Người Séc sống trong bất an khi chính sách siết nhập cư của ông Trump tác động đến cộng đồng tại Mỹ

Bạn bè bị trục xuất, nhiều gia đình không dám cho con đến trường học tiếng Séc và nỗi lo bị chia cắt: Người Séc tại Mỹ kể về cuộc sống dưới chính sách nhập cư cứng rắn của Tổng thống Donald Trump.

Một buổi tối, Klára Moldová cùng một người bạn đến xem vở kịch Séc tại Chicago. Ngày hôm sau, qua tin nhắn của người này, bà mới biết ông đã bị trục xuất về Séc.

Bà Moldová nói với hãng thông tấn ČTK rằng nhân viên nhập cư đã bắt giữ người bạn bên ngoài nhà khi ông đang trên đường đi làm. Theo lời bà, người này thậm chí không có cơ hội thu dọn đồ đạc. Con mèo trong căn hộ của ông vẫn cần người chăm sóc.

“Họ cứ thế đưa ông ấy về Séc với nguyên bộ quần áo đang mặc trên người,” bà nói. Bà Moldová sau đó nhận chăm sóc con vật, hiện vẫn ở Mỹ.

Việc người bạn của bà đột ngột bị trục xuất cho thấy chính sách siết chặt nhập cư của Tổng thống Donald Trump đang tác động đến cộng đồng người Séc, trong đó có những người đã gây dựng cuộc sống tại Mỹ nhưng không có tư cách cư trú hợp pháp.

Nỗi lo hiện hữu trong lớp học và đời sống thường ngày

Bà Moldová điều hành Trường Séc T. G. Masaryk tại Cicero, một vùng ngoại ô Chicago có mối liên hệ lịch sử sâu sắc với cộng đồng người Séc. Người Séc bắt đầu định cư tại đây từ đầu thế kỷ XX, xây dựng các cơ sở kinh doanh và tổ chức giúp nhiều thế hệ duy trì kết nối với quê hương.

Hiện trường dạy tiếng Séc cho con em các gia đình người Séc sống ở nước ngoài và cả người trưởng thành. Tuy nhiên, một số gia đình đã ngừng đến lớp vì lo bị kiểm tra và bắt giữ trên đường đi, bà Moldová nói với ČTK.

Theo bà, người bạn bị trục xuất không có giấy tờ cần thiết để cư trú hợp pháp tại Mỹ. Bà cũng kể về một gia đình Séc khác đã chủ động trình diện nhà chức trách để rời Mỹ vì lo sợ bị lực lượng nhập cư truy bắt.

Đây là những câu chuyện cá nhân, không phản ánh đầy đủ số công dân Séc bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, các nguồn tin độc lập cho thấy những thay đổi mà bà Moldová chứng kiến là một phần trong tình trạng xáo trộn rộng hơn đối với đời sống của người nhập cư.

Trong một bản tin ngày 21/10, đài phát thanh công cộng WBEZ tại Chicago cho biết nhiều người dân đã chuyển giờ đi làm, mua sắm và giải quyết công việc cá nhân sang ban đêm để giảm nguy cơ chạm mặt nhân viên nhập cư.

Phân tích chung của WBEZ và báo Chicago Sun-Times, dựa trên dữ liệu do dự án Deportation Data Project thu thập, ghi nhận Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đã bắt giữ 1.560 người tại hạt Cook từ đầu năm 2026 đến tuần đầu tiên của tháng 8.

Nghiên cứu do Urban Institute công bố ngày 14/10 cũng ghi nhận những tác động đối với trẻ em. Trong 34 cuộc phỏng vấn với phụ huynh thuộc các gia đình người Mỹ Latinh có thành viên mang tình trạng cư trú khác nhau tại Chicago và Charlotte, gần một nửa cho biết từng để con nghỉ học ít nhất vài ngày vì lo ngại hoạt động truy quét nhập cư.

Nghiên cứu định tính quy mô nhỏ này không đại diện cho tất cả gia đình nhập cư. Tuy nhiên, kết quả cho thấy tình trạng tương tự, gồm việc học bị gián đoạn, người dân thay đổi cách di chuyển và hạn chế tham gia các hoạt động công cộng.

Tại bang Connecticut, chuyên gia công nghệ người Séc Věra Dvořák nói với ČTK rằng bầu không khí lo lắng cũng khiến tình trạng cư trú trở thành chủ đề khó đề cập trong cộng đồng người Séc và Slovakia.

