Trong những trang vàng son của lịch sử Bohemia, cái tên Přemysl Otakar I tỏa sáng như một ngôi sao bắc đẩu, dẫn lối cho cả một dân tộc tới bến bờ thịnh vượng. Ông không chỉ là một vị vua, mà còn là một huyền thoại sống, người đã khắc tên mình vào tâm khảm của mọi người dân Séc. Với tài năng lãnh đạo xuất chúng và tầm nhìn xa trông rộng, Přemysl Otakar I đã trở thành vị vua đầu tiên thành công trong việc đảm bảo danh hiệu hoàng gia được truyền thừa cho con cháu của mình.

Bối cảnh lịch sử

Přemysl Otakar I sinh ra trong một gia đình hoàng gia, là con trai cả của vua Vladislav và người vợ thứ hai, Judita xứ Thuringia. Tuy nhiên, cuộc đời ông không phải lúc nào cũng trải đầy hoa hồng. Vào những năm 1173–1179, ông phải sống trong cảnh lưu đày, nơi ông kết hôn với Adléta xứ Meissen. Sau khi trở về từ lưu đày vào năm 1179, Přemysl đã thay mặt anh trai mình, Bedřich, cai quản vùng Olomouc với tư cách là một hầu tước. Trong những cuộc chiến giành ngai vàng Bohemia sau đó, ông luôn đứng về phía anh trai mình.

Vào những năm 1192–1193, Přemysl lần đầu tiên trở thành công tước Séc, nhưng một cuộc xung đột với Giám mục Praha, Jindřich Břetislav, và Hoàng đế Heinrich VI đã khiến ông lại phải sống lưu vong từ năm 1193 đến 1197. Sau cái chết của Jindřich Břetislav, và sau khi đạt được thỏa thuận với em trai mình, Vladislav Jindřich, Přemysl một lần nữa lên ngôi vua Séc vào năm 1197.

Přemysl Otakar I nổi tiếng với những chiến thuật chính trị khôn khéo, khi ông tham gia vào các cuộc chiến giành ngôi Hoàng đế giữa nhà Staufen và Welf. Bằng cách thay đổi phe phái một cách thông minh, ông đã dần dần giành được sự công nhận danh hiệu hoàng gia thừa kế từ cả hai bên đối địch (năm 1198 từ Philip of Swabia và năm 1203 từ Otto IV của Brunswick), và năm 1204 từ Giáo hoàng Innocent III. Tình hình của Přemysl trong thời gian này càng trở nên phức tạp hơn bởi cuộc ly hôn với người vợ đầu tiên, Adléta, và cuộc hôn nhân mới với Constance.

Đỉnh cao trong nỗ lực của Přemysl thường được coi là việc giành được Bulla vàng của Sicily, một đặc quyền điều chỉnh mối quan hệ giữa các vùng đất Séc và Đế chế, và đảm bảo tính thừa kế của danh hiệu hoàng gia Séc. Trong những năm tiếp theo của triều đại mình, Přemysl Otakar I tập trung vào việc củng cố tình hình trong nước và đảm bảo quyền kế vị suôn sẻ cho con trai cả từ cuộc hôn nhân thứ hai, Václav. Để đạt được mục tiêu của mình, ông thường hành động không khoan nhượng và không ngần ngại loại bỏ những trở ngại cản trở con đường của mình.

Hành trình lưu đày gian nan và thành quả

Trong những năm tháng đầy biến động của vương quốc Séc, Přemysl Otakar I đã nổi lên như một nhân vật trung tâm với những quyết định táo bạo và chiến lược khôn ngoan. Khi vừa mới nắm quyền công tước vào năm 1192, Přemysl nhanh chóng nhận ra rằng ông không có nghĩa vụ phải trung thành với Giám mục Praha hay Hoàng đế Heinrich VI. Ông cũng không có ý định tham gia vào việc trả khoản tiền mà Giám mục Jindřich Břetislav đã hứa với Hoàng đế. Khi giám mục bị Heinrich VI bắt giữ ở Đức và giam cầm như một con tin, tình hình càng trở nên căng thẳng.

Vào cuối năm 1192 và đầu năm 1193, Přemysl đã tham gia vào một liên minh chống lại Hoàng đế, cùng với các lãnh đạo như Công tước Brabant, Jindřich I, và Vua Anh Richard Sư Tử Tâm. Tuy nhiên, âm mưu này bị phát hiện, và Richard bị bắt khi trở về từ cuộc Thập tự chinh thứ ba. Kết quả là, Přemysl bị tước bỏ danh hiệu công tước vào tháng 6 năm 1193, và Giám mục Jindřich Břetislav được đưa lên thay thế.

Không chấp nhận thất bại, Přemysl tập hợp quân đội và đối đầu với quân của giám mục tại Zdice. Tuy nhiên, nhiều quý tộc đã phản bội ông và chuyển sang phe giám mục. Bị bỏ rơi, Přemysl rút lui về lâu đài Praha, nơi ông cố thủ trong bốn tháng trước khi phải đầu hàng vào cuối năm 1193. Ông trốn thoát qua biên giới cùng một nhóm nhỏ trung thành, tìm nơi ẩn náu tại triều đình của Albrecht xứ Meissen và sau đó với Albrecht xứ Bogen.

