Phát hiện quả vani cổ nhất châu Âu tại Lâu đài Praha
Văn hóa và du lịch, GIẢI TRÍ
author15/04/2025 05:32

Các nhà khảo cổ đã phát hiện một quả vani hơn 400 năm tuổi dưới nền sàn của Sảnh Vladislav tại Lâu đài Praha. Theo các chuyên gia, hiện vật này có niên đại từ thời Hoàng đế Rudolf II – khi Praha là trung tâm khoa học và nghệ thuật của châu Âu với tính chất quốc tế nổi bật. Nhiều khả năng đây là bằng chứng lâu đời nhất về sự xuất hiện của vani trên lãnh thổ châu Âu.

a.PNG

Trong quá trình 3 tháng trùng tu sàn nhà của Sảnh Vladislav vào cuối năm 2008 sang đầu năm 2009, các nhà khảo cổ đã phát hiện tàn tích của lớp sàn cũ bị hư hại trong trận hỏa hoạn tại Lâu đài Praha năm 1541.

Lớp sàn này được bao phủ bởi nhiều tầng trầm tích, trong đó có chứa các hiện vật nhỏ như xương, trang sức mạ vàng, bài lá, cũng như các phần còn lại của thực vật — bao gồm cả quả vani. Cho đến nay việc phân tích hàng nghìn mẫu vật thu được vẫn chưa hoàn tất và những phát hiện quý giá có tuổi đời hàng thế kỷ đang dần hé lộ những câu chuyện đầy lịch sử của mình.

Các nhà khoa học từ Đại học Nam Bohemia tại České Budějovice đã sử dụng phương pháp định tuổi bằng đồng vị phóng xạ carbon (radiokarbon) để phân tích hiện vật và xác định rằng quả vani có niên đại từ thời điểm chuyển giao sang thế kỷ 17.

Vào thời điểm đó, các vùng đất Séc cũng như Đế quốc La Mã Thần thánh đều do Hoàng đế Rudolf II trị vì – người nổi tiếng không chỉ vì niềm đam mê với giả kim thuật và nghệ thuật mà còn là một người sành ăn, yêu thích các món ngon độc đáo. Nhiều khả năng, quả vani được mang đến Praha thông qua mối quan hệ với nhánh Habsburg ở Tây Ban Nha, nơi duy trì hoạt động thương mại tích cực, trong đó có các loại hương liệu quý hiếm từ Tân Thế giới.

Sảnh Vladislav trong quá khứ không chỉ được sử dụng cho các buổi yến tiệc và các giải đấu hiệp sĩ, mà còn đóng vai trò như một khu chợ buôn bán thực phẩm và các mặt hàng cao cấp. Qua những phát hiện khảo cổ, có thể chắc chắn rằng triều đình hoàng gia khi đó từng thưởng thức các loại trái cây như cam chanh, sung, các loại hạt, và đặc biệt là vani – nguyên liệu đã được bảo tồn đến ngày nay nhờ điều kiện khô ráo và ổn định trong sảnh.
Liệu đây có phải là lần xuất hiện đầu tiên của quả vani tại châu Âu hay không vẫn chưa thể khẳng định một cách tuyệt đối chính xác. Tuy nhiên, phát hiện mới này có ý nghĩa lớn đối với giới sử học, vì giúp làm rõ hơn mốc thời gian và cách thức người châu Âu thời đó nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt là các loại nguyên liệu quý hiếm từ các vùng đất xa xôi.

Vani có nguồn gốc chủ yếu từ khu vực Mexico và các quốc gia lân cận ở Trung Mỹ. Ngày nay, nó là nguyên liệu cơ bản trong nhiều nền ẩm thực trên thế giới, là thành phần không thể thiếu của các món tráng miệng và hương thơm đặc trưng của nó được dùng để tạo mùi cho nhiều loại bánh kẹo và món ngọt.

