Số hóa y tế có thể tiêu tốn tới 15 tỷ korun, các phòng khám ngoại trú Séc đề nghị nhà nước hỗ trợ tài chính
Trong những năm tới, các bác sĩ tại Cộng hòa Séc sẽ phải thực hiện thêm nhiều bước trong quá trình số hóa y tế, từ sử dụng phiếu chỉ định điện tử đến quản lý toàn bộ hồ sơ bệnh án dưới dạng số. Đại diện Liên minh Bác sĩ tư nhân khẳng định không phủ nhận lợi ích của quá trình này. Tuy nhiên, họ cho rằng nhà nước đang đẩy các chi phí mới sang khối phòng khám ngoại trú, trong khi nguồn tài chính từ các chương trình của Liên minh châu Âu (EU) chủ yếu được phân bổ cho bệnh viện. Tổng chi phí mà khối ngoại trú phải gánh chịu ước tính khoảng 15 tỷ korun.
“Chỉ số cholesterol của tôi là bao nhiêu? Gan của tôi có hoạt động tốt không? Bác sĩ vừa kiểm tra những gì?” Trong tương lai, số hóa y tế được kỳ vọng sẽ giúp người bệnh dễ dàng tìm được câu trả lời cho những câu hỏi như vậy. Dữ liệu y tế sẽ được chia sẻ an toàn giữa các cơ sở khám chữa bệnh, giúp bệnh nhân nắm rõ hơn tình trạng sức khỏe của mình.
Vì vậy, giới bác sĩ không coi số hóa là điều cần phản đối. “Một hệ thống số hóa vận hành tốt có thể tiết kiệm thời gian cho cả bác sĩ lẫn bệnh nhân, đồng thời đơn giản hóa hoạt động của ngành y tế Séc. Do đó, chúng tôi hoàn toàn ủng hộ”, ông Petr Šonka, Chủ tịch Hiệp hội Bác sĩ đa khoa Cộng hòa Séc, phát biểu tại cuộc họp báo có sự tham dự của CNN Prima NEWS.
Tuy nhiên, vấn đề nằm ở nguồn kinh phí. Theo ước tính của các bác sĩ, chi phí đối với mỗi phòng khám vào khoảng 100.000 korun, trong một số trường hợp có thể lên tới 500.000 korun. Các khoản này hiện không được bảo hiểm y tế hoặc nguồn trợ cấp của EU chi trả.
Giảm giấy tờ, hạn chế xét nghiệm trùng lặp
Một trong những lợi ích chính của số hóa là giúp việc trao đổi thông tin giữa các bác sĩ trở nên thuận tiện hơn. Chẳng hạn, bác sĩ đa khoa có thể nhanh chóng tiếp cận kết quả thăm khám từ bác sĩ chuyên khoa, trong khi bác sĩ chuyên khoa có thể nắm được quá trình điều trị trước đó của bệnh nhân.
“Nếu bác sĩ có thể nhanh chóng tiếp cận kết quả xét nghiệm, họ sẽ không phải yêu cầu bệnh nhân thực hiện lại những xét nghiệm không cần thiết”, ông Zorjan Jojko, Chủ tịch Hiệp hội Bác sĩ chuyên khoa ngoại trú, cho biết.
Theo ông Šonka, nhiều phòng khám hiện đã tự nguyện sử dụng một số công cụ số. Hơn một nửa số bác sĩ đa khoa, chẳng hạn, đã nhận được giấy ra viện điện tử từ các bệnh viện. Tuy nhiên, vấn đề phát sinh khi nhà nước áp đặt thêm nghĩa vụ mà không đồng thời bảo đảm các điều kiện và nguồn tài chính cần thiết để thực hiện.
Nguồn vốn đến nay chủ yếu dành cho bệnh viện
Kinh phí là chủ đề chính được các bác sĩ nêu tại cuộc họp báo. “Khối ngoại trú phải thực hiện các nghĩa vụ số hóa hoàn toàn tương tự bệnh viện, nhưng cho đến nay nhà nước chưa đầu tư một korun nào vào lĩnh vực này”, ông Šonka nhận định.
