Ông Putin không nhượng bộ mà còn tăng điều kiện trong hòa đàm với Ukraine
Tổng thống Nga Vladimir Putin nói ông mong muốn "hòa bình vĩnh cửu" cho Ukraine.
Đó cũng chính là vị tổng thống Nga đã ra lệnh tấn công toàn diện vào nước láng giềng của Nga gần 5 năm trước và tiếp tục bác bỏ ý tưởng về một lệnh ngừng bắn toàn diện.
Vậy theo quan điểm của Moscow, điều kiện tiên quyết cho hòa bình là gì?
Điện Kremlin đã nêu rõ điều này sau cuộc hội đàm với hai đặc phái viên Mỹ là ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner: "Một kiến trúc mới, lâu dài về an ninh và hòa bình không thể chia cắt".
Dịch từ cách nói của Điện Kremlin, điều đó có nghĩa là Moscow muốn thay đổi cơ cấu an ninh của châu Âu theo hướng có lợi cho Nga.
Điều mà Nga đang thúc đẩy có thể là sự thay đổi lớn nhất đối với các thỏa thuận an ninh châu Âu kể từ khi kết thúc Chiến tranh Lạnh.
Điện Kremlin đã một lần nữa đưa ra đề xuất gây tranh cãi từ tháng 12/2021, gồm hai dự thảo hiệp ước với Mỹ và NATO.
Các đề xuất này không chỉ muốn ngăn NATO tiếp tục mở rộng về phía đông, với những bảo đảm chắc chắn rằng Ukraine và Georgia sẽ không bao giờ được kết nạp, mà còn yêu cầu rút cơ sở hạ tầng quân sự của NATO khỏi các quốc gia Trung và Đông Âu gia nhập liên minh sau khi Liên Xô tan rã.
Các nhà lãnh đạo phương Tây khi đó bác bỏ những yêu cầu này, coi đó là tối hậu thư không thể chấp nhận của Nga.
Hai tháng sau, Moscow phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.
Những dự thảo hiệp ước nói trên từng bị gác lại, nhưng nay đã được Điện Kremlin đưa trở lại bàn đàm phán.
Đáng chú ý, ông Yuri Ushakov, trợ lý phụ trách chính sách đối ngoại của Tổng thống Putin, cho biết Moscow có thể "bổ sung một số cân nhắc mới" vào danh sách yêu cầu, trước những nỗ lực của phương Tây nhằm "gây thất bại chiến lược cho Nga".
Tất nhiên, điều đó không có nghĩa là các chính phủ phương Tây sẽ chấp nhận.
Tuy nhiên, việc vấn đề an ninh châu Âu hiện được đưa vào các cuộc thảo luận về Ukraine đã được Moscow xem là một thắng lợi.
Báo Komsomolskaya Pravda hồi đầu tuần viết:
"Vào tháng 12/2021, Nga đã tích cực đề xuất NATO xem xét lại hệ thống an ninh ở châu Âu".
"Đề xuất của chúng tôi gần như bị cười nhạo.
"Sau khi giành được thắng lợi đầu tiên là buộc phương Tây phải suy nghĩ về vấn đề an ninh, các nhà ngoại giao của chúng ta cần đạt được thắng lợi thứ hai bằng cách khiến phương Tây phải lắng nghe những quan ngại của Nga về việc NATO mở rộng."
Nhà ngoại giao hàng đầu của EU, bà Kaja Kallas, gọi các yêu cầu của Nga về một cấu trúc an ninh châu Âu mới là một "cái bẫy" nhằm "chuyển hướng sự chú ý khỏi vấn đề ngừng bắn".
"Trình tự các cuộc đàm phán giữa Ukraine và Nga rất quan trọng," bà Kallas viết trên mạng xã hội.
"Ưu tiên hàng đầu phải là đạt được lệnh ngừng bắn, sau đó mới đến một thỏa thuận hòa bình. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể thảo luận về một cấu trúc an ninh rộng lớn hơn cho châu Âu."
Vấn đề của châu Âu là hiện nay khối này không có mặt tại bàn đàm phán.
Moscow không muốn dành cho châu Âu một vị trí trong các cuộc đàm phán.
Nga đã chỉ trích các nhà lãnh đạo châu Âu vì hỗ trợ quân sự cho Kyiv và lập trường cứng rắn đối với Moscow.
Các cuộc đàm phán hòa bình diễn ra trong tuần này tại Abu Dhabi có sự tham gia của Ukraine, Nga và Mỹ.
Sau các cuộc thảo luận tại Moscow, ông Witkoff cho biết Tổng thống Putin đã đồng ý với ý tưởng để các đại diện châu Âu tham gia vào vòng đàm phán hòa bình tiếp theo về Ukraine.
Tuy nhiên, vào thứ Sáu (13/11), Điện Kremlin cho biết vẫn chưa có quyết định cuối cùng về việc liệu các bên châu Âu có được tham gia hay không.
Người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov, tuyên bố:
"Khi chúng tôi hiểu rõ ý định thực sự cũng như mức độ sẵn sàng của họ trong việc thúc đẩy tiến trình hòa bình, thì lúc đó mới có thể đưa ra quyết định về việc đối thoại liên quan đến Ukraine theo một khuôn khổ rộng mở hơn."
Còn ông Putin thì sao?
Trong các cuộc thảo luận với hai đặc phái viên Witkoff và Kushner, ông Putin tỏ ra đầy tự tin và không hề có ý định nhượng bộ.
Cũng dễ hiểu tại sao lại như vậy.
Phía Mỹ đang chủ động tìm đến ông để đề nghị một thỏa thuận, trong khi các nước châu Âu cũng đang cân nhắc việc nối lại liên lạc.
Tháng trước, lãnh đạo Na Uy và Phần Lan đã chủ động liên lạc và gọi điện cho ông Putin.
Vào tuần tới tại Thâm Quyến (Trung Quốc), bên lề hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), ông Putin có thể sẽ có các cuộc gặp riêng với ông Donald Trump và ông Tập Cận Bình.
Truyền thông Nga thậm chí đã ví von họ là "Tam cường" – gồm Stalin, Roosevelt và Churchill – những người từng gặp nhau vào năm 1945 để tái thiết châu Âu thời hậu Thế chiến II.
Thế nhưng, sau gần năm năm giao tranh, Nga đã phải hứng chịu những tổn thất nặng nề trên chiến trường.
Nền kinh tế Nga đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn.
Các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vẫn tiếp tục nhắm vào các nhà máy lọc dầu của Nga, làm dấy lên lo ngại về tình trạng thiếu hụt nhiên liệu mới.
Tuy nhiên, cho đến nay, tất cả những điều đó vẫn chưa đủ để thuyết phục nhà lãnh đạo Điện Kremlin chấm dứt cuộc chiến.
(Theo BBC News Tiếng Việt)