Nguồn: iDnes

Chia sẻ:
Có thể bạn cũng thích
base64-17704593491991969594635.jpeg.webp
Tổng lãnh sự các nước du xuân, ấn tượng văn hóa Tết cổ truyền của Việt Nam
Hơn 30 đại biểu của các cơ quan ngoại giao cùng gia đình tham gia chương trình Du xuân hữu nghị 'Gia đình Ngoại giao vui Tết Bính Ngọ 2026', trải nghiệm nhiều hoạt động văn hóa truyền thống Tết cổ truyền.
08-02-2026
base64-1770522232079617220149.jpeg
Khu du lịch, làng chài ở Phú Quốc đậm phong vị Tết Việt trước thềm xuân
Viết thư pháp, trang phục áo dài truyền thống và các trò chơi dân gian mang đậm chất văn hóa của người Việt trên đảo Phú Quốc (tỉnh An Giang) đã được lòng nhiều vị khách quốc tế đến dịp sát Tết Bính Ngọ 2026.
08-02-2026
download (2).jfif
7 lễ diễu hành Masopust truyền thống trên khắp Cộng hòa Séc, từ Čechy đến Morava
Trước khi mùa Chay bắt đầu, các làng quê Séc tái hiện các nghi lễ tiền Kitô giáo được truyền qua nhiều thế kỷ. Hãy ghé thăm một trong những lễ hội Masopust này để chứng kiến văn hóa dân gian sống động.
06-02-2026
download (3).jfif
Làm gì ở Praha cuối tuần này: Những sự kiện hay nhất từ ngày 6–8/2
Phòng trưng bày miễn phí, những lễ hội Masopust huyền thoại, các màn “bass drop” hoành tráng của dàn nhạc giao hưởng và rượu vang nóng svařák mang phong cách thử nghiệm.
06-02-2026
colours-of-ostrava.jpeg
Từ KPop Demon Hunters đến Moby: Những nghệ sĩ lớn tại Colours of Ostrava 2026
Từ KPop Demon Hunters đếLễ hội âm nhạc Séc sẽ trở lại vào tháng 7 năm nay, với các nghệ sĩ mới được công bố bao gồm LP, The Libertines và ngôi sao K-pop Audrey Nuna.n Moby: Những nghệ sĩ lớn tại Colours of Ostrava 2026
02-02-2026
download (2).jfif
Làm gì ở Praha vào cuối tuần này: Các sự kiện nổi bật từ 30/1 đến 1/2/2026
Cuối tuần cuối cùng của tháng 1 tại Praha mang đến: kiến trúc thập niên 90 tại CAMP, khai mạc mùa chợ Náplavka và lễ hội thịt hun khói Morava.
31-01-2026
Quà lưu niệm.jpg
Bảo tàng vinh danh sitcom huyền thoại của Séc: Comeback
Sự kiện khai trương bảo tàng dành riêng cho bộ phim truyền hình ăn khách "Comeback" tại thành phố Bruntál (Cộng hòa Séc) đang trở thành tâm điểm chú ý của giới truyền thông và người hâm mộ. Không chỉ tái hiện sống động không gian phim, nơi đây còn lưu giữ những kỷ vật "vô giá" gắn liền với nhân vật Ozzák huyền thoại.
29-01-2026
Žižkov-Carnival-2026.jpg
Lễ hội Carnival Žižkov trở lại lần thứ 31 vào ngày 7 tháng 2
Lễ hội truyền thống Carnival Žižkov bước vào năm thứ 31. Sự kiện phổ biến của khu phố này sẽ diễn ra vào thứ Bảy, ngày 7 tháng 2 năm 2026, và một lần nữa sẽ mang đến cuộc diễu hành lễ hội rực rỡ sắc màu, cùng chương trình phong phú dành cho cả trẻ em và người lớn, bao gồm kịch, âm nhạc, thủ công mỹ nghệ và các món ăn truyền thống của lễ hội.
29-01-2026
travel-changes-europe-2026.jpg
Du lịch ở châu Âu: Những thay đổi vào năm 2026 – Các hệ thống kiểm soát mới và chi phí
