Tiền boa, tiền "tip" (spropitné) trong nhà hàng hay quán cà phê đã trở thành một phần gần như mặc định của việc ăn uống, vui chơi. Thế nhưng, những lời “gợi ý” boa ngày càng xuất hiện dày đặc tại các chuỗi đồ ăn nhanh – nơi khách tự phục vụ – đang khiến nhiều người Séc thực sự nổi giận.

Tại Séc, việc để lại tiền tip cho dịch vụ vốn là điều quen thuộc, đặc biệt trong các nhà hàng, quán cà phê hay những cơ sở ăn uống có phục vụ tại bàn. Nhưng gần đây, nhiều khách hàng ngỡ ngàng khi được “gợi ý” boa ngay cả trong các quán fast food, nơi họ tự chọn món trên bảng điện tử, tự đứng đợi, rồi tự mang khay đồ ăn đi.

Khi thanh toán, trên màn hình máy POS ở không ít chuỗi fast food hiện lên lựa chọn “spropitné”: khách có muốn tip hay không, và nếu có thì là bao nhiêu. Các mức gợi ý thường là 5, 10, 15 % giá trị hóa đơn, hoặc khách có thể nhập số tiền khác. Tại một số nơi, yêu cầu boa thậm chí xuất hiện ngay trên kiosk tự đặt món.

Bài đăng “châm ngòi” tranh luận

Chủ đề này bùng nổ tranh luận trên mạng xã hội X. Người dùng có biệt danh Enela đặt câu hỏi cho người theo dõi: “Có phải mình tôi thấy không bình thường khi các fast foody không phục vụ mà vẫn trơ trẽn đòi spropitné như thế này?” Kèm theo đó là ảnh chụp màn hình máy thanh toán tại một cửa hàng đồ ăn nhanh.

Phản ứng giận dữ không chậm trễ xuất hiện. “Mới đây ở một quán kem – tôi không đeo kính, đưa thẻ chạm lên thanh toán thì cô nhân viên bảo: ‘Không được, chị chưa cho dýško.’ Cho một viên kem thôi mà cũng đòi tip à?” – Petra kể lại bức xúc.

“Mà cái nút ‘no tip’ thì bé tí xíu, như cố tình để người ta bấm nhầm. Thế còn khó chịu hơn,” tài khoản Heretika bình luận.

Nhiều người nhấn mạnh họ bực nhất ở chỗ nơi không hề có phục vụ bàn nhưng vẫn “đòi” tiền boa. “Nếu họ mang ra tận bàn thì ok. Còn không thì chẳng có lý do gì để cho,” người dùng Puinocchio viết với chút mỉa mai.

“Ở fast foodech tôi không cho tip bao giờ, chả có lý do. Ở nhà hàng thì khoảng 5–10 % tùy mức độ hài lòng. Mà đôi khi không hài lòng thì khỏi cho luôn,” một người khác chia sẻ.

Giải pháp cực đoan: Đừng đến nữa

Một số người đưa luôn “giải pháp”: “Đơn giản thôi. Đừng đến đó nữa. Với tôi vậy là ăn cướp. Tôi thích tiếp xúc trực tiếp với người phục vụ mình. Vì thế tôi cho bao nhiêu là quyền của tôi, chứ không phải theo bảng gợi ý,” Jan nêu quan điểm. “May mà còn cái nút ‘bez spropitného’ bé như hạt bụi,” tài khoản Oko thêm vào.

Một người dùng khác, có kinh nghiệm trong ngành ẩm thực, lên tiếng bảo vệ nhân viên: “Họ không có lỗi, đây là chức năng mới thêm vào trong terminal từ năm ngoái. Bên tôi luôn dặn kỹ, thường bấm sẵn sang mục ‘không spropitné’ rồi mới đưa khách thanh toán,” Jarin cho hay.

Khảo sát nhỏ đi kèm bài viết cho thấy thái độ khá rõ ràng: trong số 529 người tham gia, chỉ 11 người nói “có” khi được hỏi có tip ở fast food hay không, 32 người trả lời “thỉnh thoảng”, còn tới 486 người khẳng định “không bao giờ”.

Từ 2027: Tiền "tip" sẽ vào khuôn khổ

Từ năm 2027, spropitné sẽ chịu sự điều chỉnh bởi các quy định mới. Tiền tip – vốn là khoản đóng góp tự nguyện của khách trong nhà hàng – sẽ không còn phải tính vào thu nhập chịu thuế của bồi bàn hay đầu bếp. Phần thu nhập đôi khi chiếm tỷ lệ đáng kể này sẽ được đưa ra khỏi “vùng xám” của kinh tế phi chính thức.

Thay đổi nói trên gắn với việc tái triển khai một phiên bản mới của hệ thống chứng từ điện tử EET (elektronická evidence tržeb), dự kiến sẽ siết chặt hơn việc ghi nhận đầy đủ cả doanh thu lẫn tiền spropitné trong ngành dịch vụ ăn uống.

Theo TN Nova