Cho đến thời điểm hiện tại, các hộ gia đình tại Séc vẫn đang trụ vững trước đà tăng vọt của chi phí trả góp vay mua nhà mà không gặp phải biến cố lớn nào. Dù nhóm khách hàng đầu tiên của các ngân hàng đã kết thúc thời hạn hưởng lãi suất cố định siêu rẻ từ năm ngoái, nhưng tỷ lệ nợ xấu vẫn chưa ghi nhận sự gia tăng đột biến. Giới ngân hàng cũng như các chuyên gia bất động sản kỳ vọng kịch bản ổn định này sẽ tiếp tục lặp lại trong năm nay.

Dữ liệu từ Ngân hàng Trung ương Séc (ČNB) cũng minh chứng cho tinh thần kỷ luật thanh toán tốt của người dân. Trong nửa đầu năm ngoái, mặc dù tỷ lệ nợ xấu trong lĩnh vực tín dụng nhà ở có sự gia tăng nhẹ, nhưng con số này vẫn chỉ duy trì ở mức cực thấp là 0,88%. Hơn nữa, trong Báo cáo ổn định tài chính công bố vào tháng 11, Ngân hàng Trung ương dự báo con số này sẽ tiếp tục giữ ổn định ở mức hiện tại trong vòng hai năm tới.

Đồng quan điểm, giới lãnh đạo các ngân hàng thương mại cũng đưa ra những phản hồi tích cực. "Trong nửa cuối năm, khi làn sóng tái ấn định lãi suất (refixace) bắt đầu bùng nổ, chúng tôi vẫn không ghi nhận bất kỳ sự gia tăng nào về nợ quá hạn," ông Martin Vašek, Tổng Giám đốc Ngân hàng Thế chấp ČSOB, chia sẻ với tờ Novinky.

Theo ước tính, trong năm nay sẽ có khoảng 140.000 hợp đồng vay vốn chạm mốc tái ấn định lãi suất, thời điểm lãi suất ưu đãi kết thúc và ngân hàng áp dụng biểu phí mới. Đáng chú ý, đây là những khoản vay từng được ký kết trong thời kỳ với mức lãi suất chỉ khoảng 2%, trong khi con số hiện tại đã vọt lên ngưỡng 4,5%.

Đối với các hộ gia đình trong diện này, gánh nặng tài chính sẽ tăng thêm hàng nghìn korun mỗi tháng. Ví dụ, với một khoản vay trung bình 3,3 triệu korun ký vào tháng 4/2021 (thời hạn 30 năm, cố định 5 năm), số tiền phải trả định kỳ có thể tăng thêm khoảng 4.500 korun/tháng sau khi tái ký hợp đồng.

Dù áp lực tài chính nhưng các chuyên gia tin rằng những trường hợp mất khả năng chi trả sẽ chỉ là là số ít. Thị trường khó có khả năng đối mặt với làn sóng "bán tháo cưỡng bức" gây sụt giảm giá nhà như giai đoạn khủng hoảng tài chính năm 2008. Ở thời điểm đó, sự cộng hưởng của suy thoái kinh tế, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao và tình trạng vỡ nợ đã khiến bất động sản bốc hơi từ 15 đến 20% giá trị.

Ông Miroslav Majer, sáng lập startup Hyponamíru.cz, nhận định: "Tác động này chỉ mang tính cục bộ và hạn chế, không đủ sức trở thành nhân tố độc lập khiến giá bất động sản biến động mạnh".

Đồng quan điểm, ông Hendrik Meyer, người đứng đầu tập đoàn EHS (đơn vị sở hữu Bezrealitky.cz), dự báo thị trường có thể xuất hiện thêm nguồn cung từ những chủ sở hữu đã mua được nhà với điều kiện ưu đãi trước đây và nay muốn chốt lời. Mục đích chủ yếu là để chuyển đổi sang nơi ở mới phù hợp hơn với nhu cầu hiện tại.

Thu nhập tăng trưởng giúp hóa giải áp lực lãi suất

Một trong những yếu tố then chốt giúp các hộ gia đình "vững tay chèo" chính là bối cảnh kinh tế hiện đã ổn định hơn so với thời kỳ khủng hoảng. Séc hiện thuộc nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất châu Âu, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đẩy mạnh lộ trình tăng lương cho người lao động.

Ông Vašek phân tích: "Dù áp lực lên khoản trả góp hàng tháng là rất lớn, nhưng cần lưu ý rằng trong 5 năm qua, thu nhập trung bình đã tăng tới 35%. Khách hàng có thể phải tái cơ cấu lại danh mục chi tiêu, nhưng nhìn chung họ hoàn toàn đủ khả năng chi trả."

Thị trường bất động sản và vay thế chấp theo đó được dự báo sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ trong năm nay. Tuy nhiên, tốc độ tăng giá nhà đất sẽ không còn "nóng" như năm ngoái, thời điểm giá trị bất động sản tăng phi mã ở mức hai con số. Các ngân hàng thương mại dự báo mức tăng giá nhà năm nay sẽ hạ nhiệt, dao động quanh ngưỡng 8%.

Về mảng vay mua nhà, dự báo từ ngân hàng ČSOB cho thấy thị trường sẽ sớm phá kỷ lục của năm ngoái. Dù số liệu chính thức chưa được công bố, ngân hàng này ước tính tổng dư nợ cho vay thế chấp và tiết kiệm xây dựng đã chạm mức 442 tỷ korun. Bước sang năm nay, con số này được kỳ vọng sẽ vượt ngưỡng 500 tỷ korun.

(Theo Novinky)