Bộ trưởng Y tế Séc Adam Vojtěch đang xem xét loạt biện pháp siết chặt việc bán đồ uống có cồn, trong đó có khả năng áp dụng hạn chế bán về đêm tại các cửa hàng tiện lợi và trạm xăng.

Theo ông Vojtěch, giới chức y tế Séc đang chuẩn bị một gói biện pháp nhằm giảm mức tiêu thụ rượu bia, bao gồm cả phương án hạn chế bán vào ban đêm tại các điểm bán lẻ nói trên. Những đề xuất này hiện mới trong giai đoạn thảo luận, và là một phần của nỗ lực rộng hơn để đối phó tình trạng mà các quan chức mô tả là “một trong những mức tiêu thụ rượu bia bình quân đầu người cao nhất thế giới”. Gói biện pháp có thể được trình ra thảo luận ở cấp liên minh cầm quyền vào mùa hè.

Các kế hoạch đã làm dấy lên tranh cãi chính trị: một số nghị sĩ ủng hộ siết quy định, trong khi những người khác phản đối gay gắt các hạn chế mới đối với quyền lựa chọn cá nhân. Giới chức khẳng định mục tiêu trọng tâm là bảo vệ trẻ em và giảm thiểu tác hại liên quan đến lạm dụng rượu bia.

Cấm bán ban đêm là một trong các phương án

Theo các đề xuất đang được thảo luận trong chính phủ, việc bán đồ uống có cồn có thể bị hạn chế sau 21 giờ tại một số điểm nhất định như cửa hàng tiện lợi và trạm xăng. Bộ Y tế dưới sự điều hành của ông Vojtěch đang chuẩn bị một gói biện pháp tổng thể hơn.

Sáng kiến này xuất phát từ lo ngại của các chuyên gia y tế công cộng rằng hơn một triệu người tại Séc đang có hành vi sử dụng rượu bia ở mức nguy cơ, kéo theo tác động đáng kể đến chi phí y tế và ngân sách công.

Ông Vojtěch bày tỏ ủng hộ việc hạn chế bán về khuya như một công cụ khả dĩ: “Tôi ủng hộ các bước đi giúp giảm tác hại gắn với lạm dụng rượu bia,” ông nói với iDnes.cz, đồng thời nhấn mạnh rằng hạn chế bán vào ban đêm có thể góp phần bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên.

Các ý tưởng khác đang được xem xét bao gồm tăng thuế đồ uống có cồn, siết chặt quảng cáo và thay đổi quy định về địa điểm được phép bán rượu bia. Một số nhà hoạch định chính sách cũng đề xuất đưa các tiết học về phòng ngừa nghiện và nâng cao nhận thức về chất gây nghiện vào chương trình nhà trường.

Chia rẽ trong nội bộ liên minh cầm quyền và phe đối lập

Những đề xuất mới đã làm lộ rõ khác biệt giữa các đảng trong liên minh cầm quyền cũng như với phe đối lập. Một số nghị sĩ thuộc phong trào ANO bày tỏ ủng hộ việc hạn chế khả năng mua rượu bia về đêm, đặc biệt tại các trạm xăng, với lý do an toàn giao thông.

“Chúng ta muốn có những tài xế tỉnh táo,” nghị sĩ Ivana Mádlová, ủy viên Ủy ban Y tế, nhấn mạnh, đồng thời cho rằng các biện pháp tương tự đã được áp dụng ở nhiều nước khác.

Ngược lại, đại diện của một số đảng trong liên minh, trong đó có Motoristé và SPD, đã chỉ trích mạnh ý tưởng này. Một số nghị sĩ cho rằng đây là dạng quản lý không cần thiết, xâm phạm tự do cá nhân.

Nghị sĩ đối lập thuộc STAN và Đảng Cướp biển tỏ ra dè dặt ủng hộ, lập luận rằng giảm khả năng tiếp cận rượu bia có thể giúp giải quyết tình trạng tiêu thụ quá cao hiện nay, nhưng nhấn mạnh hiệu quả sẽ phụ thuộc nhiều vào khâu thực thi và cách triển khai cụ thể.

Tranh luận về hiệu quả và khả năng thực thi

Một số chuyên gia và cựu quan chức đặt câu hỏi liệu việc hạn chế bán ban đêm có thực sự làm giảm đáng kể mức tiêu thụ rượu bia hay không, cho rằng nhu cầu có thể chỉ chuyển sang thời điểm mua sớm hơn trong ngày.

Cựu Bộ trưởng Y tế Vlastimil Válek cho biết ý tưởng này “đáng để bàn luận”, nhưng nhấn mạnh cần có dữ liệu chứng minh tác động thực tế. Ông cũng cảnh báo rằng các siêu thị có giờ mở cửa kéo dài có thể làm suy giảm hiệu quả của những hạn chế kiểu này.

Những người phản đối kế hoạch lập luận rằng người nghiện rượu có thể sẽ chủ động mua tích trữ từ trước, khiến tác động chung của chính sách bị hạn chế. Họ cho rằng tăng cường công tác phòng ngừa, dịch vụ điều trị và giáo dục có thể hiệu quả hơn so với việc chỉ siết chặt bán hàng.

Tuy vậy, những người ủng hộ cải cách sâu rộng khẳng định rượu bia hiện quá dễ tiếp cận tại Séc, và các hạn chế dần dần có thể giúp thay đổi thói quen tiêu thụ trong dài hạn. Bộ Y tế dự kiến sẽ trình gói biện pháp hạn chế tiêu thụ rượu bia để thảo luận ở cấp liên minh trước mùa hè.

Theo Expats