Quan chức Israel đổ lỗi cho nhau vì để lọt cơ phó flydubai
Giới chức an ninh Israel chỉ trích nhau vì để cơ phó có tư tưởng cực đoan điều khiển chuyến bay flydubai tới Tel Aviv, dù đã được báo trước danh tính người này.
Niềm hân hoan ban đầu ở Israel về việc chuyến bay mang số hiệu FZ1073 của hãng hàng không flydubai từ Dubai đến Tel Aviv hôm 30/9 thoát khỏi thảm kịch nhờ sự can đảm của hành khách và phi hành đoàn đã dần lắng xuống.
Tranh cãi giờ đây bắt đầu bùng lên về thiếu sót an ninh liên quan đến cơ phó, người đã dùng rìu thoát hiểm tấn công cơ trưởng với ý đồ lao chiếc máy bay chở 174 hành khách và 8 thành viên phi hành đoàn xuống đất. Kế hoạch của cơ phó chỉ bị ngăn chặn nhờ lòng dũng cảm và sự chống trả quyết liệt của cơ trưởng cũng như các hành khách trên chuyến bay.
Times of Israel ngày 4/10 các dẫn nguồn thạo tin cho biết Hamam al-Hammami, người được cho là cơ phó trên chuyến bay, đã khai rằng anh ta định "loại bỏ" cơ trưởng rồi điều khiển máy bay lao vào một tòa nhà hoặc phi cơ tại sân bay Ben Gurion của Israel.
Các quan chức an ninh Trung Đông ngày 4/10 cho hay giới chức Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) đã cung cấp thông tin về danh tính và quốc tịch của toàn bộ hành khách, thành viên phi hành đoàn chuyến bay FZ1073 cho phía Israel trước khi máy bay khởi hành. Tuy nhiên, phía Israel đã không nêu bất kỳ quan ngại nào về những người có mặt trên máy bay.
Điều này gây khó hiểu, bởi cơ phó Hammami từng bị hãng hàng không quốc gia Oman Air cấm bay vì liên quan đến tư tưởng cực đoan. Anh này cũng mang quốc tịch Oman, quốc gia không có quan hệ ngoại giao với Israel và công dân nước này về lý thuyết không được có mặt trên chuyến bay tới Tel Aviv.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã yêu cầu Hội đồng An ninh Quốc gia bổ nhiệm một thanh tra để rà soát "toàn bộ quy trình an ninh liên quan đến hoạt động hàng không dân sự nước ngoài tới Israel".
Trong cuộc điều tra sau đó, các cơ quan an ninh, tình báo Israel quay sang đổ lỗi cho nhau về việc kiểm tra lý lịch không đầy đủ, khiến cơ phó "lọt lưới" giám sát của họ.
Một đạo luật được Israel thông qua năm 2023 quy định các hãng hàng không nước ngoài phải nộp danh sách hành khách và phi hành đoàn ít nhất 48 giờ trước chuyến bay cho một bộ phận chuyên trách của Cơ quan Thuế thuộc Bộ Tài chính.
Tuy nhiên, trách nhiệm rà soát an ninh sau đó lại thuộc về cả Bộ Giao thông Vận tải Israel, Viện Tình báo và Chiến dịch Đặc biệt (Mossad), cơ quan an ninh nội địa Shin Bet.
Shin Bet tuyên bố trách nhiệm thẩm tra danh sách hành khách trên các chuyến bay từ nước ngoài thuộc về Bộ Giao thông Vận tải. Tuy nhiên, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Miri Regev bác bỏ, nói rằng các cơ quan an ninh, tình báo phải chịu trách nhiệm về an toàn của chuyến bay, thêm rằng Bộ này không nhận được danh sách hành khách và phi hành đoàn cũng như cảnh báo nào về chuyến bay FZ1073.
Cơ quan Thuế Israel xác nhận đã nhận được danh sách hành khách và phi hành đoàn của chuyến bay, nhưng từ chối bình luận về việc Bộ Giao thông Vận tải có "thu thập hoặc sử dụng thông tin đó" hay không.
Dvir Rubenstein, cục trưởng Cục An ninh Hàng không thuộc Bộ Giao thông Vận tải Israel, nói với đài Army Radio rằng Bộ này phụ thuộc hoàn toàn vào hoạt động kiểm tra an ninh tại sân bay của nước sở tại và không có công cụ hoặc năng lực để thẩm tra hành khách, thành viên phi hành đoàn trên mọi chuyến bay.
Rubenstien thêm rằng hãng flydubai "đã nhận được chỉ thị rõ ràng" và "cam kết thực hiện các cuộc kiểm tra lý lịch cần thiết đối với phi hành đoàn của mình". Hiện chưa rõ flydubai có nắm được thông tin cơ phó Hammami từng bị Oman Air cấm bay vì liên quan tư tưởng cực đoan hay không.
Bộ trưởng Regev, một đồng minh trung thành của Thủ tướng Netanyahu, hôm 2/10 tuyên bố Mossad là bên phải đảm nhận nhiệm vụ rà soát, thẩm tra an ninh liên quan đến các hãng hàng không nước ngoài. Mossad, cơ quan tình báo tuyệt mật của Israel, chưa đưa ra bình luận công khai về vấn đề này.
Cục Kiểm toán Nhà nước Israel trong báo cáo năm 2024 cảnh báo rằng trách nhiệm đảm bảo an ninh hàng không dân dụng quốc tế ở nước này đang bị chồng chéo giữa nhiều cơ quan. Cục này kêu gọi chính phủ Israel xây dựng một chính sách toàn diện và phân công trách nhiệm rõ ràng giữa các đơn vị, nhưng khuyến cáo này dường như chưa được thực hiện.
(Theo VnExpress)
