Thủ tướng Andrej Babiš tuyên bố ông kỳ vọng phe đối lập sẽ có cách ứng xử khác sau khi thất bại trong cuộc bầu cử vừa qua. “Với các vị không thể nói chuyện được điều gì, dù tôi đã cố gắng,” ông phát biểu tại phiên họp bất thường của Hạ viện do năm đảng đối lập yêu cầu triệu tập. “Chiến dịch ‘chống Babiš’ sẽ không giúp các vị thắng cử đâu,” ông nói thêm, đồng thời cho rằng liên minh 5 đảng tiền nhiệm đang chỉ trích chính phủ đương nhiệm vì những vấn đề mà chính họ đã không giải quyết trong 4 năm cầm quyền.

Babiš dẫn lại câu nói thường bị gán nhầm cho Albert Einstein: “Điên rồ là làm đi làm lại cùng một việc nhưng chờ đợi kết quả khác”, để công kích chiến lược của phe đối lập. Ông gọi phiên họp bất thường là “nỗ lực tuyệt vọng nhằm chiếm sóng truyền thông ít lâu” của các đảng đối lập.

Đáp lại việc đối lập đưa vấn đề lạm phát và giá cả leo thang lên làm nội dung đầu tiên của chương trình họp, Thủ tướng phản bác: “Các vị đã không làm gì để chống lạm phát, chính các vị đã gây ra nó.”

Không phải “đe dọa dân chủ” mà là “thay đổi hệ thống tài chính”

Babiš bác bỏ cáo buộc rằng chính phủ đang tìm cách thâu tóm Đài Truyền hình Séc (ČT) và Đài Phát thanh Séc (ČRo). “Đây không phải là mối đe dọa đối với dân chủ, mà là thay đổi mang tính hệ thống về cách thức tài trợ,” ông khẳng định.

Chương trình phiên họp bất thường do đối lập đề xuất gồm bốn điểm:

• Giá xăng dầu, lương thực tăng và nguy cơ lạm phát
• Nguy cơ đe dọa hoạt động độc lập của Đài Truyền hình Séc và Đài Phát thanh Séc
• “Hỗn loạn an ninh” của chính phủ Andrej Babiš

• Rủi ro mất nguồn vốn hỗ trợ từ EU vì các bê bối liên quan tới chính phủ Babiš

  “Theo mô hình tài trợ từ ngân sách nhà nước, chúng ta không phải là ngoại lệ,” Babiš lập luận. “Ai nói đây là đòn tấn công vào các cơ quan truyền thông công cộng thì người đó chưa hiểu đề xuất,” ông nói.

Ông cũng nhắc rằng ngay trong nội bộ phe đối lập cũng không có quan điểm thống nhất. Ông dẫn lại phát biểu của Radim Ivan, thành viên “chính phủ bóng” của ODS, người từng đề xuất đưa cổ phiếu Đài Truyền hình Séc niêm yết trên sàn.

“Chừng nào chính trị gia còn quyết định về ČT thì chừng đó sẽ còn ‘cháy nhà’. Về lâu dài, điều tốt nhất cho ČT là được đưa lên sàn. Tôi tin một đài truyền hình như vậy sẽ phục vụ tốt hơn cả những người ở Letná,” Ivan từng viết trên mạng xã hội X hồi đầu tháng 4; trước đó ông là ứng viên tranh chức Chủ tịch ODS tại đại hội sau khi cựu Thủ tướng Petr Fiala rời vị trí lãnh đạo đảng.

Phe đối lập: “Âm mưu làm tê liệt và ‘giết chết’ truyền thông công cộng”

Chủ tịch ODS Martin Kupka, người đã đánh bại Radim Ivan trong cuộc bầu chọn chủ tịch đảng, trước đó khi giải trình lý do yêu cầu họp bất thường đã cáo buộc chính phủ muốn “thuần hóa” các cơ quan truyền thông công.

“Có một nỗ lực nhằm làm mất ổn định và ‘giết chết’ Đài Truyền hình Séc và Đài Phát thanh Séc,” Kupka chỉ trích chính phủ tại họp báo ODS trước phiên họp, cho rằng chính phủ “sợ bị truyền thông và dư luận chỉ trích”.

