Sau 2 ngày đàm phán, hòa bình Nga - Ukraine còn cách bao xa?
Nga, Ukraine vừa đạt thỏa thuận nguyên tắc về trao đổi tù binh, song dường như vẫn còn khác biệt quan điểm chưa thể tháo gỡ.
Nga, Ukraine và Mỹ vừa khép lại hai ngày đàm phán tại thủ đô Abu Dhabi (Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất - UAE), đạt được thỏa thuận nguyên tắc về một cuộc trao đổi tù binh quy mô lớn.
Đây là vòng đàm phán ba bên chính thức đầu tiên kể từ tháng 2, tập trung vào các thỏa thuận an ninh châu Âu rộng lớn hơn.
Matxcơva cho biết các bên đã tìm thấy tiếng nói chung trong một số vấn đề, trong khi các nhà đàm phán Mỹ cũng ghi nhận tiến triển nhưng thừa nhận những nút thắt hóc búa nhất vẫn chưa được tháo gỡ.
Ngoại giao nối lại, bất đồng vẫn còn
Tiến trình ngoại giao đã được tái khởi động, nhưng để có được một thỏa thuận hòa bình vẫn còn là chặng đường dài, bà Anastasia Gafarova, Phó Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Thông tin Chính trị (Nga), chia sẻ với tờ Gazeta.ru.
"Vấn đề về cấu trúc an ninh tổng thể ở châu Âu lần đầu tiên được đưa vào chương trình nghị sự, điều mà Nga luôn bị từ chối trước đây" - bà nhận định.
Theo Đài RT, nhà phân tích chính trị tại Cơ quan Truyền thông Chiến lược Nga Alexandra Bokova nhận định rằng thời lượng tương đối ngắn của ngày đàm phán thứ hai cho thấy có rất ít tiến triển trong các tranh chấp lãnh thổ.
Bà Bokova lưu ý rằng phiên họp kéo dài 4,5 giờ vào ngày 10-11 đã tạo kỳ vọng về những bước tiến đáng kể, nhưng các cuộc thảo luận ngày 11-11 chỉ kéo dài 90 phút, dù các vấn đề hóc búa nhất được cho đã được xếp lịch vào ngày đàm phán thứ hai.
Bà so sánh tình hình hiện tại với các cuộc đàm phán tại thành phố Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) năm 2025, khi các cuộc họp ngày càng ngắn lại, từ gần hai giờ vào tháng 5 xuống còn hơn một giờ vào tháng 6 và chỉ khoảng 40 phút vào tháng 7.
Theo đánh giá của bà, các bên đã chạm đến giới hạn trong những lập trường được công bố trước đó, và việc thảo luận chóng vánh về các vấn đề trọng tâm chính là dấu hiệu của sự bế tắc.
Hiện diện của châu Âu
Cuộc tranh luận kéo dài, đôi khi căng thẳng giữa các chính phủ châu Âu về việc ai sẽ đại diện họ tham gia đàm phán hòa bình Ukraine đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.
Theo nguồn tin của tờ Politico, trước đàm phán ở Abu Dhabi, các đặc phái viên Mỹ đã thúc giục Nga chấp nhận sự tham gia của châu Âu trong vòng đàm phán tiếp theo nhằm giải quyết xung đột Ukraine.
“Chúng tôi cần nhiều cuộc đối thoại trực tiếp hơn giữa châu Âu và Nga, để họ có thể nghe những gì chúng tôi đang nghe và trực tiếp truyền tải tới Matxcơva những thông điệp mà Nga đang gửi cho chúng tôi” - vị quan chức nói.
Theo Politico, các chính phủ châu Âu lo ngại ông Trump có thể chuẩn bị chấp nhận những yêu cầu lâu nay của ông Putin về việc thu hẹp ảnh hưởng của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) trong khu vực.
Tuy nhiên, các quan chức Mỹ (không tiết lộ danh tính) khẳng định rằng NATO vẫn giữ vai trò trung tâm trong hệ thống phòng thủ tập thể của châu Âu, đồng thời cho rằng cần xem xét lại căn bản quan hệ giữa châu lục này với Nga.
“Một điều rõ ràng là cách tiếp cận hiện nay không hiệu quả. Chúng ta cần xây dựng một khuôn khổ mới phù hợp với tình hình hiện nay” - một quan chức Mỹ nhận định.
Trên thực tế, các đại diện châu Âu, gồm cố vấn an ninh quốc gia của Pháp, Đức, Anh và Ý cùng quan chức NATO và Liên minh châu Âu (EU), đã đến Abu Dhabi để tiến hành các cuộc thảo luận riêng với đại diện Mỹ và Ukraine.
Tuy nhiên, Nga tỏ thái độ không mặn mà với sự hiện diện của châu Âu. Trưởng đoàn đàm phán Nga Vladimir Medinsky cho biết phái đoàn nước này không tiếp xúc với bất kỳ quan chức châu Âu nào trong khuôn khổ đàm phán.
Các nguồn tin nói với trang Axios rằng Mỹ đã đề nghị Nga đưa ra đề xuất về một thỏa thuận an ninh trong tương lai với châu Âu, trong đó nêu các biện pháp giảm căng thẳng. Động thái này có thể cho thấy Washington đang cởi mở hơn với những yêu cầu lâu nay của Matxcơva về hạn chế NATO mở rộng và hiện diện quân sự tại Đông Âu.
Ông Medinsky cũng cho biết một chủ đề quan trọng tại cuộc đàm phán là khả năng thiết lập khuôn khổ an ninh mới giữa Nga và châu Âu, nhưng không tiết lộ chi tiết.
Giới quan sát Nga nhận định một số chính phủ châu Âu quan tâm đến việc củng cố hơn là loại bỏ những nguyên nhân sâu xa của cuộc xung đột Ukraine.
Theo ông Dmitry Suslov, chuyên gia tại trường Kinh tế Cao cấp HSE (Nga), thừa nhận lập trường của Matxcơva và Kiev vẫn còn khoảng cách rất lớn, đồng thời cảnh báo các bên không nên trao cho các chính phủ châu Âu một vị trí trong các cuộc đàm phán ba bên.
"Việc đưa người châu Âu vào một khuôn khổ đàm phán chung ở giai đoạn này có nguy cơ cản trở hoàn toàn và làm trật bánh các cuộc đàm phán" - ông Suslov khẳng định.
(Theo Tuổi Trẻ)
