Ngoại trưởng Rubio kêu gọi châu Âu tham gia nhiều hơn vào nỗ lực bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz; Nga - Ukraine ngừng bắn 3 ngày do Mỹ làm trung gian; Ông Trump "bật đèn xanh" sa thải lãnh đạo FDA... là những tin tức thế giới đáng chú ý sáng 9-5.

Ngoại trưởng Mỹ thúc đẩy châu Âu chia sẻ gánh nặng đối phó Iran

Theo Hãng tin AFP, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 8-5 đã kêu gọi các nước châu Âu tham gia nhiều hơn vào nỗ lực bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz, trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và một số đồng minh NATO gia tăng vì cuộc chiến Trung Đông.

Phát biểu sau cuộc gặp Thủ tướng Ý Giorgia Meloni tại Rome, ông cho rằng thế giới không thể chấp nhận việc Iran tìm cách "bình thường hóa" quyền kiểm soát một tuyến hàng hải quốc tế quan trọng.

Nhà ngoại giao Mỹ cũng nhắc lại sự bất mãn của Tổng thống Donald Trump với việc nhiều nước châu Âu không hỗ trợ Mỹ bảo vệ eo biển Hormuz. Ông Trump trước đó từng đe dọa rút quân Mỹ khỏi Ý và Tây Ban Nha, do hai nước này không tham gia cuộc xung đột.

Theo ông Rubio, nếu các nước châu Âu không cho Mỹ sử dụng lực lượng và căn cứ quân sự tại đây để phục vụ các chiến dịch khác - trong đó có vấn đề Iran - thì Washington sẽ phải xem xét lại cách hợp tác trong NATO.

Nga - Ukraine xác nhận ngừng bắn 3 ngày do Mỹ làm trung gian

Ngày 8-5, Nga và Ukraine đồng loạt xác nhận sẽ thực hiện lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày từ 9 đến 11-5, theo đề xuất do Tổng thống Trump làm trung gian.

Ông Trump cho biết thỏa thuận cũng bao gồm việc hai bên trao đổi 1.000 tù binh mỗi bên. Nhà lãnh đạo Mỹ nói ông trực tiếp đề xuất kế hoạch này và cảm ơn Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đồng ý. Điện Kremlin hoan nghênh sáng kiến của ông Trump.

Trong khi đó Tổng thống Zelensky tuyên bố "một lệnh ngừng bắn phải được thiết lập", đồng thời ra lệnh cho quân đội Ukraine không nhắm mục tiêu vào quảng trường Đỏ ở Matxcơva trong lễ duyệt binh ngày 9-5.

Một nguồn tin trong Phủ Tổng thống Ukraine cho biết Kiev đồng ý không triển khai máy bay không người lái tại Matxcơva để đổi lấy thỏa thuận trao đổi tù binh quy mô lớn.

Mỹ trừng phạt công ty Trung Quốc, Hong Kong vì hỗ trợ chương trình drone Iran

Bộ Tài chính Mỹ ngày 8-5 công bố lệnh trừng phạt đối với 10 cá nhân và công ty, trong đó có nhiều thực thể tại Trung Quốc và Hong Kong, với cáo buộc hỗ trợ quân đội Iran mua vũ khí và nguyên liệu phục vụ sản xuất máy bay không người lái Shahed.

Theo Hãng tin Reuters, các biện pháp mới nhằm ngăn Tehran khôi phục năng lực sản xuất quốc phòng và mở rộng ảnh hưởng quân sự ra bên ngoài lãnh thổ.

Bộ Tài chính Mỹ cũng cảnh báo sẵn sàng áp đặt thêm các biện pháp kinh tế đối với bất kỳ công ty nước ngoài nào hỗ trợ hoạt động thương mại bị cho là bất hợp pháp của Iran.

"Dưới sự lãnh đạo quyết đoán của Tổng thống Trump, chúng tôi sẽ tiếp tục nhắm vào các cá nhân và công ty nước ngoài cung cấp vũ khí cho quân đội Iran để sử dụng chống lại lực lượng Mỹ", Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố.

Ông Trump "bật đèn xanh" sa thải lãnh đạo FDA

Chính quyền Tổng thống Trump được cho là đã phê duyệt kế hoạch sa thải Ủy viên Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) Marty Makary, trong bối cảnh ông đối mặt làn sóng chỉ trích từ nhiều phía.

Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề chia sẻ với Hãng tin Reuters, quyết định cuối cùng vẫn chưa được công bố chính thức, nhưng một nguồn tin thân cận với Nhà Trắng cho biết ông Trump đã "bật đèn xanh" cho việc thay lãnh đạo FDA.

Ông Makary thời gian qua bị chỉ trích bởi các đồng minh của ông Trump, những người ủng hộ Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr., các nhóm chống phá thai và cả truyền thông bảo thủ.

Một trong những nguyên nhân gây tranh cãi là việc FDA hai lần từ chối phê duyệt liệu pháp điều trị ung thư da RP1 của Hãng Replimune. Ông Trump cũng được cho là không hài lòng với tiến độ phê duyệt thuốc lá điện tử có hương vị - sản phẩm ông từng cam kết bảo vệ trong chiến dịch tranh cử năm 2024.

Nhà Trắng được cho là đang cân nhắc bổ nhiệm Phó ủy viên FDA Kyle Diamantas làm quyền lãnh đạo cơ quan này.

Chính quyền Tổng thống Trump ngày 8-5 thông báo đã kháng cáo phán quyết của Tòa Thương mại quốc tế Mỹ khi cho rằng mức thuế quan toàn cầu 10% áp dụng từ tháng 2 không phù hợp với Đạo luật Thương mại năm 1974, Hãng thông tấn Reuters đưa tin.

Mỹ sắp tiến hành hoàn trả 166 tỉ USD tiền thuế quan

Sau khi Tòa án tối cao Mỹ ngày 20-2 bác bỏ các mức thuế quan "khẩn cấp" áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977 của ông Trump, nhà lãnh đạo đã nhanh chóng công bố mức thuế tạm thời 10% lên toàn cầu.

Mức thuế này được đưa ra nhằm xử lý tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán, dựa trên Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.

Ngày 7-5, tòa án ra phán quyết với tỉ lệ 2-1 rằng Điều 122 của đạo luật này không nhằm xử lý tình trạng thâm hụt thương mại của Mỹ. Tuy nhiên lệnh chặn hiện chỉ áp dụng đối với ba nguyên đơn khởi kiện, gồm hai doanh nghiệp nhỏ và bang Washington.

Chính quyền ông Trump vẫn đang tiếp tục xúc tiến các kế hoạch áp thuế mới theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, với ba cuộc điều tra dự kiến hoàn tất trong tháng 7.

Nguồn tuoitre