Đến đầu năm 1197, khi sức khỏe của Giám mục Jindřich Břetislav suy yếu, Přemysl tận dụng cơ hội để trở về Séc. Dù bị các quý tộc và Spytihněv xứ Brno đẩy lùi, ông vẫn kiên trì. Sau cái chết của giám mục vào tháng 6 năm 1197, Vladislav Jindřich được gọi từ nhà tù lên ngôi. Tuy nhiên, Přemysl đã nhanh chóng hành động, và với sự hỗ trợ của các đồng minh, ông tiến về Praha.

Thay vì đối đầu, hai anh em đã bí mật gặp nhau và đạt được thỏa thuận. Vladislav Jindřich nhường quyền cai trị Séc cho Přemysl, trong khi ông sẽ cai quản Moravia. Thỏa thuận này không chỉ mang lại hòa bình cho vùng đất Séc sau nhiều năm chiến tranh nội bộ, mà còn củng cố vị thế của Přemysl Otakar I. Ông cam kết không trả thù những người đã phản bội mình, điều này giúp ông giành được lòng tin của nhiều quý tộc và mở ra một thời kỳ ổn định cho vương quốc.

Củng cố vị thế quốc tế

Khi tình hình trong nước đã ổn định, Přemysl Otakar I tận dụng cơ hội để mở rộng hoạt động ngoại giao, củng cố vị thế quốc tế của vương quốc Séc. Trong cuộc chiến giành ngai vàng Hoàng đế giữa nhà Staufen và nhà Welf, ông đứng về phía Philip xứ Swabia. Như một đồng minh, Přemysl đã dẫn quân đến sông Rhine để chống lại Otto IV xứ Brunswick. Để đáp lại sự hỗ trợ quân sự của Přemysl, vào tháng 9 hoặc tháng 10 năm 1198, Philip đã phong ông làm vua Séc, một sự kiện đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử Bohemia. Mặc dù văn bản gốc không còn tồn tại, nhưng những dấu ấn của nó có thể được tìm thấy trong Bulla vàng của Sicily sau này. Theo đặc quyền này, vương quốc Séc sẽ được truyền thừa cho con cháu Přemysl, và chỉ người được chọn ở Séc mới được công nhận là vua trong Đế chế.

Cùng thời gian đó, Přemysl đã giải quyết tình hình ở Moravia một cách quyết liệt. Nạn nhân đầu tiên của tình hình mới này là Spytihněv, người bị Přemysl cho làm mù vào năm 1198 và qua đời cùng năm. Cũng trong năm 1198, em trai của Spytihněv, Svatopluk, cũng qua đời. Trong những năm 1200–1201, cả hai lãnh chúa Olomouc, Vladimír và Břetislav, cũng qua đời một cách bí ẩn. Con trai của Břetislav, Sifrid, có lẽ dưới áp lực của Přemysl, đã từ bỏ sự nghiệp thế tục và chọn con đường tu hành. Các vùng đất Znojmo và Brno được giao cho hầu tước Vladislav Jindřich, trong khi Přemysl tạm thời giữ quyền quản lý trực tiếp Olomouc.

Bulla vàng của Sicily

V những năm đầu thế kỷ 13, Přemysl Otakar I đã khéo léo củng cố vị thế của mình trên trường quốc tế thông qua sự kiện nổi bật là Bulla vàng của Sicily. Vào mùa xuân năm 1211, một liên minh các kẻ thù của Hoàng đế đã hình thành, với Přemysl Otakar I đứng ở trung tâm cùng với Tổng giám mục Mainz Sigfried và Lantkrabě Thuringia Heřman. Đến mùa hè, Công tước Áo Leopold và Công tước Bavaria Ludvík cũng tham gia. Đỉnh điểm của liên minh này là cuộc gặp gỡ tại Nuremberg vào tháng 9, nơi họ chọn Friedrich xứ Sicily làm Hoàng đế Đức.

Năm 1212, Friedrich II tiến vào Đế chế và bắt đầu ban thưởng cho các đồng minh trung thành của mình. Přemysl và em trai Vladislav Jindřich nằm trong số những người được khen thưởng nhiều nhất. Ngày 26 tháng 9 năm 1212, tại Basel, Friedrich II đã trao cho Přemysl Otakar I và Vladislav Jindřich ba văn bản được đóng dấu bằng Bulla vàng của Sicily, xác nhận vị thế hoàng gia của Přemysl và quyền kế vị cho con cháu ông, cũng như quyền tự do bầu chọn vua Séc và quyền bổ nhiệm giám mục.

Những năm cuối đời

Những năm cuối đời, Přemysl Otakar I tiếp tục củng cố quyền lực. Sau cái chết của em trai Vladislav Jindřich vào năm 1222, ông mất đi một đồng minh quan trọng. Năm 1228, ông đã cho con trai mình, Václav, lên ngôi vua, nhưng vẫn giữ quyền kiểm soát cho đến khi qua đời vào ngày 15 tháng 12 năm 1230. Přemysl Otakar I được chôn cất tại nhà thờ Thánh Vitus, và ngày nay, thi hài của ông nằm trong lăng mộ tại nhà nguyện Thánh Relics, trở thành một trong những vị vua sống thọ nhất của triều đại Přemyslid.

Tamda Media