Việc sửa đổi Luật Quốc tịch lần này là bước đi quan trọng để “cởi trói” về mặt pháp lý, mở ra cơ hội thu hút nguồn lực quý báu từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài (bao gồm tri thức, công nghệ, tài chính và nhân lực chất lượng cao…) đóng góp vào sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Theo đó, sửa đổi, bổ sung theo hướng BỎ quy định "Người được trở lại quốc tịch Việt Nam phải thôi quốc tịch nước ngoài" và trường hợp đặc biệt được giữ quốc tịch nước ngoài.

Bộ Tư pháp đã công bố hồ sơ dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc tịch Việt Nam. Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung nội dung của 17/44 điều. Trong đó có nội dung sửa đổi, bổ sung quy định về trở lại quốc tịch Việt Nam.
Theo đó, tất cả các trường hợp đã mất quốc tịch Việt Nam có đơn xin trở lại quốc tịch Việt Nam thì có thể được xét trở lại quốc tịch Việt Nam. Tên của Điều này được sửa đổi thành "Điều kiện được trở lại quốc tịch Việt Nam" bảo đảm phù hợp với nội dung.
Ngoài ra lần này cũng sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 23 theo hướng bỏ quy định "Người được trở lại quốc tịch Việt Nam phải thôi quốc tịch nước ngoài" và trường hợp đặc biệt được giữ quốc tịch nước ngoài. Theo đó, giao Chính phủ quy định các trường hợp xin trở lại quốc tịch Việt Nam đồng thời giữ quốc tịch nước ngoài chỉ cần đáp ứng hai điều kiện: Thứ nhất, việc xin giữ quốc tịch nước ngoài của người đó khi trở lại quốc tịch Việt Nam là phù hợp với pháp luật của nước ngoài đó.
Thứ hai, không sử dụng quốc tịch nước ngoài để gây phương hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức và cá nhân; xâm hại an ninh, lợi ích quốc gia, trật tự, an toàn xã hội của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Theo Bộ Tư pháp, vì "nới lỏng" quy định cho nhập/trở lại quốc tịch Việt Nam đồng thời giữ quốc tịch nước ngoài nên dự thảo Luật bổ sung quy định: "Công dân Việt Nam đồng thời có quốc tịch nước ngoài khi thực hiện các quyền ứng cử, tuyển dụng vào các chức danh, làm việc trong tổ chức bộ máy Nhà nước, tổ chức chính trị xã hội, tham gia lực lượng vũ trang của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phải thôi quốc tịch nước ngoài và phải thường trú tại Việt Nam. Trường hợp pháp luật có liên quan khác với quy định này thì áp dụng quy định tại Luật này". Việc này nhằm bảo đảm chủ quyền, an ninh chính trị, lợi ích quốc gia cũng như tính trung thành và trách nhiệm của công dân đối với Nhà nước Việt Nam.
Ngoài ra, Bộ Tư pháp đề xuất Bộ Công an xác minh nhân thân đối với tất cả các hồ sơ xin nhập/xin trở lại quốc tịch Việt Nam được tiếp nhận tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài bảo đảm vấn đề an ninh chính trị.
Lý giải cho đề xuất này, cơ quan soạn thảo cho biết sự thay đổi chính sách quốc tịch của nhiều quốc gia trên thế giới, cho phép công dân mang hai quốc tịch, đã thúc đẩy nhiều người Việt Nam từng thôi quốc tịch để nhập tịch nước ngoài bày tỏ mong muốn được trở lại quốc tịch Việt Nam. Nguyện vọng này cũng được đại diện nhiều cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đề đạt lên lãnh đạo Đảng và Nhà nước.
Tính đến tháng 3/2025, Chủ tịch nước đã quyết định cho trở lại quốc tịch Việt Nam đối với 311 trường hợp và cho nhập quốc tịch Việt Nam đối với 7.014 trường hợp. Trong đó, có 60 trường hợp được nhập quốc tịch Việt Nam đồng thời giữ quốc tịch nước ngoài, với phần lớn là những người có công lao đặc biệt đóng góp cho đất nước.
Tuy nhiên, Bộ Tư pháp nhận thấy các quy định hiện hành vẫn còn một số rào cản, chưa thực sự tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Nguyện vọng chung của nhiều kiều bào là được có quốc tịch Việt Nam mà vẫn có thể giữ quốc tịch nước ngoài.
Vì vậy, cơ quan soạn thảo đánh giá việc "nới lỏng" chính sách cho nhập và trở lại quốc tịch Việt Nam là một bước đi quan trọng để tiếp tục thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng đối với người Việt Nam ở nước ngoài. Điều này được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường thuận lợi hơn nữa để kiều bào và người nước ngoài về nước đầu tư, sản xuất, kinh doanh, đồng thời thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.