Theo các bác sĩ Séc, người 80 tuổi vẫn cần tiêm chủng phòng bệnh như trẻ nhỏ
“Tôi cũng chẳng còn sống được bao lâu nữa” là lý do thường được người cao tuổi đưa ra để từ chối tiêm chủng hoặc không quan tâm đúng mức đến các biện pháp phòng bệnh. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, lập luận này không có cơ sở. Tiêm chủng cần thiết ở mọi lứa tuổi, đặc biệt khi về già, thời điểm cơ thể dễ tổn thương không kém, thậm chí hơn cả trẻ nhỏ.
Các chuyên gia đưa ra nhận định trên tại cuộc họp báo của Hội đồng Người cao tuổi Cộng hòa Séc, tổ chức nhằm cảnh báo tỷ lệ tiêm chủng thấp trong nhóm trên 65 tuổi. Theo Hội đồng, trao đổi giữa người cao tuổi và bác sĩ đóng vai trò then chốt.
Nhiều người cao tuổi, chủ yếu ở độ tuổi khoảng 80, cho rằng tiêm chủng không còn cần thiết đối với họ. Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, quan niệm này có thể trở thành vấn đề lớn trong tương lai. Các bác sĩ khẳng định phòng bệnh càng có ý nghĩa quan trọng ở tuổi cao. Vì vậy, Hội đồng Người cao tuổi thường xuyên cảnh báo về tình trạng thiếu thông tin liên quan đến các lựa chọn và tầm quan trọng của tiêm chủng.
Một trong những trở ngại lớn là thái độ hoài nghi của một bộ phận người dân, điển hình đối với vaccine cúm. Theo bà Lenka Desatová, Chủ tịch Hội đồng Người cao tuổi, quan niệm phổ biến nhất là ai cũng biết một người từng tiêm vaccine cúm nhưng sau đó vẫn mắc bệnh.
Bà Desatová cho rằng không nên mất công thuyết phục những người có quan điểm cố hữu như vậy. “Điều quan trọng là tập trung vào những người còn do dự và thuyết phục họ”, bà nói.
Cúm làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ
Đối với người cao tuổi, cúm không chỉ là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp mà còn tác động lớn đến hệ tim mạch.
Ông Milan Trojánek, Trưởng khoa Bệnh truyền nhiễm và Y học du lịch thuộc Khoa Y số 2, Đại học Karlová và Bệnh viện Đại học Motol và Homolka, cảnh báo người từng mắc cúm có nguy cơ nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ cao gấp sáu lần.
“Điểm khác biệt của bệnh cúm là sau khi nhiễm bệnh, hàng loạt thay đổi xảy ra trong cơ thể. Điều này đã được chứng minh bằng dữ liệu. Mọi người cần hiểu rằng đây là một căn bệnh nghiêm trọng”, ông Trojánek giải thích.
Các số liệu cũng cho thấy tiêm vaccine cúm giúp giảm nguy cơ xuất hiện các biến chứng về tim mạch và thần kinh.
Tự đi vào bệnh viện nhưng có thể phải nằm điều trị dài ngày
Các bác sĩ có thể điều trị khỏi tình trạng nhiễm trùng và cho bệnh nhân cao tuổi xuất viện. Tuy nhiên, căn bệnh có thể khiến họ suy kiệt đến mức không còn khả năng trở về sinh hoạt tại nhà.
“Đó có thể là một người trước đây hoàn toàn tự chủ, thậm chí sống một mình. Nhưng trong mùa bệnh hô hấp, họ mắc viêm phổi hoặc cúm và cuối cùng phải chuyển sang cơ sở chăm sóc, phục hồi dài hạn”, ông Trojánek cho biết.
Nguyên nhân là các biến chứng do nhiễm trùng gây ra. Theo ông Trojánek, người cao tuổi dễ gặp những biến chứng này hơn nhiều so với các nhóm tuổi khác, một phần do hệ miễn dịch bị lão hóa. Cơ thể phản ứng chậm hơn trước tác nhân gây bệnh, khiến tình trạng nhiễm trùng thường diễn biến nghiêm trọng hơn.
Việc điều trị cho người cao tuổi cũng cần được tiến hành nhanh chóng. “Trẻ em có sức chịu đựng tốt. Người trưởng thành trẻ tuổi cũng có thể chịu đựng rất tốt. Nhưng nếu bệnh nhiễm trùng ở người cao tuổi không được điều trị ngay, toàn bộ quá trình sau đó sẽ trở nên khó khăn hơn”, ông Trojánek nói.
Một vấn đề khác là nhiều người cao tuổi đồng thời mắc các bệnh mạn tính, phổ biến nhất là bệnh tim mạch hoặc đái tháo đường. Vì vậy, theo các bác sĩ, người cao tuổi không chỉ cần một loại vaccine mà cần một danh mục tiêm chủng toàn diện. Vaccine phòng Covid-19 vẫn cần thiết đối với nhóm này, song mức độ quan tâm đã giảm đáng kể.
Bà Zuzana Blechová, công tác tại Khoa Bệnh truyền nhiễm thuộc Khoa Y số 2, Đại học Karlová và Bệnh viện Đại học Bulovka, cho rằng không chỉ người cao tuổi mà cả những người xung quanh cũng phải chú trọng phòng bệnh. Trẻ em thường là nguồn lây của nhiều bệnh truyền nhiễm.
“Nếu vì lý do nào đó người cao tuổi không thể tiêm vaccine, những người thân cận nhất của họ, chẳng hạn các cháu, cần được tiêm chủng”, bà Blechová nhấn mạnh.
Bác sĩ cần giải thích rõ ràng hơn
Khảo sát của Hội đồng Người cao tuổi Cộng hòa Séc cho thấy 14% người trên 65 tuổi chờ bác sĩ đa khoa chủ động khuyến nghị tiêm chủng.
“Người cao tuổi muốn trao đổi với bác sĩ về việc tiêm vaccine. Họ muốn biết vì sao loại vaccine đó lại được khuyến nghị cho chính mình”, bà Desatová cho biết.
Quyết định cuối cùng vẫn thuộc về mỗi cá nhân. Tuy nhiên, khảo sát cũng chỉ ra rằng nếu được giải thích đầy đủ, có tới 78% số người được hỏi sẽ quay lại để tiêm vaccine.
Ông Trojánek cũng khẳng định cần cải thiện hoạt động trao đổi giữa bác sĩ và bệnh nhân. Theo ông, việc ra lệnh hoặc sử dụng quá nhiều thuật ngữ chuyên môn đặc biệt kém hiệu quả.
“Ý nguyện của bệnh nhân là nguyên tắc cao nhất đối với chúng tôi. Vì vậy, bác sĩ cần giải thích rõ hơn vì sao tiêm chủng lại quan trọng”, ông nói.
Theo bà Desatová, cho phép tiêm vaccine tại các nhà thuốc cũng sẽ thuận tiện hơn nhiều đối với người cao tuổi. Việc đặt lịch với bác sĩ đa khoa thường gặp khó khăn, nhất là khi nhiều cơ sở chỉ tiếp nhận đăng ký trực tuyến. Trong khi đó, tại nhà thuốc, người cao tuổi có thể kiểm tra ngay tình trạng sẵn có của vaccine và không phải mất thêm một chuyến đến phòng khám.
Nguồn iDnes
