TamdaMedia Logo

Séc siết chặt tín dụng tiêu dùng: Khách hàng mua sắm trực tuyến cũng chịu tác động

LinhMuzikantova,

Các hộ gia đình Séc sắp đối mặt với những thay đổi trong hoạt động vay tiền. Từ đầu năm tới, luật sửa đổi với các quy định nghiêm ngặt hơn đáng kể về cung cấp tín dụng tiêu dùng sẽ có hiệu lực. Luật mới không chỉ nhắm đến các khoản vay trực tuyến nhanh và hình thức mua sắm trả chậm trên các cửa hàng trực tuyến, mà còn áp trần chi phí và đưa ra cơ chế bảo vệ hiệu quả hơn trước nguy cơ mắc nợ quá mức.

Začátkem příštího roku začne platit novela zákona výrazně zpřísňující pravidla pro poskytování spotřebitelských úvěrů. Ilustrační foto
Ảnh minh họa: Shutterstock

Những ai sẽ chịu tác động? Cụ thể hình thức nào sẽ chấm dứt và khách hàng sẽ cảm nhận những thay đổi gì trong hoạt động mua sắm thông thường? Deník.cz tổng hợp câu trả lời cho những câu hỏi thường gặp nhất.

Quy định mới có hiệu lực từ khi nào?
Tháng 10, các thượng nghị sĩ đã thông qua dự luật do các hạ nghị sĩ đề xuất. Sau đó, Tổng thống Cộng hòa Séc Petr Pavel cũng ký ban hành luật sửa đổi về tín dụng tiêu dùng. Luật mới sẽ có hiệu lực từ ngày 01.02.2027.

Vì sao phải thay đổi?
Mục tiêu chính của luật sửa đổi là điều chỉnh các quy định cho phù hợp với thời đại số hiện nay, đồng thời tăng cường bảo vệ người tiêu dùng trước nguy cơ mắc nợ quá mức. Kể từ khi quy định trước đó được thông qua, thị trường đã thay đổi đáng kể. Ngày nay, các khoản tín dụng thường được ký kết trực tuyến qua ứng dụng di động, trong khi những hình thức tài trợ mới như thanh toán trả chậm khi mua hàng trên mạng cũng phát triển mạnh.

“Luật sửa đổi vừa được thông qua là một bước tiến quan trọng trong việc tăng cường bảo vệ người tiêu dùng. Chúng tôi đưa ra các quy định rõ ràng nhằm ngăn chặn những khoản tín dụng có chi phí cao bất hợp lý, củng cố sự chắc chắn về pháp lý và thiết lập các điều kiện cân bằng, vừa bảo vệ khách hàng vừa hỗ trợ hoạt động cấp tín dụng có trách nhiệm. Đây là một quy định hiện đại, cân bằng, phản ánh kinh nghiệm thực tiễn và cải thiện vị thế của người tiêu dùng”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Alena Schillerová (ANO) cho biết.

Đây có phải sáng kiến riêng của Séc?
Không. Luật sửa đổi dựa trên chỉ thị mới của châu Âu về tín dụng tiêu dùng, được gọi là CCD2, mà tất cả các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu phải đưa vào hệ thống pháp luật quốc gia.

Mục tiêu là thống nhất mức độ bảo vệ người tiêu dùng trên toàn Liên minh châu Âu và tạo thuận lợi cho việc cung cấp dịch vụ tài chính xuyên biên giới. Chỉ thị ban đầu được ban hành vào năm 2008.

Những khoản tín dụng nào chịu sự điều chỉnh của quy định mới?
Luật sửa đổi mở rộng đáng kể phạm vi các sản phẩm chịu quản lý, bao gồm cả những sản phẩm trước đây và hiện vẫn đang được miễn trừ.

