Tin tức thế giới 30-9: Ông Trump không biết khi nào Iran chịu thua; Quân đội Myanmar không kích quân nổi dậy

Mỹ mời chào cho vay nốt 40 triệu thùng dầu dự trữ chiến lược; Tòa tối cao Mỹ cho ông Trump trục xuất người nhập cư đến "nước lạ"; Liên hợp quốc lo ngại báo cáo Myanmar không kích khiến 50 người chết... là một số tin tức thế giới đáng chú ý sáng 30-9.

Ông Trump và loạt lãnh đạo hãng AI ký cam kết an toàn tự nguyện

Theo Hãng tin Reuters, ngày 29-9 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết đã cùng lãnh đạo nhiều công ty công nghệ hàng đầu đồng ý xây dựng tiêu chuẩn tự nguyện cho trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời tiếp tục ủng hộ mở rộng nhanh trung tâm dữ liệu.

Theo thỏa thuận ông Trump đăng trên mạng xã hội, các công ty sẽ hợp tác với "các bên kiểm định độc lập" để đánh giá hệ thống AI có vận hành đúng thiết kế không và bảo đảm công cụ AI không "xâm nhập hay truy cập các hệ thống kỹ thuật theo cách ngoài ý muốn".

Dự cuộc gặp tại Nhà Trắng có các ông Greg Brockman (chủ tịch HĐQT OpenAI), Dario Amodei (CEO Anthropic), Mark Zuckerberg (CEO Meta), Sundar Pichai (CEO Google) và Jensen Huang (CEO Nvidia).

Theo Reuters, Nhà Trắng đang bị soi xét ngày càng gắt gao về rủi ro AI sau khi OpenAI và Anthropic đều báo cáo tác tử AI của họ vượt tầm kiểm soát, xâm nhập hệ thống công ty khác.

Trung tâm dữ liệu cũng bị nhiều địa phương phản đối vì lo ngại tiêu tốn điện, đẩy chi phí tiện ích, gây khó cho Đảng Cộng hòa trước bầu cử giữa kỳ ngày 3-11.

Em gái ông Kim Jong Un dọa Hàn Quốc "trả giá" vụ nổ mìn ở DMZ

Theo Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 30-9, bà Kim Yo Jong, em gái quyền lực của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, đã tuyên bố Hàn Quốc sẽ phải trả giá vì đổ lỗi cho Bình Nhưỡng trong vụ nổ mìn tại Khu phi quân sự (DMZ).

Bà Kim tuyên bố: "Hàn Quốc đang tìm cách ngụy tạo 'vật chứng' sau khi đổ lỗi vụ việc cho bên kia (giới tuyến). Những kẻ cầm đầu khiêu khích nên chuẩn bị trả giá cho trò hề do chính họ dựng lên".

Bà cũng khẳng định binh sĩ Triều Tiên chưa từng vượt đường phân định quân sự.

Trước đó, ngày 21-9, một đội lính Hàn Quốc đã bị nổ mìn khi trinh sát khu DMZ, khiến hai binh sĩ bị thương. Ngày 29-9, Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Kang Shin Chul khẳng định mìn đó do Triều Tiên đặt và Seoul sẽ có hành động "tương ứng".

Ông Trump nói không biết bao giờ Iran chịu khuất phục

Ngày 29-9, ông Trump thừa nhận không biết bao giờ Iran sẽ khuất phục. Tuy nhiên, ông vẫn tin rằng chiến sự sẽ sớm kết thúc, đồng thời nhấn mạnh Iran không được có vũ khí hạt nhân.

Ông khẳng định: "Tôi không biết giờ họ đã chịu khuất phục chưa, nhưng rồi họ sẽ khuất phục. Họ đang ở thế rất tệ".

Cùng ngày 29-9, Bộ Ngoại giao Qatar - quốc gia đang tích cực làm trung gian giữa Washington và Tehran - bày tỏ hy vọng nỗ lực ngoại giao con thoi của mình sẽ tạo đột phá.

"Chúng tôi đang chuyển thông điệp giữa các bên, nỗ lực tìm tiếng nói chung để đi tới một thỏa thuận giúp tất cả tránh khỏi hệ lụy của xung đột", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari nói.

Doha từng hỗ trợ hình thành biên bản ghi nhớ hồi tháng 6, dẫn tới lệnh ngừng bắn ngắn ngủi. Ngày 28-9, quan chức hai nước đã trao đổi riêng với trung gian Qatar.

