Chính phủ Séc đã chính thức khép lại một quy trình hành chính kéo dài hơn hai thập kỷ liên quan đến việc theo dõi mức độ sẵn sàng gia nhập Khu vực đồng euro, qua đó phát đi tín hiệu rõ ràng rằng Prague hiện không còn coi việc sử dụng đồng tiền chung châu Âu là một mục tiêu chính sách tích cực.

Theo quyết định mới, chính phủ sẽ không tiếp tục yêu cầu Bộ Tài chính soạn thảo các báo cáo thường niên đánh giá mức độ sẵn sàng của Cộng hòa Séc đối với việc gia nhập Eurozone. Đây là cơ chế đã được duy trì từ đầu những năm 2000 nhằm theo dõi quá trình hội tụ với các tiêu chí của khu vực đồng euro và hỗ trợ hoạch định chính sách trong trường hợp nước này muốn ấn định lộ trình chuyển đổi tiền tệ.

Thủ tướng Andrej Babiš cho rằng việc tiếp tục tranh luận mỗi năm về đồng euro là không còn cần thiết. “Thật vô nghĩa khi năm nào cũng bàn về lập trường đối với đồng euro; chúng tôi không muốn đồng euro. Nếu một chính phủ trong tương lai muốn có những tài liệu như vậy, họ có thể đặt làm sau,” ông nói.

Quyết định này đồng nghĩa với việc chấm dứt một quy trình kỹ thuật vốn lâu nay được các nhà kinh tế và giới hoạch định chính sách sử dụng để cân nhắc lợi ích và chi phí của việc gia nhập khu vực đồng tiền chung. Đồng thời, đây cũng là một trong những cơ chế chính thức cuối cùng còn giữ chủ đề đồng euro trên nghị sự chính sách.

Tín hiệu chính trị rõ ràng hơn là một bước đi hành chính
Dù nội các mô tả động thái này là một bước đơn giản hóa thủ tục, giới phân tích cho rằng nó mang thông điệp chính trị rõ ràng: Séc hiện không có ý định tiến gần hơn tới việc gia nhập Eurozone.

Trong nhiều năm qua, cộng đồng doanh nghiệp vẫn ủng hộ việc chuyển sang đồng euro, với lập luận rằng điều này sẽ giúp giảm chi phí giao dịch và rủi ro tỷ giá trong thương mại với các đối tác thuộc khu vực đồng tiền chung. Tuy nhiên, các chính phủ kế tiếp nhau chưa từng đưa ra mốc thời gian cụ thể, trong khi dư luận trong nước vẫn chia rẽ về việc từ bỏ đồng koruna.

Điều đáng chú ý là quyết định này được đưa ra dù Cộng hòa Séc, theo hiệp ước gia nhập Liên minh châu Âu, vẫn có nghĩa vụ pháp lý phải gia nhập khu vực đồng euro vào một thời điểm nào đó. Dẫu vậy, các quan chức Séc nhiều lần nhấn mạnh rằng hiệp ước không quy định thời hạn cụ thể, đồng nghĩa việc lựa chọn thời điểm hoàn toàn nằm trong tay Prague.

Giữ độc lập tiền tệ vẫn là ưu tiên
Lập trường hiện nay của chính phủ phản ánh quan điểm nhất quán về việc duy trì chính sách tiền tệ độc lập thông qua Ngân hàng Quốc gia Séc (ČNB). Theo chính phủ, việc giữ quyền kiểm soát lãi suất giúp nền kinh tế linh hoạt hơn trong ứng phó với lạm phát trong nước và các chu kỳ kinh tế riêng biệt.

Hiện lãi suất tại Séc vẫn cao hơn mức chung của Eurozone. Dù chính phủ nhiều lần chỉ trích chính sách này, giới lãnh đạo ngân hàng trung ương cho rằng đây là công cụ cần thiết để kiềm chế lạm phát và ổn định nền kinh tế.

Những người phản đối việc gia nhập Eurozone cho rằng nếu sử dụng đồng euro, Séc sẽ mất đi sự linh hoạt đó. Ngược lại, phe ủng hộ cho rằng việc gia nhập sẽ giúp xóa bỏ chi phí chuyển đổi tiền tệ và giảm bất ổn tài chính cho cả doanh nghiệp lẫn hộ gia đình.

Tranh luận về đồng euro gần như khép lại
Quyết định chấm dứt các báo cáo thường niên cũng cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa kỳ vọng ban đầu và thực tế hiện nay. Khi gia nhập EU vào năm 2004, việc chuyển sang đồng euro từng được xem là mục tiêu dài hạn gần như hiển nhiên. Tuy nhiên, sự đồng thuận chính trị về kỷ luật tài khóa và thời điểm chuyển đổi chưa bao giờ hình thành, khiến ý tưởng này dần mất đà.

Các nhà kinh tế được truyền thông Séc dẫn lời cho rằng “cửa sổ thuận lợi” để gia nhập Eurozone một cách êm thấm có thể đã khép lại từ nhiều năm trước, đặc biệt sau cuộc khủng hoảng nợ công trong khu vực đồng euro làm thay đổi cách nhìn về khối tiền tệ này.

Ở thời điểm hiện tại, quyết định của chính phủ được xem là thông điệp dứt khoát: việc gia nhập Eurozone không còn là mục tiêu chính sách chủ động của Cộng hòa Séc.

Theo Expats