Theo đó, các quy định nghiêm ngặt hơn sẽ áp dụng đối với: các khoản tín dụng dưới 5.000 korun;Các khoản tín dụng không lãi suất; các khoản vay không thu phí; những chương trình tiếp thị như “mua trả góp không tăng giá”; dịch vụ “mua trước, trả sau”, tức hình thức thanh toán trả chậm tại cửa hàng trực tuyến do một tổ chức tài chính làm trung gian; hạn mức thấu chi hoặc khoản vượt số dư tài khoản phải thanh toán trong vòng một tháng.

Những khoản tín dụng nào không thuộc phạm vi điều chỉnh?
Quy định này không áp dụng đối với các khoản vay thế chấp mua nhà được bảo đảm bằng bất động sản, bởi loại tín dụng này chịu sự điều chỉnh của một phần riêng trong luật.

Các khoản tín dụng phục vụ kinh doanh dành cho người tự kinh doanh và doanh nghiệp cũng không thuộc phạm vi áp dụng.

Luật cũng không ảnh hưởng đến: các khoản vay không lãi suất do người sử dụng lao động cấp cho nhân viên ngoài hoạt động kinh doanh chính của mình; trường hợp chính người bán cho phép khách hàng trực tiếp hoãn thanh toán hóa đơn trong thời hạn tối đa 50 ngày, không có bên thứ ba tham gia và không thu bất kỳ khoản phí nào.

Luật sửa đổi sẽ tác động cụ thể ra sao trong thực tế?
Các đơn vị cho vay sẽ bắt buộc phải kiểm tra khả năng tài chính của người xin vay, bao gồm thu nhập và chi tiêu, ngay cả đối với khoản tiền nhỏ và hình thức thanh toán trả chậm tại cửa hàng trực tuyến. Mục đích là ngăn các khoản nợ nhỏ tích tụ ngoài tầm kiểm soát.

Khi ký hợp đồng vay trực tuyến, cách làm sử dụng các ô được đánh dấu sẵn cho dịch vụ bổ sung, chẳng hạn bảo hiểm khả năng trả nợ, cũng sẽ chấm dứt. Khách hàng phải chủ động lựa chọn các dịch vụ này.

Khách hàng cũng sẽ nhận được thông tin trước hợp đồng rõ ràng hơn, gồm đầy đủ các thông số quan trọng như tổng số tiền phải trả và mức trả góp. Tất cả sẽ được trình bày trên một trang duy nhất, đồng thời được tối ưu hóa để hiển thị trên màn hình điện thoại di động.

“Quy định vừa được thông qua còn bao gồm những nguyên tắc mới đối với cách các đơn vị cung cấp tín dụng làm việc với người tiêu dùng. Đặc biệt, nghĩa vụ cung cấp thông tin được tăng cường để người dân có thể nhận được thông tin dễ hiểu, rõ ràng và đầy đủ về giá, chi phí cũng như các điều kiện tín dụng trước khi ký hợp đồng. Nhờ đó, họ sẽ có đủ thông tin để đưa ra quyết định có trách nhiệm và có thể so sánh tốt hơn giữa các đề nghị”, Schillerová cho biết.

Thay đổi sẽ thể hiện thế nào khi mua sắm trực tuyến?
Nếu một nhà bán lẻ nhỏ tự phát hành hóa đơn thông thường với thời hạn thanh toán tối đa 50 ngày, không thu phí, thì không có gì thay đổi. Đối với các nhà bán lẻ trực tuyến lớn, thời hạn này là tối đa 14 ngày.

Tuy nhiên, nếu khách hàng chọn thanh toán trả chậm qua bên thứ ba trong giỏ hàng, chẳng hạn Twisto, Skip Pay hoặc Klarna, giao dịch đó sẽ được coi là một khoản tín dụng chịu quản lý, kể cả khi giá trị mua hàng chỉ vài nghìn korun.

Trước khi gửi đơn đặt hàng, khách hàng còn được xem bản tổng hợp rõ ràng trên một trang, được điều chỉnh để phù hợp với điện thoại di động. Nội dung sẽ bao gồm các điều kiện trả chậm, chế tài có thể áp dụng và cảnh báo rằng đây là một khoản tín dụng.

