Một đề xuất cho phép công dân từ 16 tuổi được tham gia bầu cử cấp thành phố tại Cộng hòa Séc đang thu hút sự chú ý lớn, khi nhận được sự ủng hộ công khai từ Tổng thống Petr Pavel nhưng vấp phải phản đối từ chính phủ đương nhiệm. Nếu được thông qua, đây sẽ là lần đầu tiên cử tri 16 và 17 tuổi tại Séc được đi bỏ phiếu, dù trước mắt chỉ áp dụng với bầu cử địa phương.

Tổng thống Petr Pavel đã nhiều lần bày tỏ sự ủng hộ đối với việc hạ độ tuổi bầu cử ở cấp địa phương, với lập luận rằng nhiều người trẻ ngày nay đã quan tâm đến các vấn đề công cộng và có khả năng đưa ra lựa chọn có hiểu biết.

“Tôi sẽ ủng hộ điều đó, bởi tôi nghĩ rằng giới trẻ ngày nay thường có mức độ nhận thức mà ngay cả khi chúng tôi 20 tuổi cũng chưa chắc đã có,” ông Pavel nói vào năm 2024. Kể từ đó, ông tiếp tục giữ quan điểm ủng hộ đề xuất này.

TOP 09 thúc đẩy đề xuất, nhiều bạn trẻ đồng tình
Đề xuất gần đây được thúc đẩy bởi đảng TOP 09. Chủ tịch đảng, ông Matěj Ondřej Havel, cho rằng nhiều người trẻ đã phải gánh vác trách nhiệm xã hội trước khi đủ 18 tuổi.

“Ở tuổi 16, bạn có thể đi làm, nộp thuế, theo học một ngành ảnh hưởng đến cả cuộc đời mình, tham gia đời sống xã hội và gánh chịu hệ quả từ các quyết định chính trị,” ông Havel phát biểu vào tháng trước. “Thế nhưng bạn lại không thể quyết định ai là người đưa ra những quyết định đó ở nơi mình đang sống.”

Một số chính trị gia trẻ và đại diện sinh viên cũng hoan nghênh ý tưởng này, cho rằng bầu cử địa phương là hình thức phù hợp để những cử tri lần đầu làm quen với đời sống chính trị.

Các thành viên của Liên hiệp Học sinh Trung học Séc nói với Aktuálně.cz rằng nhiều thanh thiếu niên quan tâm đến chính trị và nên có cơ hội tham gia. Những người ủng hộ lập luận rằng việc bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử địa phương có thể giúp người trẻ chuẩn bị tốt hơn cho các cuộc bầu cử cấp quốc gia khi họ bước sang tuổi 18.

Tuy nhiên, một số học sinh cũng đặt câu hỏi liệu ngoài những nhóm vốn đã tích cực về chính trị, có đủ nhiều thanh thiếu niên thực sự muốn đi bầu hay không.

Chính phủ phản đối, lo ngại nguy cơ bị tác động
Đề xuất này hiện vấp phải phản đối từ liên minh cầm quyền gồm ANO, SPD và Motorists. Bộ trưởng Tư pháp Jaromír Tejc, chính phủ và các cơ quan phụ trách bầu cử đều đã nêu lo ngại về việc hạ độ tuổi bầu cử.

Ông Tejc cho rằng 18 tuổi vẫn là ngưỡng trưởng thành pháp lý được chấp nhận rộng rãi, đồng thời cảnh báo cử tri nhỏ tuổi hơn có thể dễ bị tác động hơn. Chính phủ cũng lập luận rằng những người dưới 18 tuổi phần lớn vẫn đang học trung học và do đó có thể dễ chịu áp lực chính trị hơn.

Nhà chức trách lo tăng chi phí và thủ tục
Ngoài những tranh luận về mặt nguyên tắc, giới chức phụ trách bầu cử cũng cảnh báo về các khó khăn thực tiễn nếu mở rộng quyền bầu cử cho nhóm tuổi 16–17.

Các quan chức cho biết việc này sẽ kéo theo thêm khối lượng công việc hành chính và làm tăng chi phí liên quan đến in ấn, phân phát phiếu bầu cho hai nhóm tuổi bổ sung. Ông Tomáš Jírovec, Giám đốc Vụ Bầu cử thuộc Bộ Nội vụ Séc, nói rằng việc mở rộng đối tượng cử tri sẽ đòi hỏi thay đổi quy trình bầu cử cũng như bổ sung thêm nguồn lực.

Nhiều nước châu Âu đã đi trước
Những người ủng hộ đề xuất nhấn mạnh rằng mô hình này không phải điều mới mẻ ở châu Âu. Tại Đức, phần lớn các bang cho phép công dân từ 16 tuổi trở lên được bỏ phiếu trong bầu cử địa phương. Trong khi đó, Áo và Malta cho phép người 16 tuổi tham gia mọi cuộc bầu cử.

Tương lai đề xuất vẫn bỏ ngỏ
Một cuộc thăm dò được nhắc tới trong bài cho thấy dư luận vẫn còn chia rẽ, dù xu hướng phản đối đang chiếm ưu thế. Trong tổng số 151 độc giả tham gia bình chọn, 26% ủng hộ trao quyền bầu cử ở cấp địa phương cho người 16 tuổi, 72% phản đối và 2% cho biết chưa chắc chắn hoặc cần thêm thông tin.

Để trở thành luật, đề xuất này cần được Quốc hội Séc thông qua và có chữ ký của tổng thống. Tuy nhiên, trong bối cảnh liên minh cầm quyền hiện nay phản đối, triển vọng thông qua của dự luật vẫn còn rất khó đoán định.

Theo Expats