Nhà Trắng có thể 'cân nhắc cách chức' Bộ trưởng Thương mại sau bê bối Jensen Huang

Nhà Trắng được cho là đang thảo luận khả năng Bộ trưởng Thương mại Lutnick phải ra đi giữa lo ngại về xuất khẩu chip của Nvidia sau bê bối Jensen Huang.

Thông tin trên được hai nguồn tin am hiểu vấn đề nói với hãng thông tấn Reuters hôm 12/11, trong lúc ngày càng nhiều nghị sĩ Mỹ chỉ trích Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick liên quan đến bê bối Jensen Huang ngoại tình với người bị nghi là "gián điệp Trung Quốc" và hoạt động xuất khẩu chip của Nvidia.

Reuters hồi tháng 6 cho biết Bộ Thương mại Mỹ đã tạm hoãn đưa DeepSeek, công ty khởi nghiệp về AI của Trung Quốc, nhà sản xuất chip nhớ CXMT và hơn 100 công ty khác bị coi là mối đe dọa an ninh với Mỹ vào danh sách đen về thương mại.

Mỹ đã không bổ sung cái tên nào vào danh sách trên kể từ tháng 10/2025, đánh dấu khoảng thời gian không cập nhật dài nhất trong hơn một thập kỷ. Reuters trước đó đưa tin Bộ Thương mại Mỹ không đưa thêm công ty Trung Quốc nào vào danh sách này do lo ngại động thái sẽ làm quan hệ song phương gia tăng căng thẳng.

Ông Lutnick cũng bị các nghị sĩ chỉ trích liên quan nghi vấn liệu chính phủ có đang giám sát đúng mức hoạt động xuất khẩu chip của Nvidia hay không.

"Bộ trưởng Howard Lutnick và Thứ trưởng Jeffrey Kessler phải giải thích tại sao họ chưa bịt kín các kẽ hở trong kiểm soát xuất khẩu và phải hành động ngay hôm nay...", thượng nghị sĩ Dân chủ Elizabeth Warren, đại diện cho bang Massachusetts, nói, đề cập đến chính sách của Mỹ hạn chế xuất khẩu chip sang Trung Quốc.

Bà Warren, người sẽ giữ chức chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, và thượng nghị sĩ Dân chủ Chris ‌Coons, người sắp đảm nhiệm vị trí chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, đã gửi thư cho Bộ trưởng Lutnick, Ngoại trưởng Marco Rubio và Chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller, đề nghị chính quyền lưu giữ toàn bộ tài liệu liên quan đến hoạt động xuất khẩu chip AI tiên tiến của Nvidia sang Trung Quốc cũng như rủi ro an ninh quốc gia liên quan.

Các nghị sĩ này viện dẫn thông tin về mối quan hệ ngoài luồng của Jensen Huang với Alice Huang, lãnh đạo công ty Megaspeed có trụ sở tại Singapore. Doanh nghiệp này đã mua hơn 4,8 tỷ USD chip AI tiên tiến của Nvidia kể từ tháng 6/2024.

Truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin từ cộng đồng tình báo nước này cho hay Alice Huang bị nghi là "gián điệp" được Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc tuyển mộ. Bắc Kinh đã bác bỏ cáo buộc này, cho rằng đây là cái cớ để Mỹ tăng cường kiểm soát xuất khẩu công nghệ.

Jensen Huang hôm 12/11 từ chức CEO Nvidia sau khi ông được cho là không chỉ ngoại tình với Alice Huang mà còn cả với ít nhất một cấp dưới. Ông Huang đã thừa nhận không chung thủy với vợ, song không nêu tên người phụ nữ mà mình có quan hệ ngoài luồng.

Cáo buộc rằng Bộ trưởng Lutnick chưa nỗ lực hết sức để hạn chế xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc nổi lên khi hệ lụy từ những hành động của ông Huang lan rộng.

Thượng nghị sĩ Ron Wyden và hạ nghị sĩ Richard Neal, hai thành viên hàng đầu của đảng Dân chủ tại Ủy ban Tài chính Thượng viện và Ủy ban Thuế vụ Hạ viện, hôm 12/11 viết thư cho Bộ trưởng Lutnick, cho biết đang điều tra việc chính quyền phê duyệt bán chip AI tiên tiến của Nvidia cho các công ty Trung Quốc.

Theo Reuters, Jensen Huang ủng hộ tăng cường xuất khẩu cho Trung Quốc, bất chấp các chính trị gia có quan điểm cứng rắn với Bắc Kinh ở cả hai đảng tại Mỹ nhiều lần kêu gọi hạn chế Trung Quốc tiếp cận công nghệ này.

Nhà Trắng và Bộ trưởng Thương mại Mỹ chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận về thông tin. Trước đó, trong ngày 12/11, một quan chức Nhà Trắng nói Tổng thống Trump vẫn "hoàn toàn tin tưởng" Bộ trưởng Lutnick và khả năng làm việc của ông.

Ông Lutnick đã duy trì quan hệ thân thiết với ông Trump trong ba thập kỷ và từng làm khách mời trong chương trình truyền hình thực tế "The Apprentice" do ông Trump dẫn vào năm 2008.

Phạm Giang (Theo Reuters, Axios)

(Theo VnExpress)