Chủ tịch phong trào STAN Vít Rakušan cũng phê phán kế hoạch của chính phủ đối với truyền thông công cộng: “Rõ ràng là họ đang vội vã thay đổi một hệ thống đang vận hành ổn định,” ông nói, đồng thời cáo buộc: “Các vị thay đổi để nó… không vận hành nữa,” ám chỉ chủ trương bãi bỏ phí truyền hình – phát thanh hàng tháng.

“Đối với chúng tôi, đây là lằn ranh đỏ, chúng tôi sẽ không lùi bước. Nếu liên minh cầm quyền cố gắng đưa dự luật này vào chương trình, chúng tôi sẽ sử dụng mọi công cụ, kể cả thủ thuật kéo dài tranh luận. Liên minh chưa giải thích vì sao muốn thay đổi cơ chế tài trợ cho truyền thông công,” Phó chủ tịch STAN kiêm Trưởng nhóm nghị sĩ Michaela Šebelová nhấn mạnh.

Chủ tịch TOP 09: “Sẵn sàng ‘ăn ngủ’ tại nghị trường”

Kế hoạch bãi bỏ phí truyền hình, phát thanh và chuyển sang tài trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước cũng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Chủ tịch TOP 09 Matěj Ondřej Havel. “Chúng tôi sẵn sàng chuyển ‘nhà’ lên đây và ở lại luôn vì chuyện này,” ông tuyên bố tại hội trường.

Theo đề xuất do Bộ trưởng Văn hóa (đảng Motoristé sobě) công bố trong tuần, nếu đổi sang cơ chế lấy từ ngân sách, khoản chi cho Đài Truyền hình Séc sẽ giảm khoảng 1 tỉ korun, còn Đài Phát thanh Séc mất khoảng 400 triệu korun so với mức thu hiện nay từ phí bắt buộc.

“Babiš chỉ chăm lo cho ‘đế chế’ kinh doanh của mình”

Chủ tịch Đảng Cướp biển (Piráti) Zdeněk Hřib cáo buộc: “Chúng ta chứng kiến việc Andrej Babiš chỉ lo cho việc kinh doanh của riêng mình.”

Ông cho rằng chính phủ “đắm chìm” trong các cuộc đối đầu với Tổng thống Petr Pavel xung quanh vấn đề ai đại diện Séc tham dự thượng đỉnh NATO, thay vì giải quyết các vấn đề thực tế của người dân. “Bây giờ đã là 5 phút trước 12 giờ,” Hřib cảnh báo, hàm ý thời gian không còn nhiều.

Phiên họp bất thường do các nghị sĩ ODS, STAN, Piráti, KDU-ČSL và TOP 09 đề nghị, ngoài truyền thông công cộng và lạm phát, còn nhằm thảo luận nguy cơ Séc đánh mất nguồn vốn hỗ trợ từ EU vì các bê bối liên quan tới chính phủ Babiš.

Trong phiên này, Chủ tịch TOP 09 Havel cũng muốn nêu vấn đề “chung thân chính trị” của Bộ trưởng Quốc phòng Jaromír Zůna. Theo ông, Bộ trưởng nên tự từ chức, hoặc bị Thủ tướng miễn nhiệm. Đối lập cáo buộc ông Zůna đã “kiểm duyệt” Tổng thống Pavel khi Bộ Quốc phòng không cho phép công bố podcast do quân đội ghi hình với nguyên thủ quốc gia. Nỗ lực đưa vấn đề này vào chương trình kỳ họp trước đó đã bị liên minh cầm quyền bác bỏ.

Cán cân quyền lực: đa số có thể “dập tắt” nội dung họp

Theo luật định, Chủ tịch Hạ viện Tomio Okamura phải triệu tập phiên bất thường theo yêu cầu phe đối lập. Tuy nhiên, với đa số hiện tại gồm ANO, SPD và Motoristé sobě, liên minh cầm quyền có thể chặn thông qua chương trình nghị sự, khiến phiên họp không đi đến bất kỳ kết luận cụ thể nào.

Trước khi bỏ phiếu thông qua chương trình, chỉ các nhân vật có quyền ưu tiên phát biểu – lãnh đạo đảng, trưởng nhóm nghị sĩ, thành viên chính phủ và ủy ban thường trực của Hạ viện – được phát biểu. Gần như chắc chắn sau các bài phát biểu này, Hạ viện với đa số phiếu của liên minh ANO–SPD–Motoristé sobě sẽ bác chương trình nghị sự do đối lập đề xuất.

Theo Idnes