Thủ tướng Đức Friedrich Merz cam kết xây dựng quân đội mạnh nhất châu Âu, nhiệm vụ đầy thách thức với một quốc gia không quá tập trung vào lực lượng quân sự trong nhiều năm.

Chính phủ Đức hy vọng một dự luật mới đạt được thỏa thuận vào tuần trước sẽ giúp điều này trở thành hiện thực, tăng cường lực lượng của Đức trước mối đe dọa từ đối thủ và sự thay đổi lớn trong chính sách đối ngoại của Mỹ.

Theo những cải cách toàn diện mới, Đức sẽ cố gắng tăng quân số lên 260.000 binh sĩ, từ mức khoảng 180.000 hiện nay, cùng với 200.000 quân dự bị bổ sung, vào năm 2035.

Trong giai đoạn đầu, nỗ lực sẽ tập trung vào tuyển quân tự nguyện, với nhiều ưu đãi hơn cho người đăng ký, bao gồm mức lương khởi điểm hàng tháng 2.600 euro (3.000 USD), tăng 450 euro so với hiện tại.

Nếu không đạt chỉ tiêu mới, chính phủ sẽ có quyền áp dụng lệnh gọi nhập ngũ bắt buộc khi cần thiết.

Từ năm sau, tất cả thanh niên 18 tuổi sẽ nhận được bảng câu hỏi về mức độ quan tâm đối với nghĩa vụ quân sự. Đối với nam giới, trả lời câu hỏi là bắt buộc. Từ năm 2027, nam giới ở tuổi 18 cũng sẽ phải trải qua khám sức khỏe bắt buộc.

Điều này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo rằng châu Âu phải tự chịu trách nhiệm về an ninh của mình, chiến sự Nga - Ukraine vẫn tiếp diễn.

Minna Ålander, nghiên cứu viên tại Chương trình châu Âu của viện nghiên cứu Chatham House ở London, cho rằng Đức có khả năng đóng vai trò chủ chốt trong phòng thủ thông thường của châu Âu, xét đến vị trí địa lý trung tâm.

“Nếu kế hoạch đạt được con số nhân sự mới trở thành hiện thực, đó sẽ là điều tuyệt vời cho châu Âu, nhưng có lẽ phải đến thập niên 2030", bà nói.

Tổng tư lệnh quân đội Đức, Tướng Carsten Breuer, nói trong một cuộc phỏng vấn rằng NATO nên chuẩn bị cho khả năng xung đột với Nga trong 4 năm tới và kêu gọi các nước thành viên sẵn sàng.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz (Ảnh: AFP).

Nga nhiều lần bác bỏ những lo ngại này, nhấn mạnh họ không có kế hoạch tấn công NATO và không nhận được bất cứ lợi ích gì khi làm điều này.

Trước dự luật mới, các đối tác trong liên minh cầm quyền, đảng trung hữu CDU và đảng trung tả SPD, đã tranh luận nhiều tuần về hình thức nghĩa vụ quân sự cần được áp dụng. Một ý tưởng là “nghĩa vụ quân sự kiểu xổ số”, tức bốc thăm để chọn nam thanh niên kiểm tra sức khỏe, rồi bốc thăm lần nữa để gọi nhập ngũ.

Đề xuất đó cuối cùng bị Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius bác bỏ; ông nói rằng việc tuyển quân nên dựa vào các ưu đãi như trả lương tốt hơn và các khoản hỗ trợ tài chính khác.

Trước đây, Đức áp dụng nghĩa vụ quân sự bắt buộc cho nam giới 18-23 tuổi, nhưng đã đình chỉ từ năm 2011 và chuyển sang lực lượng hoàn toàn tự nguyện.

Thỏa thuận vẫn cần được Quốc hội Đức (Bundestag) thông qua, dự kiến bỏ phiếu trước cuối năm. Nếu được thông qua, nó sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Ông Pistorius, thuộc đảng SPD, hoan nghênh bước đi này đồng thời trấn an những người bị ảnh hưởng. “Không có lý do gì để lo lắng, không có lý do gì để sợ. Bài học rất rõ ràng: Lực lượng vũ trang của chúng ta càng có năng lực răn đe và phòng thủ - thông qua trang bị, huấn luyện và nhân sự - thì khả năng chúng ta bị cuốn vào xung đột càng thấp".

Ông Pistorius gợi ý rằng hệ thống tuyển quân mới của Berlin có thể trở thành hình mẫu cho các đồng minh châu Âu khác.

Tuy nhiên, những thay đổi này vẫn gây tranh cãi, đặc biệt là trong phe cánh tả của Đức, nơi phản đối mạnh mẽ việc khôi phục bất kỳ hình thức quân dịch bắt buộc nào.

Thời gian qua, lực lượng vũ trang Đức (Bundeswehr) bị thiếu đầu tư và không nhận được sự quan tâm đáng kể từ sau Chiến tranh Lạnh.

Trong ba thập kỷ sau khi Bức tường Berlin sụp đổ, chi tiêu quân sự của Đức luôn dưới 2% GDP, thấp hơn mục tiêu của NATO, trong bối cảnh không có mối đe dọa rõ ràng, tâm lý e dè với sức mạnh quân sự và tư tưởng hòa bình mạnh mẽ sau hàng loạt cuộc chiến.

Khi xung đột ở Ukraine nổ ra, Thủ tướng Đức khi đó là Olaf Scholz tuyên bố một “Zeitenwende”,  hay còn gọi là “bước ngoặt lịch sử”, dẫn đến sự ra đời của quỹ đặc biệt 100 tỉ euro (116 tỉ USD) để hiện đại hóa Bundeswehr.

Sự thay đổi tư duy còn mạnh mẽ hơn sau khi ông Merz nhậm chức đầu năm nay. Ông không chỉ cam kết biến quân đội Đức thành “quân đội thông thường mạnh nhất châu Âu” mà còn cam kết tăng gấp đôi chi tiêu quốc phòng để đáp ứng mục tiêu mới của NATO.

Nguồn: dantri.com.vn