Những ngày đầu tháng 3, không ít hành khách từ Việt Nam gần như sống trong tâm trạng "đứng ngồi không yên", liên tục kiểm tra email, ứng dụng hãng bay và điện thoại để chờ xác nhận mới nhất về chuyến đi.

Vợ chồng anh Trần Khang, hiện sống tại Canada, cùng hai con nhỏ về TP.HCM giữa tháng 2 để thăm gia đình sau Tết. Theo lịch, khoảng một tuần nữa cả nhà sẽ trở lại Canada, quá cảnh Dubai.

Tuy nhiên đến nay gia đình anh vẫn chưa nhận được thông báo rõ ràng từ Hãng Emirates về tình trạng chuyến bay. "Còn khoảng một tuần nữa mới tới lịch bay, nhưng chúng tôi vẫn thấp thỏm. Hai con còn nhỏ nên chỉ mong hãng sớm xác nhận để gia đình chủ động tính toán" - anh Khang chia sẻ.

Từng thông báo một, chờ và lo

Nỗi lo ấy không phải cá biệt. Phía sau những dòng cập nhật khô khan từ hãng bay hay cơ quan quản lý là vô số lịch trình gia đình, công việc, du học, chữa bệnh, công tác... đang bị đảo lộn. Có người bị mắc kẹt giữa hành trình, có người chưa dám ra sân bay, có người phải tính chuyện đổi vé, dời chuyến hoặc tìm đường bay khác với chi phí đội lên đáng kể.

Với nhiều hành khách Việt, Doha, Dubai hay Abu Dhabi từ lâu đã là những cửa ngõ trung chuyển quen thuộc trên hành trình đi châu Âu, Bắc Mỹ hoặc châu Phi. Một hành khách trên hành trình Hà Nội - Doha - Paris cho biết anh rời Hà Nội hơn hai ngày trước, nhưng đến sáng 3-3 vẫn chưa thể tới Pháp như kế hoạch công tác.

Khi máy bay chỉ còn cách Doha hơn một giờ bay, tổ bay bất ngờ thông báo phải chuyển hướng hạ cánh xuống Muscat (Oman) do hạn chế khai thác tại Doha. "Toàn bộ hành khách ngồi chờ trên máy bay hơn 7 tiếng. Lúc đó mọi người mới tranh thủ vào mạng đọc tin và biết không phận khu vực bị siết chặt vì xung đột leo thang" - người này kể.

Trung Đông - nút thắt của hàng không toàn cầu

Theo cập nhật của Cục Hàng không Việt Nam đến sáng 3-3, nhiều vùng trời tại Trung Đông vẫn đóng cửa hoàn toàn hoặc áp dụng hạn chế nghiêm ngặt. Trong ngành hàng không, chỉ cần một điểm nghẽn ở Trung Đông cũng đủ tạo ra hiệu ứng dây chuyền trên diện rộng.

Dubai, Doha và Abu Dhabi không chỉ là các sân bay lớn của khu vực mà còn là những trung tâm trung chuyển hàng đầu thế giới, kết nối Đông Nam Á, Nam Á với châu Âu, Bắc Mỹ và châu Phi. Khi ba mắt xích này bị chững lại cùng lúc, hàng loạt hãng bay buộc phải hủy chuyến, lùi giờ bay, đổi đường hoặc giảm tần suất, kéo theo chi phí nhiên liệu, tổ bay và dịch vụ mặt đất đội lên đáng kể.

Tại Việt Nam, theo số liệu từ Cục Hàng không Việt Nam, từ 28-2 đến 2-3, Qatar Airways đã hủy hàng loạt chuyến bay giữa Việt Nam và Doha, ảnh hưởng khoảng 2.557 hành khách. Emirates tạm dừng các chuyến đi và đến Dubai đến 18h ngày 2-3, ảnh hưởng khoảng 1.881 hành khách, trong đó có 1.117 khách tại TP.HCM, 725 khách tại Hà Nội và 39 khách tại Đà Nẵng. Etihad Airways cũng từng tạm dừng các chuyến đến và đi từ Abu Dhabi đến 5h ngày 2-3.

Khi các tuyến trung chuyển qua Trung Đông bị tắc nghẽn, áp lực lập tức dồn sang các phương án thay thế như bay thẳng của Vietnam Airlines đến Frankfurt, Munich, Paris; nối chuyến qua Istanbul; hoặc chuyển hướng qua Đài Bắc, Seoul, Hong Kong, thậm chí các thành phố lớn của Trung Quốc.

Hệ quả là chỗ ngồi nhanh chóng khan hiếm, giá vé có xu hướng tăng và lịch bay ngày càng khó đoán. Ngày 3-3, Vietnam Airlines cho biết toàn bộ các chuyến bay giữa Việt Nam và châu Âu đang được điều chỉnh đường bay để tránh xa khu vực chiến sự, khiến thời gian hành trình kéo dài thêm 60 - 90 phút.

Trước làn sóng gián đoạn, nhiều hãng bay đã mở quầy hỗ trợ tại sân bay, triển khai chính sách đổi vé miễn phí, hoàn vé hoặc dời ngày bay. Tuy nhiên, trong bối cảnh bất ổn an ninh hàng không, mọi phương án hỗ trợ đều chỉ là giải pháp tình thế. Điều quyết định vẫn là diễn biến xung đột và khả năng mở lại không phận của các nhà chức trách trong khu vực.

Theo Tuoitre