Trước đó, ngày 27-9, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố trên Đài CBS của Mỹ rằng Tehran sẵn sàng đàm phán về hạt nhân và các vấn đề khác, nhưng không chấp nhận "sự bắt nạt hay ép buộc".

Tòa tối cao Mỹ cho ông Trump trục xuất người nhập cư đến "nước lạ"

Ngày 29-9, Tòa án tối cao Mỹ đã cho phép chính quyền Tổng thống Donald Trump nối lại việc trục xuất người nhập cư sang quốc gia không phải quê hương của họ mà không cho họ cơ hội trình bày những nguy hại có thể gặp phải.

Theo thống kê của các tổ chức nhân quyền, hơn 25.000 người đã bị Washington trục xuất sang 29 nước kể từ khi chính sách được áp dụng năm 2025, phần lớn sang Mexico.

Các điểm đến còn có Uganda, Guinea Xích Đạo, Liberia, Cộng hòa Trung Phi và Nam Sudan. Trong đó, Nam Sudan là quốc gia mà Bộ Ngoại giao Mỹ khuyến cáo công dân tránh đến vì nguy cơ bất ổn chính trị, tội phạm, bắt cóc và xung đột vũ trang.

Đứng trước tình trạng này, thẩm phán liên bang Brian Murphy đã ra phán quyết khẳng định chính sách đưa người di cư sang "nước thứ ba" của Bộ An ninh nội địa là trái luật.

Tuy nhiên, Tòa án tối cao đã chấp thuận yêu cầu khẩn cấp của Bộ Tư pháp, tạm đình chỉ phán quyết của ông Murphy. Tòa sẽ nghe tranh tụng vào tháng 12 trước khi ra phán quyết chính thức đối với chính sách này.

Mỹ mời chào cho vay nốt 40 triệu thùng dầu dự trữ chiến lược

Ngày 29-9, Chính phủ Mỹ thông báo sẵn sàng cho các công ty năng lượng vay tối đa 40 triệu thùng dầu từ Kho dự trữ dầu chiến lược (SPR). Đây là đợt cuối trong phần đóng góp của Mỹ vào thỏa thuận toàn cầu xả kho dự trữ sau khi cuộc chiến với Iran nổ ra.

Hồi tháng 3, Washington cam kết cho vay 172 triệu thùng trong thỏa thuận với khoảng 30 nước thuộc Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) nhằm xả 400 triệu thùng dầu dự trữ toàn cầu.

Tháng 6, Mỹ từng chào cho vay 40 triệu thùng cuối cùng, nhưng các công ty chỉ nhận vay khoảng 500.000 thùng.

Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright cho biết Mỹ và Nhật Bản đã thực hiện đúng cam kết, song "một số nước thành viên châu Âu mới chỉ xả một phần nhỏ lượng dầu thô và sản phẩm dầu mỏ họ đã cam kết".

Theo Reuters, Nhà Trắng đã hối thúc Liên minh châu Âu xả kho dầu diesel khẩn cấp để hạ giá. Lượng dầu trong SPR hiện dưới 284 triệu thùng, thấp nhất kể từ năm 1982.

Liên hợp quốc lo ngại báo cáo Myanmar không kích khiến 50 người chết

Liên hợp quốc ngày 29-9 đã bày tỏ sự báo động trước thông tin một cuộc không kích của quân đội Myanmar gần biên giới Bangladesh đã khiến 50 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.

Thông tin trên được Quân đội Arakan - lực lượng nổi dậy đang giao tranh với quân đội Myanmar ở bang Rakhine - tố cáo.

Lực lượng này khẳng định cuộc không kích diễn ra ngày 28-9 ở thị trấn Kyauktaw làm 50 người chết, ít nhất 58 người bị thương.

Một nhân viên cứu trợ địa phương đã đăng trên mạng xã hội nhiều hình ảnh cho thấy trong số thi thể tìm thấy ngày 29-9 có phụ nữ và trẻ em.

Phản hồi báo cáo này, người phát ngôn Liên hợp quốc Stephane Dujarric khẳng định bạo lực kéo dài ở bang Rakhine cho thấy những người tị nạn và người phải di tản chưa thể hồi hương an toàn.

"Cuộc không kích mới nhất này càng làm thực tế đó hiện rõ", ông nói.

Ông dẫn lời Tổng thư ký Antonio Guterres: "Tổng thư ký mạnh mẽ lên án các vụ tấn công và kêu gọi mọi bên chấm dứt bạo lực ngay lập tức, bảo vệ dân thường và tuân thủ nghĩa vụ theo luật pháp quốc tế".

Nguồn tuoitre