Theo báo cáo thường niên của NATO, năm ngoái Séc đã hoàn thành cam kết chi 2% GDP cho quốc phòng. Kết quả này vẫn sẽ được kiểm toán, nhưng theo Tổng thư ký Liên minh Mark Rutte, việc tăng chi tiêu quốc phòng sẽ là ưu tiên trong những năm tới. Bộ trưởng Quốc phòng Jaromír Zůna (thuộc SPD) tin rằng năm nay Séc cũng sẽ tiếp tục đạt mục tiêu này.

Cộng hòa Séc năm ngoái đã vượt qua mốc 2% GDP cho chi tiêu quốc phòng, nhưng vẫn nằm trong nửa dưới của bảng xếp hạng các quốc gia. Đứng đầu là Ba Lan.

Tổng Thư ký NATO Mark Rutte cho biết, NATO ngày nay mạnh hơn bao giờ hết trong năm 2025. Lần đầu tiên tất cả các đồng minh đều đạt mục tiêu đã được thống nhất từ năm 2014 là đầu tư ít nhất 2% GDP cho quốc phòng, và nhiều nước còn vượt xa con số đó.

Cựu Thủ tướng Petr Fiala cho biết ông vui khi tất cả đều cố gắng đạt 2%, và chính phủ của ông đã nỗ lực để năm tới không chỉ là 2%, mà là 2,35%. Thật không hiểu tại sao chính phủ Andrej Babiš lại giảm xuống. Đây là vấn đề an ninh và quốc phòng của Séc.

Mặc dù báo cáo thường niên khẳng định tất cả các quốc gia NATO đều hoàn thành cam kết, trên thực tế đây chỉ là ước tính của NATO. Theo Bộ trưởng Quốc phòng Jaromír Zůna, đây là số liệu chưa qua kiểm toán nội bộ của Liên minh, vì vậy nó mang tính chỉ dẫn sơ bộ, chưa chính thức.

Chính phủ tiền nhiệm cũng tính một số khoản từ các chương khác của ngân sách là chi cho quốc phòng, giống như chính phủ hiện nay. Chính phủ hiện tại dự định chi gần 155 tỷ korun cho quốc phòng, và dự kiến chi thêm khoảng 20 tỷ cho các công trình giao thông, có thể được coi là chi tiêu quân sự liên quan.

“Đây là một ngân sách đầu tư cao; về phần trăm chi tiêu, thực ra tương tự như năm ngoái, rất gần nhau. Lập luận dựa trên những khoản sẽ không được công nhận năm 2026 là khá sớm. Tôi muốn xem nó có đáp ứng được nhu cầu an ninh của Cộng hòa Séc hay không,” Bộ trưởng Zůna cho biết.

“Tuần trước tôi hoàn toàn ngạc nhiên khi đọc rằng một số khoản chi mà Cộng hòa Séc muốn trình Liên minh là nâng cấp đường sắt đến Karlštejn. Tôi không biết việc đó có giúp chống tấn công mạng hay phòng thủ trước máy bay không người lái không,” nghị sĩ Ivan Bartoš của Piráti nhận xét.

“Một điều rõ ràng là nếu năm nay tất cả đạt 2% GDP, và năm tới có nước không đạt 2%, chắc chắn sẽ được tất cả các quốc gia, kể cả Mỹ, để ý,” cựu Đại sứ Cộng hòa Séc tại NATO Jakub Landovský nhận định.

Chính phủ Andrej Babiš (ANO) cũng nhấn mạnh cam kết 2% là rất quan trọng. Tuy nhiên, ông Mark Rutte muốn biết kế hoạch cụ thể tăng chi tới 5% tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng 7. Chính phủ hiện nay đã từ chối. “Đừng ảo tưởng rằng hội nghị NATO là nơi bàn chi tiết. Ở đó sẽ giải quyết các vấn đề an ninh nghiêm trọng trên thế giới,” Bộ trưởng Zůna nói.

“Chính phủ Andrej Babiš có thể học cách chúng tôi làm – theo hướng tăng trưởng, mọi người đều biết điều đó thúc đẩy cả ngành công nghiệp và nền kinh tế Séc,” Chủ tịch Ủy ban Quốc phòng Josef Flek (STAN) bình luận.

Theo thông lệ, phái đoàn dự kiến do Tổng thống Petr Pavel dẫn đầu, nhưng cuối cùng Thủ tướng Babiš cho biết ông sẽ tự dẫn đầu phái đoàn tham gia hội nghị này.

(Theo TN Nova)