Nếu dịch vụ còn cung cấp bảo hiểm mua hàng có tính phí hoặc cho phép gia hạn thời hạn thanh toán, ô lựa chọn không được đánh dấu sẵn. Khách hàng phải tự mình nhấp chọn.

Sau đó, trong vòng vài giây, đơn vị cung cấp dịch vụ sẽ kiểm tra khả năng tài chính của khách hàng thông qua các cơ sở dữ liệu hoặc danh tính ngân hàng. Hệ thống sẽ chấp thuận hoặc từ chối giao dịch mua hàng.

Điều gì xảy ra nếu tôi quên thanh toán đúng hạn?
Nếu giao dịch mua hàng trả chậm đã được chấp thuận nhưng khách hàng quên thanh toán, đơn vị cung cấp dịch vụ sẽ không được phép lập tức áp mức phạt cao và chuyển khoản nợ cho bên thu hồi nợ.

Theo quy định mới, chủ nợ trước hết phải chủ động liên hệ và đề xuất một giải pháp hợp lý, chẳng hạn chia khoản nợ thành nhiều kỳ thanh toán nhỏ hơn. Chỉ khi khách hàng từ chối hợp tác, các cơ chế xử phạt tiêu chuẩn mới được áp dụng.

Đồng thời, chủ nợ có nghĩa vụ giới thiệu người tiêu dùng đang gặp khó khăn tài chính đến dịch vụ tư vấn nợ dễ tiếp cận.

Luật sửa đổi có áp dụng với tín dụng “miễn phí” hay không?
Chỉ thị mới cũng áp dụng nghiêm ngặt đối với các khoản tín dụng không lãi suất và khoản vay không thu phí. Đây là những hình thức thường được sử dụng khi mua các thiết bị điện tử đắt tiền hơn như điện thoại di động mới, máy tính bảng hoặc đồ gia dụng, điển hình là chương trình “mua trả góp với mức tăng 0%”.

Ngay cả đối với những sản phẩm tưởng như “miễn phí” này, bên cung cấp vẫn phải kiểm tra năng lực tín dụng và khả năng tài chính của khách hàng giống hệt như đối với các khoản vay thông thường.

Trong thực tế, điều này có nghĩa người có thu nhập thấp và người đang gặp vấn đề tài chính sẽ khó thực hiện những giao dịch mua sắm như vậy hơn đáng kể, thậm chí hoàn toàn không thể mua. Nguyên nhân là họ sẽ khó vượt qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt về thu nhập và chi tiêu.

Luật sửa đổi sẽ hạn chế các khoản vay quá đắt như thế nào?
Luật đưa ra mức trần rõ ràng đối với chi phí của các sản phẩm tín dụng không phục vụ mục đích nhà ở.

Chỉ số chi phí, trong phần lớn trường hợp là tỷ lệ phần trăm chi phí hằng năm, sẽ không được vượt quá bốn lần lãi suất repo của Ngân hàng Quốc gia Séc cộng thêm tám điểm phần trăm.

“Lãi suất repo được xác định theo ngày đầu tiên của kỳ sáu tháng mà khoản tín dụng được ký kết, đồng thời mức dùng để tính toán không được thấp hơn 4%. Chừng nào lãi suất repo còn dưới ngưỡng này, mức trần sẽ là 48% mỗi năm, tức bốn lần 12%”, luật sư Jakub Dohnal viết trên trang web của hãng luật Arrows.

Đối với các khoản tín dụng nhỏ dưới 20.000 korun, có thời hạn ngắn hơn một năm, tổng chi phí sẽ bị giới hạn bằng một khoản cố định.

“Tổng chi phí không được vượt quá 2.000 korun cộng với khoản tiền được tính dựa trên giá trị khoản vay, thời hạn vay và cùng mức lãi suất áp dụng đối với các khoản tín dụng lớn. Đối với cùng một khách hàng, bên cung cấp chỉ được áp dụng phần chi phí cố định 2.000 korun một lần trong vòng 12 tháng, trừ trường hợp khoản tín dụng mới được ký kết sớm nhất là một tháng sau khi khoản trước đó đã được thanh toán hết”, Dohnal cho biết.

