Tổng thống Mỹ Donald Trump cập nhật tình hình chiến sự tại Trung Đông với báo chí, trong đó ông đề cập nhiều vấn đề.

Loạt đồng minh của Mỹ từ chối can dự vào cuộc chiến tại Iran

Ngày 16-3, một loạt đồng minh thân cận của Mỹ, bao gồm Nhật Bản, Anh và Liên minh châu Âu (EU) - lần lượt đưa ra tuyên bố không tham gia vào cuộc chiến tranh Israel - Mỹ chống Iran.

Tiêu biểu trong đó, Đại diện cấp cao về đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, cho biết các ngoại trưởng EU bày tỏ mong muốn tăng cường sứ mệnh hải quân hiện có tại Trung Đông, nhưng chưa sẵn sàng mở rộng phạm vi hoạt động sang eo biển Hormuz.

"Trong các cuộc thảo luận, chúng tôi nhận thấy mong muốn rõ ràng là củng cố chiến dịch này. Tuy nhiên hiện chưa có sự đồng thuận về việc thay đổi nhiệm vụ của chiến dịch Aspides", bà Kallas nói với báo giới sau cuộc họp tại Brussels.

Về phía Đức, Thủ tướng Friedrich Merz cũng tuyên bố nước này sẽ không tham chiến, với lý do không có ủy quyền từ Liên Hợp Quốc, EU hay NATO theo quy định của Đạo luật Cơ bản.

Ông Merz nhấn mạnh ngay từ đầu đã rõ ràng quan điểm rằng chiến sự tại Iran không phải vấn đề của NATO.

"Mỹ và Israel không tham vấn chúng tôi trước khi phát động cuộc chiến này. Về phía Iran cũng chưa bao giờ có quyết định chung nào về vấn đề có nên tiến hành hay không. Vì vậy, câu hỏi về việc Đức có thể tham chiến như thế nào hoàn toàn chưa từng được đặt ra", ông nói.

Thủ đô Iran, Iraq rung chuyển giữa đêm

Theo Đài Al Jazeera, rạng sáng 17-3, nhiều vụ nổ lớn liên tiếp xảy ra tại khu vực phía bắc thủ đô Tehran (Iran), gần khu phức hợp Cung điện Saadabad - hoàng cung cũ của chế độ quân chủ Iran.

Phóng viên Al Jazeera tại Tehran cho biết nguyên nhân các vụ nổ vẫn chưa được xác định, song nhân chứng mô tả tiếng nổ vang lên rất gần cung điện.

Trước đó, đã có các báo cáo về không kích nhắm vào Karaj, Shahriar và hướng về phía Shiraz - sau đợt không kích quy mô lớn vào trung tâm Tehran hôm 16-3.

Cùng lúc, Al Jazeera dẫn nguồn thạo tin cho biết lực lượng phòng không Iraq đã đánh chặn một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (drone) nhắm vào Đại sứ quán Mỹ tại Baghdad. Phóng viên Al Jazeera tại Iraq xác nhận đã nghe tiếng nổ gần khu vực đại sứ quán trong lúc diễn ra cuộc đánh chặn. Thiệt hại hiện chưa rõ.

UAE tạm đóng cửa không phận toàn quốc

Theo Reuters, ngày 17-3, Cơ quan Hàng không dân dụng UAE ra lệnh đóng cửa tạm thời toàn bộ không phận nước này - gọi đây là "biện pháp phòng ngừa đặc biệt" trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực diễn biến phức tạp.

Trước đó, Bộ Quốc phòng UAE cho biết đang triển khai các biện pháp đáp trả mối đe dọa tên lửa và máy bay không người lái từ phía Iran.

Iran lên án tuyên bố "không tha mạng" của Mỹ

Ngày 16-3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi chỉ trích gay gắt Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth vì đe dọa áp dụng lệnh "không tha mạng" trong cuộc chiến chống Iran.

Trong luật chiến tranh, lệnh này có nghĩa là quân đội từ chối tha mạng cho đối phương - không bắt tù binh và xử tử những chiến binh đầu hàng.

"Khi Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ tuyên bố 'không tha mạng', đó không phải biểu hiện của sức mạnh",ông Araghchi viết trên mạng xã hội.

Ông gọi đây là "sự phá sản về đạo đức và thiếu hiểu biết về luật xung đột vũ trang", đồng thời khuyên ông Hegseth nên "xem lại Công ước La Haye và Quy chế Rome của Tòa Hình sự Quốc tế (ICC)" - trừ khi ông Hegseth cũng muốn bị ICC truy tố tội phạm chiến tranh như Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.

Ít nhất 200 binh sĩ bị thương, 10 người thương nặng vì chiến sự với Iran

Ngày 16-3, người phát ngôn của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết khoảng 200 binh sĩ Mỹ đã bị thương trong cuộc chiến với Iran, trong đó có 10 trường hợp bị thương nặng.

Ông Hawkins cho biết 180 binh sĩ đã trở lại nhiệm vụ. Các thương tích ghi nhận gồm bỏng, chấn thương sọ não và vết thương do mảnh đạn. Giới chức quân sự Mỹ cho biết nhiều trường hợp bị thương là do máy bay không người lái (drone) cảm tử của Iran.

Hồi tuần trước, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Dan Caine cũng đã xác nhận đây là loại vũ khí gây ra phần lớn thương vong.Tính từ khi Israel - Mỹ phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28-2, ít nhất 13 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng.

Theo Đài Al Jazeera, ngày 16-3, Tổng thống Mỹ Donald Trump cung cấp thêm thông tin cho báo chí về nỗ lực quân sự của Mỹ tại Iran.