Du lịch khắp châu Âu sẽ có thay đổi lớn vào năm 2026. Du khách sẽ phải đối mặt với kiểm tra biên giới nghiêm ngặt hơn, giấy phép kỹ thuật số mới và chi phí tăng cao.
24-01-2026
download (1).jfif
Đi đâu ở Praha cuối tuần này: Những sự kiện hay nhất từ 23–25 tháng 1
Praha cuối tuần này mang đến văn hóa và lễ hội hóa trang, từ giọng tenor ấm áp của Bocelli, marathom phim Twin Peaks, cho đến các lễ hội mổ lợn truyền thống.
23-01-2026
Tin nổi bật
Báo động tình trạng trộm cắp có tổ chức nhắm vào các cửa hàng Séc
3a0ffa9c-7e41-439d-b350-597fdd1252d0.jpg
Tại Cộng hòa Séc, số vụ trộm cắp trong các cửa hàng đang tăng lên. Những kẻ trộm thường nhắm đến thực phẩm, rượu bia và các mặt hàng hóa mỹ phẩm. Theo các chuyên gia, hiện nay còn xuất hiện nhiều nhóm hoạt động có tổ chức, thực hiện trộm cắp một cách bài bản rồi đem hàng hóa đi bán lại.
3 phút trước
Dịch cúm tại Séc bùng phát mạnh, nhiều bệnh viện siết chặt quy định
26ab806a-b775-4d87-b719-572913eb4581.jpg
Tại nhiều khu vực của Séc, đặc biệt là ở Morava, dịch cúm và các bệnh đường hô hấp đang gia tăng mạnh và thậm chí đã vượt qua ngưỡng dịch. Trước tình hình đó, một số bệnh viện đã có biện pháp phản ứng bằng cách hạn chế hoặc cấm việc đến thăm bệnh.
4 phút trước
Báo động: Tình trạng học sinh tiểu học tại Séc ngày càng hung hăng và bạo lực
2e27ea05cc87e8765436cf3d5be38f34 (1).jpg
Tình trạng gây hấn đối với bạn học và giáo viên, cũng như các trường hợp trốn học tại các trường tiểu học Séc đang gia tăng. Cơ quan Thanh tra Trường học Séc hiện còn chú ý tới cả những hành vi trêu chọc, chơi khăm nhỏ – tuy chưa được xem là bắt nạt, nhưng lại xuất hiện ở khắp nơi.
6 phút trước
Giá căn hộ tại Praha sắp chạm mốc 200.000 korun/m²
7a4f201864c46af9410fe3a12c669cfe.jpg
Bất chấp việc giá bất động sản ở mức cao kỷ lục, doanh số bán nhà ở tại Séc trong năm ngoái vẫn tăng. Theo các chuyên gia kinh tế, khát vọng sở hữu nhà ở của người Séc, kết hợp với tình trạng xây dựng mới vẫn diễn ra chậm chạp, sẽ khiến giá cả tiếp tục tăng trong thời gian tới.
7 phút trước
Người dân Séc có thể tự kiểm tra hóa đơn y tế đứng tên mình
5759c9fd-6eee-4592-8e6f-9b6645834864.jpg
Mỗi khách hàng của công ty bảo hiểm đều có thể tự mình kiểm tra bất cứ lúc nào xem bác sĩ hoặc dược sĩ đã thanh toán cho công ty bảo hiểm những dịch vụ và loại thuốc nào đứng tên mình. Nếu phát hiện sai sót, người dùng có thể trực tiếp khiếu nại ngay trên trang web hoặc trong ứng dụng của công ty bảo hiểm.
8 phút trước
Các bác sĩ vẫn truy cập được đầy đủ vào hệ thống hồ sơ y tế điện tử đầy đủ
c99ff078-8738-402d-af63-5ef34980471f.jpg