Theo ước tính, mỗi phòng khám cần khoảng 100.000 korun. Đối với phòng khám nha khoa, chi phí dao động từ 150.000 đến 250.000 korun do phải chia sẻ cả phim X-quang và các dữ liệu hình ảnh khác. Ông Roman Šmucler, Chủ tịch Phòng Nha khoa Séc, cho biết trong một số trường hợp, khoản đầu tư có thể lên tới 500.000 korun.
Tổng chi phí trang bị cho các phòng khám ngoại trú và kết nối các cơ sở này với hệ thống y tế có thể lên tới 15 tỷ korun.
“Để hệ thống vận hành ổn định, mọi phòng khám, bất kể quy mô, không chỉ cần thiết bị công nghệ thông tin hiện đại và phần mềm được cập nhật, mà còn phải có nhân viên được đào tạo. Các cơ sở cũng phải bảo đảm an toàn và sao lưu dữ liệu y tế”, ông Vladimír Dvořák, Chủ tịch Hiệp hội Bác sĩ phụ khoa tư nhân Cộng hòa Séc, cho biết.
Theo giới bác sĩ, các phòng khám không thể trang trải khoản đầu tư này từ nguồn thanh toán dịch vụ khám chữa bệnh của các quỹ bảo hiểm y tế. Số hóa đòi hỏi những khoản đầu tư không gắn trực tiếp với từng dịch vụ chuyên môn.
“Khi nhà nước đặt ra nghĩa vụ, chúng tôi cũng cần được bảo đảm nguồn lực để thực hiện”, ông Jojko nhấn mạnh, đồng thời nhắc lại thời điểm Séc bắt buộc sử dụng đơn thuốc điện tử.
“Nếu khi đó nhà nước không can thiệp và chịu các chi phí liên quan, hệ thống đơn thuốc điện tử đầy đủ có lẽ còn lâu mới đi vào hoạt động”, ông nói thêm.
Giới bác sĩ đề nghị triển khai chương trình trợ cấp
EU đã phân bổ hàng tỷ korun để hỗ trợ quá trình số hóa tại Séc, nhưng đến nay khối ngoại trú vẫn chưa nhận được hỗ trợ.
“Trong khi đó, tại phần lớn các nước EU, các phòng khám chăm sóc sức khỏe ban đầu và bác sĩ chuyên khoa ngoại trú cũng được tiếp cận nguồn vốn châu Âu”, ông Šonka cho biết.
Do đó, Liên minh Bác sĩ tư nhân đã trình Bộ Y tế Séc đề xuất xây dựng một chương trình trợ cấp đơn giản nhằm hỗ trợ trực tiếp việc số hóa các cơ sở khám chữa bệnh ngoại trú. Nguồn tài chính dự kiến được lấy từ các quỹ EU trong giai đoạn ngân sách 2028–2034.
Theo ông Šonka, chương trình có thể được triển khai theo cơ chế tương tự chính sách trợ cấp thay thế lò sưởi: phòng khám trước hết phải đáp ứng các điều kiện kỹ thuật cụ thể, sau đó nhà nước sẽ hoàn trả chi phí.
Thời hạn thực hiện đang đến gần
Giới bác sĩ cảnh báo thời gian chuẩn bị không còn nhiều. Bộ Y tế Séc dự kiến bắt buộc sử dụng một số loại phiếu chỉ định điện tử từ giữa năm tới và áp dụng phiếu yêu cầu xét nghiệm điện tử từ năm 2028. Đến năm 2029, các bác sĩ sẽ phải quản lý toàn bộ hồ sơ bệnh án dưới dạng điện tử.
“Những yêu cầu này vượt quá nghĩa vụ áp dụng đối với các quốc gia thành viên EU, đồng thời vượt quá cam kết ban đầu của Cộng hòa Séc cũng như phạm vi nguồn lực đã được phân bổ”, ông Šonka nói.
Dù quy định bắt buộc sẽ có hiệu lực từ năm 2029, theo ông Šonka, các phòng khám vẫn có thể tiếp cận nguồn tài chính từ giai đoạn ngân sách tiếp theo của EU, với điều kiện nhà nước cam kết hoàn trả các khoản đầu tư của họ từ nguồn vốn này.
Nguồn CNN Prima News