Hoãn thăm Trung Quốc vì tình hình Iran

Tại buổi trả lời câu hỏi, ông Trump cho biết ông đã đề nghị hoãn chuyến thăm Trung Quốc, dự kiến sẽ diễn ra từ 31-3 đến 2-4, thêm khoảng một tháng do cuộc chiến với Iran.

Chia sẻ cùng lúc, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent giải thích quyết định hoãn này xuất phát từ "những trách nhiệm chiến tranh" của ông Trump, chứ không liên quan đến căng thẳng thương mại Mỹ - Trung.

"Nếu thật sự phải hoãn thì việc hoãn sẽ vì ngài tổng tư lệnh Mỹ tin rằng ông ấy nên ở trong nước khi cuộc chiến đang được triển khai", ông Bessent chia sẻ.

Khẳng định đã ngăn được Thế chiến 3

Ông Trump khẳng định việc Mỹ tấn công chương trình hạt nhân Iran đã giúp tránh Thế chiến 3.
Ông khẳng định nếu Mỹ không hành động, Iran sẽ sở hữu vũ khí hạt nhân trong vòng một tháng và sẽ sử dụng nó nhắm vào Israel trước, sau đó là toàn bộ Trung Đông.

"Chúng tôi đã làm điều này cho cả thế giới, không chỉ cho nước Mỹ", ông Trump nhấn mạnh.

Sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran, nhiều nguồn tin - bao gồm thông tin nội bộ của cộng đồng tình báo Mỹ - đã cùng khẳng định không có dấu hiệu nào cho thấy Iran sắp tấn công Mỹ hay Israel.

Vấn đề Iran có thể "sở hữu vũ khí hạt nhân trong 1 tháng" cũng bị nhiều bên bác bỏ. Hầu hết giới chuyên gia cho rằng nếu Tehran quyết định theo đuổi vũ khí hạt nhân thì cũng phải mất nhiều tháng, thậm chí năm, mới có thể hoàn thành quá trình làm giàu uranium và chế tạo vũ khí.

Đáng chú ý, Phó tổng thống JD Vance - người trước đây nhiều lần phản đối việc can thiệp quân sự ở nước ngoài - cũng hiếm hoi lên tiếng ủng hộ, nói rằng ông "tin tưởng Tổng thống Trump sẽ hoàn thành công việc" tại Iran.

Chỉ trích đồng minh không điều quân đến eo biển Hormuz

Phát biểu với báo chí, tổng thống Mỹ kêu gọi các quốc gia phụ thuộc vào eo biển Hormuz hỗ trợ Mỹ bảo vệ tuyến đường biển này.

Ông cho biết đã trao đổi với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và đánh giá phản hồi của Paris ở mức "8 điểm, chưa hoàn hảo" nhưng tin rằng Pháp sẽ hỗ trợ. Tuy nhiên, trên thực tế Pháp vẫn khẳng định không tham chiến và chỉ duy trì cách tiếp cận "phòng thủ" ở Trung Đông.

Ông Trump cũng tin Anh sẽ tham gia, trong bối cảnh Thủ tướng Anh Keir Starmer trước đó cho biết London đang phối hợp với đồng minh về "một kế hoạch tập thể khả thi" để mở lại eo biển.

Dù vậy, ông Trump chỉ trích một số đồng minh phản ứng thiếu nhiệt tình: "40 năm qua chúng tôi bảo vệ các bạn, vậy mà các bạn không muốn tham gia".

Khẳng định ông Khamenei bị thương nặng

Dù vô tình hay hữu ý, ông Trump đã khiến con đường trở thành lãnh tụ tổi cao của ông Mojtaba Khamenei thuận lợi hơn - Ảnh: AFP

Ông Trump cũng nói Washington hiện không rõ liệu tân Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei còn sống hay không.

"Nhiều người nói ông ấy bị biến dạng nghiêm trọng, mất một chân và bị thương nặng. Người khác lại nói ông ấy đã chết. Không ai nói ông ấy hoàn toàn khỏe mạnh", ông Trump nói, đồng thời cho biết Mỹ không biết đang đàm phán với ai ở Tehran vì "tất cả đều đã chết".

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cũng đưa ra nhận định tương tự.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 14-3 đã khẳng định ông Khamenei không gặp vấn đề gì.

Phía Iran tuyên bố cuộc chiến sẽ kết thúc theo điều kiện của Tehran và không tìm kiếm lệnh ngừng bắn, yêu cầu đảm bảo rằng các cuộc tấn công do Mỹ dẫn đầu sẽ không tái diễn trước khi tham gia giải pháp ngoại giao.

Khoe giảm trên 90% năng lực tên lửa Iran

Theo ông Trump, kể từ khi xung đột nổ ra, quân đội Mỹ đã tấn công hơn 7.000 mục tiêu trên khắp Iran, chủ yếu là các mục tiêu quân sự và thương mại.

Theo ông, Mỹ đã "xóa sổ hoàn toàn" lực lượng quân sự Iran, giảm 90% năng lực phóng tên lửa đạn đạo và 95% năng lực tấn công bằng máy bay không người lái (drone) của nước này.

Hơn 100 tàu hải quân Iran bị phá hủy trong hơn hai tuần rưỡi qua, trong đó có hơn 30 tàu rải mìn. Riêng trong ngày 17-3, Mỹ tấn công thêm ba nhà máy sản xuất tên lửa và drone.

Về đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu của Iran - ông Trump nói Mỹ đã phá hủy mọi thứ trên đảo ngoại trừ khu vực chứa dầu và đường ống, nhằm phục vụ việc "tái thiết đất nước đó trong tương lai", nhưng cảnh báo "có thể sẽ không giữ nguyên như vậy".

Theo Tuoitre