Phần lớn phụ nữ Séc có thể bị giảm lương hưu vì thay đổi cách tính thời gian chăm con
Bộ Lao động và Các vấn đề Xã hội Séc khẳng định cơ chế mới ghi nhận thời gian chăm sóc con sẽ giúp đa số người nghỉ hưu từ năm tới được hưởng lợi. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo việc bãi bỏ khoản phụ cấp 500 koruna mỗi tháng cho mỗi người con có thể khiến lương hưu của phần lớn các bà mẹ giảm xuống.

Những người đang nghỉ hưu vẫn tiếp tục nhận khoản phụ cấp chăm con trị giá 500 koruna mỗi tháng cho mỗi người con và khoản tiền này sẽ được điều chỉnh tăng theo cơ chế chỉ số hóa lương hưu. Tuy nhiên, những người bắt đầu nghỉ hưu từ năm tới sẽ không còn được hưởng khoản phụ cấp trên.
Thay vào đó, thời gian chăm sóc con của họ sẽ được tính như giai đoạn có thu nhập 65.000 koruna mỗi tháng. Khi mức lương trung bình vượt ngưỡng này — hiện ở khoảng 51.000 koruna — khoản thu nhập giả định dùng để tính lương hưu cũng sẽ tăng tương ứng với lương trung bình.
Theo Bộ Lao động và Các vấn đề Xã hội Séc, cơ chế mới sẽ có lợi cho phần lớn phụ huynh. Tuy nhiên, tổ chức công đoàn Liberi cho rằng thay đổi này có thể gây thiệt hại cho tới 90% các bà mẹ.
Tranh cãi về số người thực sự được hưởng lợi
“Quy định mới có thể gây bất lợi cho tới 90% các bà mẹ”, ông Pavel Rusý, Chủ tịch tổ chức công đoàn Liberi, cảnh báo. Đây là tổ chức chuyên nghiên cứu vị thế của các gia đình trong hệ thống thuế, lương hưu và an sinh xã hội.
Theo tính toán của ông Rusý, chỉ những phụ nữ có thu nhập bình quân trong toàn bộ quá trình làm việc thấp hơn 44% mức lương trung bình mới được hưởng lợi từ cơ chế mới. Nhóm này chiếm chưa tới 10% tổng số phụ nữ.
Bộ Lao động và Các vấn đề Xã hội Séc vẫn khẳng định phần lớn những người bắt đầu nghỉ hưu sẽ nhận được mức lương hưu cao hơn, đặc biệt là phụ nữ có thu nhập thấp và trung bình.
“Quy định mới sẽ có lợi cho ít nhất 80% phụ huynh, nhiều khả năng tỷ lệ thực tế còn cao hơn”, ông Jakub Slavík, người phát ngôn của Bộ, cho biết.
Khoản phụ cấp chăm con đã được chi trả trong ba năm qua, chủ yếu nhằm hỗ trợ các bà mẹ bị giảm thu nhập trong nhiều năm vì phải chăm sóc con, từ đó nhận mức lương hưu thấp hơn.
Hiện có hơn 1,3 triệu người được nhận khoản phụ cấp 500 koruna này. Mỗi năm, ngân sách nhà nước phải chi khoảng 20 tỷ koruna cho chính sách đó.
Theo quy định mới, thời gian chăm sóc sẽ được tính đối với tất cả người con cho đến khi trẻ đủ bốn tuổi, thay vì ba tuổi như hiện nay. Quyền lợi này cũng có thể được phân chia giữa cả cha và mẹ.
Bộ trưởng Lao động và Các vấn đề Xã hội Aleš Juchelka, thuộc phong trào ANO, đang thúc đẩy áp dụng thay đổi từ tháng 1 năm tới thông qua một đề xuất sửa đổi của nghị sĩ đối với dự luật của chính phủ. Cách làm này giúp đẩy nhanh quá trình thông qua luật, nhưng đồng thời hạn chế cơ hội góp ý của các cơ quan chức năng và giới chuyên gia.
Có thể mất khoảng 1.000 koruna mỗi tháng
Theo ông Rusý, trong nhóm các bà mẹ có hai con, mức giảm lớn nhất sẽ rơi vào những phụ nữ có thu nhập bằng mức lương trung bình trong suốt quá trình làm việc.
Lương hưu của họ có thể thấp hơn 4% so với cơ chế hiện hành, tương đương khoảng 12.000 koruna mỗi năm, tức khoảng 1.000 koruna mỗi tháng. Với những phụ nữ có nhiều con hơn, mức thiệt hại có thể còn lớn hơn.
Sự khác biệt giữa kết luận của Bộ và Liberi xuất phát từ các giả định tính toán không giống nhau. Kết quả thực tế phụ thuộc vào số con của mỗi phụ nữ, khoảng cách tuổi giữa các con và việc người mẹ có đi làm trong thời gian chăm sóc con hay không.
Ông Rusý cho rằng Bộ chưa công bố rõ phương pháp tính toán và có thể đã dựa trên giai đoạn chuyển tiếp, khi mức thu nhập giả định 65.000 koruna vẫn cao hơn lương trung bình. Tuy nhiên, lợi thế này sẽ biến mất sau vài năm khi mức lương trung bình bắt kịp và vượt qua ngưỡng trên.
Trong khi đó, Liberi tính toán dựa trên trạng thái ổn định sau giai đoạn chuyển tiếp, khi khoản thu nhập dùng để ghi nhận thời gian chăm con tương đương mức lương trung bình.
Mô hình của ông Rusý lấy trường hợp một phụ nữ nghỉ làm tổng cộng tám năm để chăm sóc hai con, không có thu nhập đồng thời trong thời gian này và tích lũy đủ 45 năm tham gia bảo hiểm hưu trí. Phép tính áp dụng cho thời điểm sau giai đoạn chuyển tiếp, khi thu nhập giả định đã vượt ngưỡng 65.000 koruna.
Theo Novinky











