Các nhà khảo cổ đã phát hiện một quả vani hơn 400 năm tuổi dưới nền sàn của Sảnh Vladislav tại Lâu đài Praha. Theo các chuyên gia, hiện vật này có niên đại từ thời Hoàng đế Rudolf II – khi Praha là trung tâm khoa học và nghệ thuật của châu Âu với tính chất quốc tế nổi bật. Nhiều khả năng đây là bằng chứng lâu đời nhất về sự xuất hiện của vani trên lãnh thổ châu Âu.

Trong quá trình 3 tháng trùng tu sàn nhà của Sảnh Vladislav vào cuối năm 2008 sang đầu năm 2009, các nhà khảo cổ đã phát hiện tàn tích của lớp sàn cũ bị hư hại trong trận hỏa hoạn tại Lâu đài Praha năm 1541.

Lớp sàn này được bao phủ bởi nhiều tầng trầm tích, trong đó có chứa các hiện vật nhỏ như xương, trang sức mạ vàng, bài lá, cũng như các phần còn lại của thực vật — bao gồm cả quả vani. Cho đến nay việc phân tích hàng nghìn mẫu vật thu được vẫn chưa hoàn tất và những phát hiện quý giá có tuổi đời hàng thế kỷ đang dần hé lộ những câu chuyện đầy lịch sử của mình.

Các nhà khoa học từ Đại học Nam Bohemia tại České Budějovice đã sử dụng phương pháp định tuổi bằng đồng vị phóng xạ carbon (radiokarbon) để phân tích hiện vật và xác định rằng quả vani có niên đại từ thời điểm chuyển giao sang thế kỷ 17.

Vào thời điểm đó, các vùng đất Séc cũng như Đế quốc La Mã Thần thánh đều do Hoàng đế Rudolf II trị vì – người nổi tiếng không chỉ vì niềm đam mê với giả kim thuật và nghệ thuật mà còn là một người sành ăn, yêu thích các món ngon độc đáo. Nhiều khả năng, quả vani được mang đến Praha thông qua mối quan hệ với nhánh Habsburg ở Tây Ban Nha, nơi duy trì hoạt động thương mại tích cực, trong đó có các loại hương liệu quý hiếm từ Tân Thế giới.

Sảnh Vladislav trong quá khứ không chỉ được sử dụng cho các buổi yến tiệc và các giải đấu hiệp sĩ, mà còn đóng vai trò như một khu chợ buôn bán thực phẩm và các mặt hàng cao cấp. Qua những phát hiện khảo cổ, có thể chắc chắn rằng triều đình hoàng gia khi đó từng thưởng thức các loại trái cây như cam chanh, sung, các loại hạt, và đặc biệt là vani – nguyên liệu đã được bảo tồn đến ngày nay nhờ điều kiện khô ráo và ổn định trong sảnh.
Liệu đây có phải là lần xuất hiện đầu tiên của quả vani tại châu Âu hay không vẫn chưa thể khẳng định một cách tuyệt đối chính xác. Tuy nhiên, phát hiện mới này có ý nghĩa lớn đối với giới sử học, vì giúp làm rõ hơn mốc thời gian và cách thức người châu Âu thời đó nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt là các loại nguyên liệu quý hiếm từ các vùng đất xa xôi.

Vani có nguồn gốc chủ yếu từ khu vực Mexico và các quốc gia lân cận ở Trung Mỹ. Ngày nay, nó là nguyên liệu cơ bản trong nhiều nền ẩm thực trên thế giới, là thành phần không thể thiếu của các món tráng miệng và hương thơm đặc trưng của nó được dùng để tạo mùi cho nhiều loại bánh kẹo và món ngọt.

Nguồn: iDnes