Kể từ đầu năm nay, các bác sĩ đa khoa có quyền truy cập vào hồ sơ y tế điện tử của bệnh nhân, nhằm có thể đánh giá tốt hơn tình trạng sức khỏe của những người sở hữu giấy phép sử dụng vũ khí. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, hệ thống này không hoạt động, vì vậy họ vẫn chưa thể tiếp cận được những thông tin then chốt về các ứng viên xin cấp giấy phép sử dụng vũ khí.
10 phút trước
Hạ viện Séc cắt giảm mạnh ngân sách đi công tác nước ngoài
d8d83fac-2eb0-4c7b-b519-db70df3e2f9a.jpg
Các chuyến công tác nước ngoài của các nghị sĩ lại một lần nữa bị soi xét kỹ lưỡng. Những điểm đến xa xỉ, các chuyến đi tốn hàng trăm nghìn korun cùng những sứ mệnh gây tranh cãi đang xen lẫn với các cam kết tiết kiệm chi tiêu. Ban lãnh đạo mới của Hạ viện muốn hạn chế mạnh mẽ các chuyến công tác nước ngoài. Trong khi đó, Chủ tịch Hạ viện Tomio Okamura (SPD) lại tự mình đi Slovakia bằng máy bay quân sự.
12 phút trước
Giá thực đơn bữa trưa trung bình tại Séc đã tăng lên 200 korun. Nơi nào còn có giá rẻ?
Screenshot 2026-02-07 162053.png
Giá trung bình một suất menu trưa tại các nhà hàng ở Séc đã tăng lên khoảng 200 korun. Với nhiều người, mức này đã là quá cao, nên họ dần chuyển sang các hình thức ăn uống khác – phổ biến nhất là mang cơm từ nhà hoặc tìm những lựa chọn rẻ hơn. Giá bữa trưa cũng chênh lệch rõ rệt giữa các vùng.
15 phút trước
Tin xấu cho người hút thuốc lá tại Séc: Giá thuốc lá ở Séc sắp tăng
Screenshot 2026-02-07 161731.png
Trong vài tuần tới, giá thuốc lá và các sản phẩm chứa nicotine tại Séc sẽ tiếp tục tăng. Một bao thuốc lá sẽ đắt thêm khoảng 5–7 korun, giá các sản phẩm nicotine khác cũng leo thang. Đây đã là năm thứ ba liên tiếp nhóm hàng này tăng giá, và thay đổi tiếp theo được dự báo diễn ra cả trong năm tới.
16 phút trước
Táo Séc trong nghiên cứu của nhóm môi trường: Nhiều hoạt chất hơn, nhưng vẫn thấp xa dưới ngưỡng cho phép
jablka-most-polabi.webp
Táo Séc trong nghiên cứu của nhóm môi trường: Nhiều hoạt chất hơn, nhưng vẫn thấp xa dưới ngưỡng cho phép Bảy loại thuốc bảo vệ thực vật trong một quả táo – dù đều ở mức rất thấp so với giới hạn an toàn. Nghiên cứu mới của một tổ chức môi trường quốc tế đã làm dấy lên tranh luận: táo trồng tại Séc có thực sự an toàn, hay các quy định hiện hành đang bỏ qua những rủi ro tiềm ẩn? Giới trồng trọt lẫn các nhà khoa học đều trấn an rằng mọi thứ vẫn trong chuẩn mực và không có vi phạm pháp luật. Tổ chức PAN Europe, chuyên vận động hạn chế hóa chất nguy hại trong nông nghiệp và ủng hộ các giải pháp canh tác thân thiện, đã phân tích dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong 59 mẫu táo. Các mẫu được mua cuối tháng 1 tại các siêu thị thông thường ở 13 nước châu Âu. “Kết quả cho thấy hỗn hợp thuốc bảo vệ thực vật trong táo đa dạng nhất là ở Luxembourg và ngay tại Séc,” Jan Skalnik từ phong trào Hnutí Duha – đơn vị cung cấp mẫu phía Séc – cho biết. Tất cả đều là táo trồng tại các vườn cây ăn quả trong nước. Dư lượng thuốc được phát hiện ở phần lớn mẫu táo trên khắp