Hoạt động “kinh doanh” bằng cách phủ nhận hiệu lực hợp đồng tín dụng có chấm dứt?
Luật sửa đổi ngăn việc cố tình khiếu kiện hợp đồng thông qua luật sư với lý do khả năng tài chính của khách hàng bị cho là chưa được kiểm tra đầy đủ.

“Nếu đơn vị cho vay cấp tín dụng cho một người tiêu dùng mà về mặt khách quan không có khả năng trả nợ, người tiêu dùng sẽ không bị ràng buộc bởi hợp đồng tín dụng, không phải trả lãi hay các khoản phí khác và chỉ phải hoàn lại khoản tiền gốc đã nhận.

Mặt khác, luật đưa ra giả định về khả năng trả nợ, chẳng hạn đối với người tiêu dùng đã thanh toán đầy đủ khoản tín dụng, hoặc trong một số điều kiện nhất định, đối với khoản vay nhà ở được thanh toán đầy đủ và đúng hạn trong thời gian dài. Ngược lại, giả định này không được áp dụng với các khoản tín dụng nhỏ và ngắn hạn”, Vladimír Petráček thuộc công ty tư vấn EY giải thích.

Các quảng cáo hấp dẫn có bị hạn chế?
Tương tự quảng cáo cờ bạc phải đưa ra cảnh báo về nguy cơ mất tiền, quảng cáo tín dụng tiêu dùng giờ đây cũng phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt.

Nội dung quảng bá phải có cảnh báo rõ ràng rằng tín dụng tiêu dùng không phải là miễn phí.

“Cảnh báo phải được hiển thị cho người tiêu dùng ngay khi họ mới cân nhắc nghĩa vụ tài chính, chứ không phải ở những giai đoạn sau của quy trình, chẳng hạn chỉ xuất hiện khi ký hợp đồng tín dụng. Yếu tố then chốt sẽ là tính dễ hiểu, khả năng nhìn thấy hoặc nghe thấy cảnh báo.

Việc giấu cảnh báo sâu trong những điều khoản hợp đồng hoặc điều kiện kinh doanh dài chắc chắn sẽ không đáp ứng yêu cầu. Quảng cáo khuyến khích vay nợ bằng cách tuyên bố rằng khoản tín dụng sẽ cải thiện tình hình tài chính của người tiêu dùng cũng sẽ bị cấm. Quy định cấm cũng áp dụng với quảng cáo tạo ấn tượng sai lệch rằng tiền vay có thể thay thế tiền tiết kiệm hoặc nâng cao mức sống của người tiêu dùng”, luật sư Jiří Matzner, nhà sáng lập hãng luật Matzner & Vítek, nhận định.

Còn thay đổi quan trọng nào khác?
Quy định mới sẽ giúp những người từng mắc bệnh nặng trong quá khứ dễ tiếp cận bảo hiểm hơn. Trước đây, người từng mắc bệnh ung thư rất khó mua bảo hiểm đi kèm tín dụng tiêu dùng, nhưng luật mới sẽ thay đổi tình trạng này.

“Khi mua bảo hiểm gắn với khoản tín dụng tiêu dùng không phục vụ mục đích nhà ở, sau khi hết thời hạn quy định, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ không được tính đến việc khách hàng từng mắc bệnh ung thư. Nếu người đó đã khỏi bệnh ít nhất bảy năm, chẩn đoán trước đây sẽ không còn khiến họ chịu bất lợi khi ký hợp đồng bảo hiểm như vậy”, Petra Dobravská thuộc công ty tư vấn EY cho biết.

Nguồn: Deník.cz

Chia sẻ:
A2+ Banner ALL Articles

Bạn cũng có thể thích