Bà biết một số người mẹ đã ở lại Mỹ quá thời hạn được phép và hiện rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan: con cái cùng cuộc sống hằng ngày của họ đều ở Mỹ, nhưng nếu về Séc thăm người thân, họ có thể không được phép quay lại.

Bà Dvořák và bà Moldová cũng nhấn mạnh vai trò của người nhập cư trong các lĩnh vực như chăm sóc trẻ em, dọn dẹp, làm vườn và nhiều dịch vụ khác. Theo trải nghiệm của họ, những lao động đang đối mặt với tình trạng bất ổn thường cũng chính là những người mà nhiều gia đình phụ thuộc vào.

Rời Mỹ không đồng nghĩa có thể dễ dàng quay lại

Hậu quả pháp lý của việc vi phạm quy định nhập cư phức tạp hơn nhận định chung rằng bất kỳ ai bị trục xuất cũng đều bị cấm nhập cảnh ít nhất 10 năm.

Lãnh sự quán Séc tại Chicago phân biệt rõ giữa thời hạn hiệu lực của thị thực và khoảng thời gian người nhập cảnh được phép lưu trú tại Mỹ. Một thị thực còn hiệu lực trong nhiều năm không có nghĩa người sở hữu được phép ở lại liên tục trong suốt khoảng thời gian đó.

Hướng dẫn của cơ quan này về nhập cảnh Mỹ và lưu trú quá hạn cảnh báo rằng việc ở lại quá thời gian cho phép có thể dẫn đến bắt giữ, trục xuất và hạn chế quyền quay lại. Luật nhập cư Mỹ quy định thời hạn cấm nhập cảnh 3 hoặc 10 năm đối với người lưu trú bất hợp pháp, tùy từng trường hợp. Quyết định trục xuất cũng có thể kéo theo những hậu quả riêng.

Mỗi trường hợp được xem xét dựa trên lịch sử nhập cư và những ngoại lệ pháp lý có thể áp dụng, chứ không chỉ phụ thuộc vào quốc tịch.

Chính quyền Mỹ cho rằng các biện pháp cưỡng chế là cần thiết để duy trì luật nhập cư và bảo đảm an toàn công cộng. Khi phát động chiến dịch Midway Blitz tại Chicago vào tháng 9/2025, Bộ An ninh Nội địa Mỹ nhấn mạnh việc xử lý những người không có giấy phép cư trú hợp pháp và có tiền án.

Lập luận này nhận được sự đồng tình của một bộ phận người Mỹ gốc Séc. Ông Vít Miller, kỹ sư điện đã nghỉ hưu tại Minnesota, người rời Tiệp Khắc dưới chế độ cộng sản vào thập niên 1980, coi chính sách thực thi luật nhập cư là một trong những thành công của ông Trump.

Ông nói với ČTK rằng một quốc gia cần có đường biên giới được xác định và kiểm soát. Dù không thoải mái với những chiến dịch liên quan đến trẻ em, ông ủng hộ trục xuất người có tiền án bạo lực. Ông Miller từng được cấp quy chế tị nạn sau khi rời Tiệp Khắc và sau đó nhập quốc tịch Mỹ.

Luật sư nhập cư Lucia Kollárová tại New York, người sinh ra ở Slovakia, nhận thấy sự khác biệt đáng lo ngại giữa trải nghiệm của những người tị nạn trước đây và thái độ đối với những người đang tìm kiếm sự bảo vệ hiện nay.

Bà nói với ČTK rằng bà biết nhiều người Séc và Slovakia từng được cấp quy chế tị nạn sau khi chạy trốn chế độ cộng sản nhưng hiện phản đối nhập cư. Bà Kollárová đồng ý rằng hệ thống cần được cải cách và ủng hộ trục xuất những người phạm tội, song nhấn mạnh rằng nhiều người không có giấy tờ hợp pháp vẫn đang nuôi con, làm việc và nộp thuế.

Đối với bà Moldová, hậu quả đã hiện hữu rõ ràng: nhiều gia đình vắng mặt tại trường, một người bạn đột ngột bị đưa sang bên kia Đại Tây Dương và một căn hộ mà chủ nhân thậm chí không thể quay lại để cho mèo ăn. Vấn đề không chỉ là ai được phép vào Mỹ, mà còn là điều gì sẽ xảy ra với những cuộc sống đã được gây dựng tại đây.

Theo expats