Nhiều ánh mắt đang đổ dồn vào Kursk khi ngày 14-3 Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi Tổng thống Nga Vladimir Putin tha mạng cho các binh sĩ Ukraine tại đây - lời kêu gọi mà ông Putin tuyên bố sẽ thực hiện nếu quân Ukraine đầu hàng.

Trong bài đăng trên nền tảng Truth Social ngày 14-3, Tổng thống Trump cho biết "hàng ngàn binh sĩ Ukraine đang bị quân đội Nga bao vây hoàn toàn".

Điều đó dường như ám chỉ đến các tuyên bố của Nga về việc lính Ukraine đã bị bao vây ở vùng Kursk, nhưng những tuyên bố này đang vấp phải sự hoài nghi của các nhà phân tích độc lập và cũng bị quan chức quân đội Ukraine bác bỏ.

Các bên nói trái ngược nhau

Hiện tại ông Trump và ông Putin đều không đưa ra bằng chứng cho thấy quân Ukraine đang bị bao vây ở bất kỳ địa điểm nào tại Kursk. "Tôi muốn nhấn mạnh rằng nếu binh sĩ Ukraine hạ vũ khí và đầu hàng, họ sẽ được bảo đảm an toàn tính mạng và đối xử tử tế theo luật quốc tế cũng như luật pháp của Liên bang Nga", ông Putin nói.

Tạp chí Forbes (Mỹ) cho rằng Nga "nói dối" và ông Trump giống như "một con vẹt" đang lặp lại các thông tin từ Nga, giữa lúc các cuộc đàm phán ngừng bắn chính thức có thể sắp diễn ra. Theo tạp chí này, quân Ukraine ở Kursk có bị tổn thất nặng, nhưng họ không bị bao vây.

"Đó là lời nói dối", Kriegsforscher, một người điều khiển máy bay không người lái của Ukraine tham gia cuộc chiến ở Kursk, phản bác ông Trump.

Hay như Tatarigami, người sáng lập nhóm phân tích Frontelligence Insight của Ukraine, lên tiếng: "Đội ngũ của chúng tôi hiểu rõ tình hình ở Kursk. Không có binh sĩ nào bị bao vây cả. Tốt hơn nên dựa vào tình báo, chứ không phải lời của ông Putin".

Ngày 14-3, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine cũng bác bỏ thông tin quân Ukraine đã bị bao vây tại Kursk. Họ nói: "Các đơn vị đã tái tập hợp, di chuyển đến các tuyến phòng thủ thuận lợi hơn và đang hoàn thành nhiệm vụ được giao ở tỉnh Kursk. Các đơn vị của chúng tôi hiện không đối diện mối đe dọa bị bao vây".

Như vậy, căn cứ vào thông tin các bên cung cấp, có thể thấy được binh sĩ Ukraine đang gặp khó khăn tại Kursk trong lúc quân Nga tìm cách giành lại nhiều phần lãnh thổ tại đây. Còn về thông tin quân Ukraine đang bị bao vây hoàn toàn tại đây, khó có thể kiểm chứng.

Nếu thông tin của Nga cung cấp là đúng thì không có gì bàn cãi. Nhưng nếu không chính xác thì thông tin được đưa ra nhằm mục đích gì? Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho rằng Nga nói đang bao vây lực lượng Ukraine ở Kursk là "vì mục đích chính trị và gây áp lực lên Ukraine cùng các đối tác của nước này".

Canh bạc

Mùa hè năm ngoái, quân đội Ukraine đã khiến Nga và cả các đồng minh của Kiev bất ngờ khi tràn qua Kursk và tự mình mở một mặt trận mới. Các nhà phân tích cho rằng cuộc tấn công của Ukraine là một canh bạc để đánh đổi các tỉnh đang bị quân Nga chiếm đóng ở miền đông.

Hôm 14-3, Tổng thống Volodymyr Zelensky thừa nhận quân Ukraine đang chịu áp lực ngày càng lớn ở Kursk. "Rõ ràng tình hình ở vùng Kursk rất khó khăn", ông Zelensky nói trước báo giới, đồng thời đánh giá tình hình giao tranh ở khu vực Donetsk đã ổn định.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Ukraine chỉ ra chiến dịch của họ ở Kursk vẫn có giá trị. Ông giải thích rằng thời gian qua Nga đã buộc phải rút quân khỏi các khu vực khác trên tiền tuyến, giúp giảm bớt áp lực lên các lực lượng Ukraine đang chiến đấu để giữ quyền kiểm soát trung tâm hậu cần Pokrovsk ở Donetsk.

Kursk nằm giáp với vùng Sumy của Ukraine. Sumy từ lâu đã được cho là nơi Nga có thể tìm cách mở mặt trận mới trong cuộc xung đột giữa hai nước. Chia sẻ với báo New York Times, một đại tá Ukraine nói mục tiêu chính của nước này là chuyển hướng quân Nga khỏi cuộc giao tranh khốc liệt ở vùng Donbass (đông Ukraine), đẩy pháo binh của Nga ra khỏi tầm bắn vào vùng Sumy và làm suy giảm tinh thần chiến đấu của quân Nga.

Báo Financial Times dẫn lời ông Artem Kariakin, một binh sĩ Ukraine, chỉ ra cuộc xâm nhập vào Kursk đã mang lại một số lợi ích cho Kiev. Trong số đó là cho Ukraine thời gian để xây dựng hệ thống phòng thủ ở vùng Sumy lân cận và bắt giữ tù binh Nga mà sau đó sẽ được trao đổi với các tù binh Ukraine.

Trong những tuần gần đây, quân Nga, với sự hỗ trợ của lính Triều Tiên, đã tiến nhanh ở Kursk, sử dụng máy bay không người lái và chiến đấu cơ để giành lại phần lớn lãnh thổ ở Kursk. Trong một dấu hiệu cho thấy quyết tâm, ông Putin đã mặc quân phục đến thăm một sở chỉ huy ở Kursk lần đầu tiên vào hôm 12-3.

Ông Michael Kofman, một nhà phân tích quân sự nổi tiếng, bình luận rằng sách lịch sử có thể sẽ coi cuộc xâm nhập của Ukraine ở Kursk là một "canh bạc". Ông nhận định: "Chiến dịch này đã đạt được thành công về mặt chiến thuật, nhưng nó không làm thay đổi cục diện tổng thể của cuộc chiến".

Như ông Zelensky từng tuyên bố, quân đội của Ukraine không có ý định ở lại lãnh thổ Nga vô thời hạn và vùng đất giành được ở Kursk có thể được dùng để củng cố vị thế của Ukraine trong các cuộc đàm phán với Matxcơva.

Trước mắt Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi đã bác bỏ ý tưởng rút quân ngay lập tức khỏi vùng này.

Hôm 12-3, ông tuyên bố quân đội Ukraine sẽ "giữ vững phòng tuyến ở vùng Kursk chừng nào còn hợp lý và cần thiết".

Nỗ lực trước Ngày chiến thắng 9-5

Nga đang nỗ lực giành lại Kursk không chỉ giữa lúc Mỹ thúc đẩy cả Nga - Ukraine ngừng bắn, mà còn trong bối cảnh Matxcơva sắp tổ chức kỷ niệm Ngày chiến thắng 9-5.
Sẽ thật không vẹn toàn nếu kỷ niệm "ngày chiến thắng" nhưng bên trong lãnh thổ Nga vẫn còn sự hiện diện của quân đội nước ngoài.

(Nguồn: Tuoitre)