức sát giới hạn công suất, mặc dù trong những năm gần đây họ đã mở rộng năng lực.

Hiệp hội Công nghiệp Quốc phòng và An ninh dự đoán rằng các doanh nghiệp trong ngành này năm nay có thể vượt mốc 100 tỷ korun về xuất khẩu. Một trong những công ty thành công tiêu biểu là URC Systems, chuyên về công nghệ phòng vệ chống thiết bị bay không người lái (drone). Công ty cũng cung cấp cho quân đội Séc các hệ thống để vô hiệu hóa máy bay không người lái, làm gián đoạn liên lạc của đối phương hoặc phát hiện chúng. Nhu cầu đối với sản phẩm của công ty đang tăng, do đó URC Systems đã mở một nhà máy sản xuất mới tại Prostějov. Việc mở rộng này cũng dẫn đến tuyển dụng hàng chục nhân viên mới.

Hệ thống phát hiện của URC Systems có thể được sử dụng tại các cơ sở hạ tầng quan trọng – bệnh viện, nhà máy điện hoặc sân bay. Trong những tháng gần đây, số lượng máy bay không người lái gia tăng quanh các sân bay châu Âu đã làm tê liệt hoạt động.

Công ty ELDIS Pardubice, chuyên phát triển radar, cũng ghi nhận nhu cầu tăng cao. Công ty xuất khẩu sang hơn 30 quốc gia trên thế giới, ví dụ như Ấn Độ. Tổng cộng công ty có khoảng 400 nhân viên và số lượng này vẫn đang tăng. ‘So với năm ngoái, năng suất của công ty về sản lượng đã tăng 100%, tức gấp đôi. Về doanh thu, tăng khoảng 70%,’ Giám đốc điều hành ELDIS Pardubice, Vladimír Vojáček, giải thích.

Việc mở rộng năng lực sản xuất đòi hỏi nhiều lao động hơn. Tuy nhiên, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Quốc phòng và An ninh Séc, Jiří Hynek, nhấn mạnh rằng điều quan trọng là tay nghề của họ. ‘Chúng tôi cần tăng số lượng nhân viên có trình độ, tôi nhấn mạnh từ “nhân viên có trình độ,” chúng tôi không phải là các nhà máy lắp ráp kiểu đào tạo người không có kỹ năng,’ ông nói.

Ngành đang phát triển cũng sẽ cần vốn cho việc mở rộng tiếp theo, điều mà theo Chủ tịch Hiệp hội Ngân hàng Séc và Giám đốc Komerční Banka, Jan Juchelka, cũng mang lại cơ hội kinh doanh cho các ngân hàng. Sự phát triển này còn được hỗ trợ bởi Công ty Bảo hiểm và Bảo lãnh Xuất khẩu nhà nước, có thể bảo hiểm các khoản vay đầu tư. Hiện nay, tổ chức này đang xử lý các hồ sơ với tổng giá trị hơn 2 tỷ korun.

Xuất khẩu và khối lượng cung cấp cho Quân đội Séc đều tăng

Khoảng 90% sản xuất trong nước được xuất khẩu. Năm 2023, giá trị xuất khẩu đạt 50 tỷ korun, và năm ngoái con số gần như gấp đôi. Phần lớn vật tư quân sự từ Séc được xuất sang Ukraine, năm ngoái hơn một nửa tổng xuất khẩu đi tới nước này. Tiếp theo là Bulgaria, Hà Lan và Việt Nam.

Theo Bộ Quốc phòng, các lô hàng cho quân đội Séc cũng đang tăng lên, năm ngoái đã ký hợp đồng với các công ty trong và ngoài nước trị giá gần 244 tỷ korun. Trong khi đó, năm 2023 chỉ là 116 tỷ korun. Thường là các hợp đồng nhiều năm với các khoản thanh toán phân chia theo thời gian.

Ứng cử viên cho vị trí Bộ trưởng Công nghiệp và Thương mại, Karel Havlíček (ANO), nhận thấy ngành công nghiệp quốc phòng của Séc đang ở tình trạng tốt. Ông cũng tuyên bố rằng chính phủ sắp tới coi ngành này là quan trọng, nhưng không chuẩn bị hỗ trợ đặc biệt nào. ‘Hiện nay nhà nước không cần phải hỗ trợ các công ty sản xuất vũ khí, vì các công ty này kiếm được nhiều hơn cả nhà nước. Nhà nước cần tạo đủ áp lực để các công ty lớn đưa các nhà sản xuất trong nước, các công ty nhỏ, các startup vào chuỗi cung ứng của họ, và để hợp tác với môi trường khoa học,’ - ông Havlíček nhận định.”

Cộng hòa Séc có thể không đạt được yêu cầu chi 2% GDP cho quốc phòng

Thủ tướng sắp mãn nhiệm Petr Fiala (ODS) dự đoán sẽ hoàn thành cam kết của NATO về mức chi 2% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho quốc phòng. Ông Fiala tuyên bố: ‘Ở đây chúng ta đang nói liệu con số sẽ là 1,95 hay 2,01, nhưng chắc chắn sẽ là 2%, và chúng tôi đang làm tất cả để đạt được con số đó cho đến phút cuối cùng’. Bộ trưởng Quốc phòng sắp mãn nhiệm Jana Černochová (ODS) ước tính con số thực tế là 1,95%.

Tuy nhiên, Tổng thống Petr Pavel không giấu sự hoài nghi. ‘Tôi e rằng chúng ta sẽ không thể đạt đủ 2% trong năm nay và rất có thể sẽ không thực hiện được cam kết mà chính phủ trước đã đặt ra. Nguyên nhân không chỉ do GDP tăng mà còn do khả năng sử dụng ngân sách chưa thực sự tốt,’ Tổng thống cho biết trong chuyến thăm vùng Liberecký.

Đài Truyền hình Séc, dựa trên dữ liệu của Bộ Tài chính, nhận thấy rằng tính đến ngày 10 tháng 12, Bộ Quốc phòng mới chi 127 tỷ korun, tương đương 1,5% GDP. Ngay cả khi chính phủ chi toàn bộ ngân sách quốc phòng dự kiến 161 tỷ korun, chi tiêu quân đội cũng chỉ đạt 1,9% GDP.
Liên minh chính phủ sắp tới do đó chỉ trích chính phủ sắp mãn nhiệm vì không sử dụng hiệu quả ngân sách.

Tuy nhiên, năm ngoái Cộng hòa Séc đã hoàn thành cam kết, chi tiêu của Bộ Quốc phòng tăng kỷ lục 58 tỷ korun so với cùng kỳ. Năm nay, ngân sách quốc phòng so với năm 2024 giảm 6 tỷ korun, trong khi GDP lại tăng.

(Theo ČT24)