Phí phát thải CO₂ sẽ khiến hóa đơn năng lượng của hộ gia đình tăng thêm hàng ngàn korun
Việc cố định giá điện hoặc khí đốt sẽ không giúp các hộ gia đình tại Séc tránh được làn sóng tăng giá năng lượng sắp tới. Nguyên nhân chính là do hệ thống phát thải khí nhà kính mới – gọi là ETS II – sẽ chính thức áp dụng cho hộ gia đình từ năm 2027, và các nhà cung cấp năng lượng theo luật châu Âu sẽ bắt buộc phải tính thêm khoản phí này vào giá bán.
Theo ước tính, phí phát thải CO₂ có thể khiến mỗi MWh khí đốt tăng giá thêm từ 200 đến 400 korun. Với hộ gia đình trung bình tiêu thụ 10 MWh mỗi năm, mức tăng chi phí sẽ vào khoảng 4.000 – 5.000 korun/năm. Những gia đình sử dụng khí đốt cho cả sưởi ấm, nấu ăn và nước nóng có thể phải trả thêm đến 15.000 korun mỗi năm.
Hệ thống phát thải CO₂ mới (ETS II) sẽ áp dụng cho các nguồn tiêu thụ như sưởi bằng khí đốt, đốt nhiên liệu hóa thạch hoặc khi bơm xăng/dầu cho xe. Dù được lên kế hoạch chính thức sử dụng từ năm 2027, thị trường hiện tại đã bắt đầu giao dịch các hợp đồng tương lai của ETS II. Mức giá ban đầu dự kiến khoảng 45 euro/tấn phát thải, nhưng trên thị trường đã có lúc vượt quá 70 euro.
Thời gian qua, nhiều hộ gia đình tại Séc đã ký hợp đồng cố định giá điện và khí đốt trong 2–3 năm nhằm bảo vệ trước sự dao động của thị trường. Tuy nhiên, phương án này sẽ không giúp người tiêu dùng tránh được chi phí phát sinh từ hệ thống ETS II vì chi phí khí thải không nằm trong phần giá cố định mà sẽ được cộng thêm dưới dạng phụ phí bắt buộc.
Không chỉ hộ gia đình, các công ty sản xuất và vận hành logistic – đặc biệt những doanh nghiệp tiêu thụ nhiều nhiên liệu – sẽ phải điều chỉnh chiến lược vận hành do chi phí năng lượng gia tăng. Phí phát thải có thể khiến chi phí vận hành tăng từ 10–25% với khí đốt và 8–15% với xăng/dầu.
Hệ thống ETS II không chỉ áp dụng cho năng lượng tiêu dùng mà còn ảnh hưởng lớn tới ngành vận tải đường bộ và hàng hải. Theo Hiệp hội Công nghiệp Dầu mỏ Séc, giá xăng và dầu diesel có thể tăng thêm khoảng 3,20 Kč/lít nếu phí phát thải ở mức 45 euro/tấn CO₂. Tuy nhiên, nếu phí phát thải tăng cao, ví dụ lên 200 euro/tấn, thì người dân có thể phải trả thêm tới 14,50 Kč/lít xăng và 15,70 Kč/lít dầu diesel.
(Theo CNN Prima NEWS)