châu Âu – từ Tây Ban Nha, qua Đức đến Ba Lan. Trung bình, mỗi quả có ba hoạt chất khác nhau. Nghiên cứu lưu ý một số hoạt chất thuộc nhóm chế phẩm mà Liên minh châu Âu xếp vào diện rủi ro cao hơn, do nguy cơ ảnh hưởng đến hệ thần kinh hoặc tồn lưu lâu trong môi trường. Trong khi ở Đan Mạch hay Pháp vẫn có mẫu hầu như không “pha trộn” nhiều hoạt chất, thì tại các nước khác, “cocktail thuốc trừ sâu” là điều khá phổ biến. Tại Séc, sự kết hợp nhiều loại thuốc bảo vệ thực vật trong một quả táo thuộc nhóm thường gặp hơn. Táo cũng là loại cây ăn quả chủ lực của nông nghiệp Séc, với các vùng trồng lớn ở Polabí, Nam Morava và Nam Bohemia. Theo Quỹ can thiệp nông nghiệp nhà nước, sản lượng táo hàng năm khoảng 200.000 tấn, trong đó một phần đáng kể là từ vườn nhà của các hộ gia đình. Không mẫu nào vượt ngưỡng, nông dân nói bị “dọa oan” Các tác giả nghiên cứu nhấn mạnh: không mẫu nào vượt quá giới hạn tối đa về dư lượng mà EU quy định. Họ chỉ trích chính hệ thống đánh giá hiện hành, vốn xem xét từng hoạt chất riêng rẽ và chưa tính đủ đến khả năng tương tác cộng dồn. Nhóm nghiên cứu so sánh với chuẩn dành cho thực phẩm trẻ sơ sinh: nếu dùng chính những quả táo này để sản xuất đồ ăn dặm, theo tính toán của họ, 93% mẫu sẽ không đạt mức ngưỡng phòng ngừa khắt khe hơn – 0,01 mg thuốc bảo vệ thực vật trên 1 kg. Giới trồng táo và một phần cộng đồng chuyên gia phản bác, cho rằng đây là kiểu “hù dọa” và bóp méo thông tin. “Tất cả các mẫu táo được kiểm tra đều đáp ứng những chuẩn khắt khe nhất. Ở các mẫu Séc, giá trị dư lượng chủ yếu chỉ ở mức tối đa khoảng 5% giới hạn cho phép,” Chủ tịch Hiệp hội trồng cây ăn quả Séc (Ovocnářská unie ČR) Martin Ludvík khẳng định. Phòng Thương mại Nông nghiệp cũng nhấn mạnh, sản phẩm trong nước được kiểm soát lâu dài và an toàn kể cả với trẻ em. Các nhà khoa học thuộc Viện Nghiên cứu cây ăn quả Holovousy và Trung tâm quốc gia về nghiên cứu nông nghiệp – thực phẩm cũng đưa ra lập luận tương tự. Họ nhắc rằng ngưỡng 0,01 mg/kg không phải là ranh giới sức khỏe, mà là chuẩn phòng ngừa đặc biệt dành riêng cho sản phẩm cho trẻ sơ sinh. “Việc phát hiện dấu vết thuốc bảo vệ thực vật trong hoa quả thông thường tự thân nó không đồng nghĩa với nguy cơ đối với sức khỏe,” Tereza Horská từ Trung tâm nghiên cứu quốc gia nói. Tranh cãi còn xoay quanh nguồn gốc táo được khảo sát. Ban đầu chưa rõ liệu chúng có thực sự được trồng tại Séc hay không. Hnutí Duha sau đó đã cung cấp cho trang Novinky hình ảnh các sản phẩm được sử dụng trong nghiên cứu, trong đó nước xuất xứ được ghi rõ là Cộng hòa Séc. Các mẫu táo này được mua tại các siêu thị thuộc chuỗi Billa, Lidl và Tesco.
17 phút trước
® 2020-2026 TAMDA MEDIA z.s. Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.
Ghi rõ nguồn TAMDAMEDIA.eu khi phát hành lại thông tin từ website này
pencil