Sau khi tuyên bố Mỹ sẽ tấn công nếu người biểu tình bị sát hại ở Iran, giờ đây Tổng thống Mỹ Donald Trump lại chuyển hướng sang chương trình hạt nhân của Tehran.

Ngày 29-1, Đài CNN dẫn nguồn thạo tin cho biết Tổng thống Trump đang cân nhắc thực hiện cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran sau khi các thảo luận sơ bộ giữa Washington và Tehran về hạn chế chương trình hạt nhân và sản xuất tên lửa đạn đạo không đạt tiến triển.

Ba yêu cầu của Mỹ

Viết trên mạng Truth Social ngày 28-1, ông Trump yêu cầu Iran ngồi vào bàn đàm phán để đạt "một thỏa thuận công bằng và không có vũ khí hạt nhân". Ông cảnh báo cuộc tấn công tiếp theo của Mỹ "sẽ tồi tệ hơn rất nhiều" so với cuộc tấn công mùa hè năm 2025, khi quân đội Mỹ đánh vào ba cơ sở hạt nhân của Iran. "Thời gian đang cạn dần", ông nhấn mạnh.

Theo các nguồn tin, phương án ông Trump đang cân nhắc bao gồm không kích giới lãnh đạo và quan chức an ninh Iran bị cho là chịu trách nhiệm các vụ sát hại người biểu tình cùng tấn công các cơ sở hạt nhân và cơ quan chính phủ. Tuy nhiên ông vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Giữa lúc đe dọa hành động quân sự, Mỹ đưa ra ba điều kiện tiên quyết cho bất kỳ cuộc gặp nào với giới chức Iran: chấm dứt vĩnh viễn hoạt động làm giàu uranium (yếu tố then chốt trong chương trình hạt nhân), áp dụng các hạn chế mới đối với chương trình tên lửa đạn đạo và ngừng mọi hỗ trợ cho các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.

Theo Đài CNN, điểm bế tắc lớn nhất là yêu cầu về việc Iran cần đồng ý giới hạn tầm bắn tên lửa đạn đạo - mối lo ngại của Israel sau khi quốc gia này sử dụng phần lớn kho tên lửa đánh chặn để bắn hạ tên lửa đạn đạo của Iran trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng 6-2025.

Iran đã từ chối yêu cầu này và nói với Mỹ rằng họ chỉ thảo luận về chương trình hạt nhân. Mỹ chưa phản hồi khiến hai bên rơi vào thế bế tắc.

"Tay đặt trên cò súng"

Theo AP, Trung Đông đang lo lắng trước khả năng Mỹ tấn công Iran. Hai quốc gia trong khu vực là Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất đã bắn tín hiệu họ sẽ không cho phép không phận của mình bị sử dụng cho bất kỳ cuộc tấn công nào.

Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln của hải quân Mỹ đang tiếp tục tiến gần Iran, có khả năng hỗ trợ mọi hành động nhằm vào Iran, cả về tấn công lẫn bảo vệ các đồng minh trong khu vực.

Quân đội Mỹ được cho là đang điều chuyển các hệ thống phòng không tới khu vực, bao gồm bổ sung các khẩu đội Patriot, nhằm bảo vệ lực lượng Mỹ. Nhiều nguồn tin cho biết Mỹ cũng có kế hoạch triển khai thêm một hoặc nhiều hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD.

Trong khi đó không quân Mỹ dự kiến tiến hành cuộc diễn tập kéo dài nhiều ngày tại Trung Đông, cho phép các phi công chứng minh khả năng "phân tán, tác chiến và thực hiện các phi vụ chiến đấu trong điều kiện khắc nghiệt một cách an toàn, chính xác và phối hợp với các đối tác", theo tuyên bố của trung tướng Derek France, chỉ huy Bộ Tư lệnh trung tâm thuộc không quân Mỹ.

Hôm 28-1, Ngoại trưởng Iran Araghchi cảnh báo các lực lượng vũ trang nước này đã sẵn sàng "tay đặt trên cò súng" để đáp trả ngay lập tức và mạnh mẽ đối với bất kỳ hành động xâm phạm lãnh thổ của Iran.

Ông Ali Shamkhani, cố vấn chủ chốt của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, cảnh báo trên X rằng bất kỳ hành động quân sự nào cũng sẽ bị coi là khởi đầu của chiến tranh và tuyên bố sẽ có phản ứng "chưa từng có tiền lệ", thậm chí nêu đích danh Tel Aviv là mục tiêu.

Các báo cáo tình báo Mỹ gần đây cho rằng chính quyền Iran đang ở vị thế yếu nhất trong lịch sử sau các đòn tấn công của Mỹ và Israel vào các cơ sở hạt nhân và lực lượng ủy nhiệm năm ngoái. Phát biểu trước các nghị sĩ hôm 28-1, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói chính quyền Iran "có lẽ đang yếu hơn bao giờ hết".

Ông Trump thậm chí ám chỉ muốn loại lãnh tụ tối cao Khamenei khỏi chiếc ghế quyền lực. Tuy nhiên nguồn tin cho rằng "ngay cả khi loại bỏ lãnh tụ tối cao Iran, những người kế nhiệm ông ấy cũng đều là những người theo đường lối cứng rắn".

"Các đòn tấn công quân sự chỉ nên được coi là biện pháp cuối cùng, bởi bất kỳ cuộc tấn công nào cũng tiềm ẩn nguy cơ cao gây leo thang rộng hơn ra khu vực", nhà nghiên cứu Danny Citrinowicz tại Hội đồng Đại Tây Dương bình luận.

Iran có gì?

Iran sở hữu một loạt hệ thống phòng không, tên lửa đạn đạo và drone tấn công một chiều, cùng các tiêm kích mua từ Nga tuy đã cũ nhưng được kiểm nghiệm thực chiến. Năng lực quân sự của Tehran, dù kém hiện đại và thua kém về số lượng so với hệ thống của Mỹ, vẫn khiến việc Mỹ tung ra một đòn tấn công quyết định trở nên khó khăn hơn nhiều.
Hơn nữa, không giống vị trí thủ đô Caracas của Venezuela - nơi chứng kiến cuộc tập kích bất ngờ của Mỹ hôm 3-1, việc Tehran nằm sâu trong đất liền, cách bờ biển nhiều giờ di chuyển đặt ra những thách thức khác nhau cho bất kỳ chiến dịch quân sự nào.

Theo Tuoitre