Ông Trump nói eo biển Hormuz sẽ mở cửa ngay sau khi Mỹ và Iran ký thỏa thuận, sẽ dọn sạch bụi hạt nhân ở Iran; Triều Tiên khẳng định vấn đề phi hạt nhân đã khép lại; Thụy Sĩ bỏ phiếu giới hạn dân số... là những tin tức thế giới đáng chú ý sáng 14-6.

Mỹ và Iran sắp ký thỏa thuận

Ngày 13-6 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định thỏa thuận với Iran nhằm chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông sẽ được ký kết trong ngày 14-6, và eo biển Hormuz chiến lược sẽ "mở cửa toàn bộ" ngay sau đó.

Trước đó người phát ngôn Esmaeil Baqaei của Bộ Ngoại giao Iran đã nói rằng ngày ký kết vẫn chưa được xác định, nhưng "sẽ không phải là ngày mai". Tuy nhiên ông nói thêm: "Không thể loại trừ khả năng điều này sẽ xảy ra trong những ngày tới".

Trong khi đó, Thủ tướng Shehbaz Sharif của Pakistan, nước trung gian hòa giải, cũng cho biết một thỏa thuận đang đến gần "hơn bao giờ hết".

"Với việc hoàn tất dự kiến trong 24 giờ tới, Pakistan đang chuẩn bị cho việc ký kết điện tử thỏa thuận hòa bình ngay sau đó, sau đó là các cuộc đàm phán cấp kỹ thuật vào tuần tới", Hãng tin AFP dẫn lời ông Sharif.

Một tuyên bố của Bộ Ngoại giao Pakistan cũng nói việc ký kết "điện tử" đã được lên kế hoạch vào 14-6.

Iran vẫn nói khác

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei được cho là đã phủ nhận thông tin đưa ra từ phía Mỹ, đồng thời dẫn ra lý do mà ông mô tả là "sự do dự của phía bên kia".

Theo truyền thông nhà nước Iran, ông Baqaei cũng nhấn mạnh rằng bất kỳ bản ghi nhớ (MoU) tiềm năng nào giữa Iran và Mỹ "sẽ chỉ đóng vai trò như một khuôn khổ để tiếp tục các cuộc đàm phán" và không nên được coi là "một thỏa thuận cuối cùng".

Ông nói thêm rằng các cuộc thảo luận về vấn đề hạt nhân dự kiến sẽ tiếp tục trong khoảng thời gian 60 ngày.

Trong một diễn biến liên quan, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi ngày 13-6 đã tiến hành các cuộc tham vấn với Đại sứ Nga và Trung Quốc tại Tehran liên quan đến một MoU tiềm năng với Mỹ nhằm chấm dứt xung đột.

Trên mạng xã hội X, Thứ trưởng Gharibabadi xác nhận về cuộc tham vấn này, đồng thời nhấn mạnh quan hệ đối tác chiến lược giữa Iran với Trung Quốc và Nga, cũng như sự phối hợp và hợp tác giữa ba nước, đang tiếp tục duy trì một cách tích cực.

Ông Trump nói sẽ loại bỏ uranium của Iran

Một điểm mấu chốt khác trong cuộc đàm phán là số phận của chương trình hạt nhân của Iran, đặc biệt là kho dự trữ uranium được làm giàu cao. Cuối tuần này, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết cách duy nhất để xử lý với uranium đã được làm giàu "là pha loãng nó bên trong Iran".

Ngày 13-6, ông Trump khẳng định "khi mọi chuyện lắng xuống, chúng tôi sẽ tiến vào và lấy bụi hạt nhân... rồi pha trộn và loại bỏ nó, cho dù ở Iran hay Mỹ".

"Hy vọng rằng quá trình này sẽ diễn ra nhanh chóng, dễ dàng và suôn sẻ. Nếu không, chúng ta có giải pháp thay thế tối ưu, mà hy vọng sẽ không bao giờ được sử dụng nữa!", ông viết trên mạng xã hội Truth Social, như hàm ý sử dụng sức mạnh quân sự nhiều hơn.

