Lệnh cấm bán đồ uống có cồn sau 21 giờ tại các cửa hàng tạp hóa đêm và trạm xăng đang được đề xuất như bước đi đầu tiên nhằm giảm tiêu thụ rượu tại Séc. Sáng kiến do điều phối viên quốc gia về phòng chống ma túy Pavel Bém đưa ra đã nhận được sự ủng hộ của Bộ Y tế, cơ quan đồng thời đang chuẩn bị thêm một loạt biện pháp khác.

Theo số liệu năm 2024 của Cơ quan Thống kê Séc, mức tiêu thụ đồ uống có cồn trung bình tại Séc đạt 156 lít/người/năm. Quy đổi ra cồn nguyên chất, con số này tương đương khoảng 9,4 lít, đưa Séc lâu nay nằm trong nhóm năm nước thuộc OECD có mức tiêu thụ cao nhất.

“Ở nước ta, tiêu thụ rượu rất lớn, một bộ phận dân số uống ở mức nguy cơ hoặc quá mức. Rượu là loại ma túy hợp pháp gây thiệt hại nặng nề về sức khỏe và kinh tế. Nó thuộc nhóm gây nghiện,” nghị sĩ Ủy ban Y tế Hạ viện Ivana Mádlová (ANO) nhấn mạnh, đồng thời cho biết bà sẽ ủng hộ lệnh cấm bán rượu vào ban đêm.

“Chúng tôi đang thảo luận nhiều công cụ, từ tăng cường phòng ngừa, siết chặt trách nhiệm trong quảng cáo, cho tới điều chỉnh khả năng tiếp cận rượu, bao gồm cả việc bàn thảo hạn chế bán vào buổi tối,” Bộ Y tế xác nhận. Tuy nhiên, theo bộ này, hiện còn quá sớm để nói về các biện pháp cụ thể, bởi chúng sẽ tiếp tục được thảo luận giữa giới chuyên gia cũng như trong nội bộ liên minh cầm quyền.

Trong số các biện pháp bổ sung được nhắc tới có thể có việc tăng thuế tiêu thụ, giảm số điểm bán, siết quảng cáo, hoặc thậm chí đưa môn học mới vào trường học, trong đó học sinh được giáo dục về tác hại của rượu, thuốc lá và ma túy. Bộ trưởng Y tế Adam Vojtěch (đảng ANO) dự kiến sẽ trình gói đề xuất hoàn chỉnh lên hội đồng liên minh trong mùa hè này.

Chưa rõ mức độ ủng hộ

Hiện chưa rõ các đề xuất khác nhau sẽ nhận được ủng hộ tới đâu. Theo chủ tịch Ủy ban Y tế Hạ viện Jiří Mašek (ANO), “các biện pháp hạn chế dần dần, dẫn tới giảm tiêu thụ rượu, là có ý nghĩa”.

Cựu Bộ trưởng Y tế Vlastimil Válek (TOP 09) cũng cho rằng hạn chế bán rượu sau 21 giờ có thể là một trong những công cụ để giảm khả năng tiếp cận. Tuy vậy, theo ông, đề xuất này thiếu cơ sở dữ liệu rõ ràng chứng minh hiệu quả, ví dụ liệu người dân có chỉ đơn giản chuyển sang mua sớm hơn trong ngày hay không.

“Nhiều siêu thị và đại siêu thị mở cửa lâu hơn 21 giờ. Trên thực tế, điều đó có nghĩa là rượu vẫn sẽ dễ dàng mua được ở những nơi khác. Như vậy hiệu quả của biện pháp sẽ bị suy giảm đáng kể. Tôi cũng coi khả năng thực thi là vấn đề then chốt,” ông Válek cảnh báo về những vướng mắc trong thực tế.

Thành viên khác của Ủy ban Y tế, Zdeněk Hřib (Piráti), cũng không ủng hộ các lệnh cấm áp dụng trên diện rộng: “Các đô thị nên có quyền giải quyết những vấn đề kiểu này trên địa bàn của mình bằng các quy định riêng, theo đánh giá của chính họ.”

Kinh nghiệm từ Ba Lan

Một số thành phố tại Ba Lan, trong đó có cả Warszawa hay Kraków, đã áp dụng biện pháp tương tự. Theo kinh nghiệm phía Ba Lan, tác động tích cực thể hiện nhiều hơn ở việc giảm số vụ việc liên quan tới người say xỉn, hơn là ở mức tiêu thụ rượu nói chung.

Tại Kraków, theo số liệu chính quyền địa phương, trong sáu tháng đầu sau khi biện pháp có hiệu lực, số vụ can thiệp của cảnh sát liên quan tới người say rượu đã giảm gần một nửa.

Theo Novinky