Nhà ở tại Cộng hòa Séc tăng giá trong khi nhiều căn hộ vẫn bỏ trống. Theo Hiệp hội Kiến trúc sư và Nhà thầu Brno, điều này có thể thay đổi nếu có sự điều chỉnh triệt để thuế bất động sản. Họ đề xuất rằng thay vì tính thuế theo diện tích như hiện nay, chủ sở hữu sẽ trả một phần mười phần trăm giá trị bất động sản. Theo họ, điều này sẽ thúc đẩy chủ sở hữu sử dụng căn hộ hiệu quả hơn và có thể làm chậm tốc độ tăng giá.

Tomáš Kaláb, phó chủ tịch hội đồng quản trị hiệp hội, cho biết: “Sự thay đổi này sẽ buộc chủ sở hữu quản lý bất động sản hiệu quả hơn, đồng thời giải phóng các căn hộ bị khóa và không được cho thuê lâu dài.”

Theo ông, thuế bất động sản ở Séc vẫn tương đối thấp dù đã tăng từ năm 2024. Với một căn hộ trị giá 5 triệu korun, chủ sở hữu sẽ phải trả khoảng 5.000 korun mỗi năm theo đề xuất mới, tức gấp nhiều lần so với mức hiện tại.

Theo đề xuất, việc tăng thuế có thể kích thích thị trường bất động sản. Tỷ lệ căn hộ bỏ trống ước tính khoảng 10%, trong khi mức 5% được cho là bình thường và lành mạnh cho thị trường, theo ông Kaláb.

Ông cũng nhấn mạnh rằng sự thay đổi sẽ mang lại nhiều tiền hơn cho các địa phương, từ đó họ có thể có động lực lớn hơn để hỗ trợ xây dựng. Giá bất động sản trong những năm gần đây tăng mạnh – ví dụ, ở Brno và vùng lân cận, căn hộ mới đã tăng giá đến hai phần ba trong 5 năm qua.

Các chuyên gia từ think-tank IDEA và công ty nghiên cứu PAQ Research cũng ủng hộ việc gắn thuế với giá trị bất động sản. Petr Vilím, nhà kinh tế của PAQ Research, cho biết: “Điều này sẽ giúp giảm áp lực tăng giá nhà ở sở hữu và đồng thời công bằng hơn.”

Hệ thống hiện tại ưu tiên chủ sở hữu các bất động sản đắt tiền, bởi họ phải trả thuế tỷ lệ thấp hơn so với giá trị tài sản, trong khi chủ sở hữu nhà rẻ hơn chịu gánh nặng tương đối lớn hơn.

Theo các chuyên gia, việc thay đổi không nhất thiết quá phức tạp về mặt hành chính. Giá trị bất động sản có thể dựa trên bản đồ giá trong sổ địa chính, thay vì cần đánh giá riêng cho từng căn hộ hay ngôi nhà.

Thuế bất động sản hiện nay ở Séc không tính theo giá thực tế. Càng bất động sản đắt tiền, tỷ lệ thuế so với giá thị trường càng thấp. Vì vậy, chủ sở hữu nhà rẻ phải chịu gánh nặng thuế tương đối lớn hơn.

Bộ Tài chính hiện không có kế hoạch điều chỉnh như trên. Người phát ngôn Filip Běhal cho biết: “Ưu tiên là không tăng thuế mà tập trung vào thu đúng các khoản hiện tại.” Ngược lại, chính phủ muốn dừng việc tăng thuế tự động theo hệ số lạm phát.

Bộ Phát triển Khu vực cũng phản đối đề xuất. Người phát ngôn Veronika Lukášová nói: “Thay vì tăng thuế trên diện rộng, chúng tôi tập trung vào hỗ trợ xây dựng mới, rút ngắn thủ tục cấp phép và phát triển nhà cho thuê.”

Các chính quyền địa phương thừa nhận rằng cuộc thảo luận có cơ sở hợp lý, nhưng cảnh báo không nên kết luận đơn giản. Petr Halada, chủ tịch Liên minh các chính quyền địa phương, nhấn mạnh: “Không thể tự động cho rằng tăng thuế sẽ giải phóng căn hộ ra thị trường. Nhiều bất động sản không phải do đầu cơ mà là để sử dụng gia đình bình thường. Tăng thuế mạnh có thể chỉ tạo thêm chi phí cho chủ sở hữu mà không làm giá nhà giảm nhanh.”

(Theo Novinky)