Trước đó uranium của Iran được cho là đã bị chôn vùi bởi các cuộc tấn công của Mỹ vào năm ngoái. Mới đây Đài CNN dẫn các nguồn tin thân cận với tình báo Mỹ cho biết trong những tuần gần đây, Iran đã cố ý cho sập các đường hầm chứa uranium làm giàu và gài mìn ở lối vào, nhất là tại tổ hợp Isfahan ở miền trung Iran - địa điểm lưu giữ phần lớn vật liệu hạt nhân của nước này.

Triều Tiên nói phi hạt nhân hóa đã khép lại vĩnh viễn

Ngày 14-6, Triều Tiên lên án các cuộc thảo luận gần đây giữa Mỹ và Hàn Quốc về tăng cường răn đe hạt nhân đối với Bình Nhưỡng.

Trong tuyên bố được Hãng thông tấn KCNA đăng tải, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Triều Tiên khẳng định vị thế của nước này là một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân là "không thể đảo ngược", đồng thời cho rằng những lời kêu gọi phi hạt nhân hóa từ Mỹ và các đồng minh sẽ không làm thay đổi thực tế đó. "Vấn đề phi hạt nhân hóa đã được giải và không thể đảo ngược", tuyên bố cho biết.

Tuyên bố được đưa ra sau khi các quan chức Mỹ và Hàn Quốc tuần trước nhóm họp tại Seoul thảo luận các biện pháp tăng cường năng lực răn đe và khả năng ứng phó trước chương trình vũ khí ngày càng phát triển của Triều Tiên.

Thụy sĩ bỏ phiếu giới hạn dân số

Ngày 14-6, cử tri Thụy Sĩ bỏ phiếu về đề xuất giới hạn dân số ở mức 10 triệu người vào năm 2050. Sáng kiến do đảng cánh hữu chống nhập cư Swiss People's Party (SVP) đưa ra, với lý do dân số tăng nhanh đang gây áp lực lên nhà ở, giao thông, môi trường và các dịch vụ công.

Theo đề xuất, chính phủ sẽ phải hạn chế nhập cư khi dân số đạt 9,5 triệu người. Những người ủng hộ cho rằng biện pháp này giúp bảo vệ chất lượng sống và giảm áp lực lên hạ tầng. Tuy nhiên chính phủ, giới doanh nghiệp và nhiều chuyên gia phản đối, cảnh báo nền kinh tế Thụy Sĩ phụ thuộc lớn vào lao động nhập cư trong bối cảnh già hóa dân số và thiếu hụt nhân lực.

Hiện Thụy Sĩ có khoảng 9,1 triệu dân, trong đó gần 30% là người nước ngoài. Kết quả cuộc bỏ phiếu được đánh giá sẽ ảnh hưởng đáng kể đến chính sách nhập cư và quan hệ giữa Thụy Sĩ với EU trong tương lai.

BRICS tăng cường hợp tác an ninh lương thực

Hội nghị Bộ trưởng Nông nghiệp BRICS lần thứ 16 tại Ấn Độ đã thông qua Tuyên bố Indore nhằm thúc đẩy hợp tác nông nghiệp bền vững, tăng cường an ninh lương thực và hỗ trợ nông dân, đặc biệt là nông dân quy mô nhỏ.

Các nước BRICS cam kết thúc đẩy nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu, nâng cao vai trò của phụ nữ và thanh niên, đồng thời mở rộng hợp tác thương mại và đầu tư nông sản. Hội nghị cũng nhất trí triển khai nhiều sáng kiến mới như Diễn đàn toàn cầu về quyền của nông dân, Mạng lưới BRICS AGRIN về đầu vào nông nghiệp và nguồn gene, Mạng lưới nông nghiệp kỹ thuật số BRICS ứng dụng AI và IoT, cùng Sàn Giao dịch ngũ cốc BRICS.

Theo Bộ trưởng Nông nghiệp Ấn Độ Shivraj Singh Chouhan, BRICS hiện chiếm gần 50% dân số thế giới, khoảng 42% diện tích đất nông nghiệp và 42% sản lượng lương thực toàn cầu. Vì vậy, tăng cường hợp tác nông nghiệp được xem là yếu tố quan trọng để bảo đảm an ninh lương thực và phát triển bền vững trên toàn cầu.

Nguồn tuoitre