Khả năng tiếp cận nhà ở tại Cộng hòa Séc vẫn rất kém. Điều này được thể hiện qua các so sánh quốc tế cũng như khi nhìn vào những chào bán của các nhà phát triển và công ty bất động sản. Việc giúp người dân dễ dàng sở hữu nhà là một trong những lời hứa lớn nhất của chính phủ Andrej Babiš với cử tri. Tuy nhiên, việc biến các kế hoạch thành hiện thực sẽ rất khó khăn và mất nhiều thời gian.

Chiến lược của chính phủ về nhà ở chủ yếu dựa trên giả định rằng việc xây dựng nhà ở nhanh hơn sẽ giúp nhà ở trở nên dễ tiếp cận hơn. Chính phủ hứa hẹn rằng vào cuối nhiệm kỳ sẽ xây được 50.000 căn mỗi năm, tức khoảng 20.000 căn nhiều hơn hiện nay.

Hầu hết chuyên gia bất động sản đồng ý rằng xây dựng nhanh hơn sẽ có lợi. Milan Roček, giám đốc công ty Flat Zone, cho biết: “Khả năng tiếp cận nhà ở sẽ tăng nếu việc xây dựng diễn ra nhanh hơn, có thể dự đoán được và đặc biệt là tại các khu vực mà người dân chuyển đến.”

Tuy nhiên, các công ty xây dựng cảnh báo rằng thị trường hiện không có đủ nhân lực để tăng mạnh quy mô xây dựng. Ngay cả khi tìm được nhân lực, điều mà chính phủ cũng hứa sẽ hỗ trợ, thì vẫn chưa rõ kế hoạch có thành công hay không.

Công cụ chính là sửa đổi luật xây dựng.

Luật mới sẽ gần với ý tưởng ban đầu mà chính phủ Babiš trước đó đã thúc đẩy năm 2021. Các cơ quan xây dựng sẽ chuyển từ cấp địa phương về cấp nhà nước, và quá trình cấp phép với các dự án phức tạp sẽ tối đa một năm.

Các dự án lớn với hàng trăm căn hộ sẽ được công nhận là “vì lợi ích công cộng”, hạn chế khả năng phản đối xây dựng – nhằm giảm hiệu ứng NIMBY (“Not In My Backyard” – “Không trên sân nhà tôi”). Filip Endal, Thứ trưởng Bộ Phát triển Đô thị, tóm tắt: “Chúng ta phải xây nhanh, đảm bảo tính dự đoán của việc cấp phép và thời hạn thực thi rõ ràng.”

Nguy cơ gây hỗn loạn

Nỗ lực thực hiện thay đổi lớn nhất trong luật xây dựng nhiều thập kỷ gần đây gặp phải nhiều phản đối. Các tổ chức bảo vệ di sản, môi trường và cả các kiến trúc sư cho rằng chính phủ đã bỏ qua quá trình góp ý tiêu chuẩn. Dự luật được một nhóm nghị sĩ trình ra.

Hiệp hội Kỹ sư và Kỹ thuật viên Xây dựng Séc (ČKAIT) là tổ chức phản đối mạnh nhất. Họ cảnh báo luật sẽ gây ra hỗn loạn, ưu tiên các dự án lớn hơn quyền lợi của cư dân. Họ cũng cho rằng các cơ quan sẽ thiếu nhân sự để xử lý hồ sơ, vì nhiều công chức đã rời vị trí để nhận công việc lương cao hơn.

Bộ trưởng Zuzana Mrázová (ANO) khẳng định sẽ không cần nhiều công chức như hiện nay nhờ việc đơn giản hóa thủ tục và tích hợp một số cơ quan trực tiếp vào các cơ quan xây dựng.

Nhà đầu tư lạc quan, nhưng hiệu quả không ngay lập tức

Các nhà phát triển và nhà đầu tư tỏ ra lạc quan. Tuy nhiên, theo Petr Michálek, Chủ tịch Skanska Residential, tác động thực sự có thể chỉ xuất hiện sau năm 2027. Chính phủ dự định áp dụng đầy đủ luật mới từ tháng 1/2028. Nếu các dự án được cấp phép nhanh, các dự án lớn sẽ bắt đầu trong 1–2 năm tiếp theo – đây là thời gian điển hình để thay đổi thị trường bất động sản phản ánh vào thực tế.

(Theo Novinky)