Một UAV mang thuốc nổ được phát hiện tại sân bay Leipzig-Halle, khiến Đức cáo buộc Nga đứng sau âm mưu tấn công và áp dụng loạt biện pháp đáp trả ngoại giao. Đáp lại Moskva chỉ trích Berlin "dàn dựng bằng chứng" để quy trách nhiệm cho Nga.

Theo đài Al Jazeera, Đức chính thức cáo buộc Nga tìm cách tiến hành một vụ tấn công tại sân bay Leipzig-Halle hồi tháng trước, sau khi cơ quan tình báo nước này kết luận một thiết bị bay không người lái (UAV) được phát hiện tại đây có liên quan đến công nghệ của Nga.

Bộ trưởng Nội vụ Đức Alexander Dobrindt ngày 1/9 cho biết các cơ quan tình báo nước này đã xác định chiếc UAV mang thuốc nổ được phát hiện tại sân bay có cấu hình và linh kiện tương đồng với những thiết bị được Nga sử dụng trong cuộc xung đột tại Ukraine.

Vụ việc kéo theo một loạt biện pháp đáp trả của Berlin, trong đó có quyết định đóng cửa một lãnh sự quán Nga tại Đức.

Chuyện gì xảy ra tại sân bay Leipzig-Halle?

Tối 4/8, một UAV mang thuốc nổ được phát hiện gần một máy bay chở hàng của hãng Antonov Airlines của Ukraine.

Một nhân viên sân bay phát hiện chiếc UAV tại khu vực hàng hóa gần đường băng. Sân bay Leipzig-Halle, một trung tâm vận chuyển hàng hóa lớn ở bang Saxony, miền Đông Đức, sau đó tạm thời đóng cửa.

Các chuyên gia xử lý bom mìn được điều đến hiện trường và sử dụng robot để vô hiệu hóa khối thuốc nổ.

Theo các nguồn tin, một UAV thứ hai cũng bị phá hủy sau khi va chạm với một máy bay gần sân bay.

Vì sao Đức cáo buộc Nga?

Bộ trưởng Nội vụ Dobrindt cho biết các nhà điều tra đã xác định cấu hình và linh kiện của UAV có những điểm tương đồng với các thiết bị được sử dụng trong chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine.

“Xét tổng thể, các cuộc điều tra của cảnh sát, phương thức hoạt động và những phát hiện tình báo chứng minh trách nhiệm của Nga đối với vụ tấn công nhằm vào sân bay Leipzig”, ông Dobrindt nói.

Tuy nhiên, Chính phủ Đức chưa công khai những bằng chứng cụ thể liên kết vụ việc với Moskva, cũng chưa công bố toàn bộ thông tin tình báo mà Berlin dựa vào để đưa ra kết luận.

Theo ông Dobrindt, thiết bị này cho thấy “trình độ kỹ thuật cao”, trong khi việc thực hiện vụ tấn công dường như được giao cho những “đặc vụ cấp thấp”. Ông cho rằng những người này hành động “thay mặt các cơ quan nhà nước Nga”, nhưng không nêu cụ thể cơ quan nào.

Đức phản ứng ra sao?

Sau khi công bố những phát hiện của cơ quan tình báo, Đức đã triển khai một loạt biện pháp đáp trả.

Từ ngày 18/9, lãnh sự quán Nga tại Bonn, thành phố lớn bên sông Rhine, sẽ bị đóng cửa. Berlin cũng tuyên bố sẽ đóng cửa Nhà Nga, một trung tâm văn hóa của Nga tại thủ đô, dù chưa xác định thời điểm cụ thể.

Các nhà lãnh đạo Đức cho biết Berlin sẽ đề nghị bổ sung thêm công dân Nga vào danh sách trừng phạt của Liên minh châu Âu (EU), đồng thời cân nhắc tăng cường kiểm soát việc nhập cảnh đối với công dân Nga.

Bộ Ngoại giao Đức cũng đã triệu Đại sứ Nga tại Berlin để trao đổi về vụ việc.

Phản ứng từ phía Nga

Moskva phủ nhận mọi liên quan đến vụ UAV tại sân bay Đức. Đại sứ quán Nga tại Berlin gọi những cáo buộc của Đức là “vô lý” và cảnh báo rằng những cáo buộc này sẽ dẫn tới hậu quả.

Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 1/9 cũng cáo buộc chính quyền của Thủ tướng Đức Friedrich Merz quy trách nhiệm cho Moskva nhằm chuyển hướng sự chú ý khỏi những vấn đề trong nước và mức độ ủng hộ đang suy giảm.

Ông Putin đồng thời cáo buộc Berlin dựng chuyện về mối đe dọa từ một "nước Nga hiếu chiến" để biện minh cho những thất bại kinh tế trong bối cảnh niềm tin của công chúng đang sụt giảm.

Theo đài RT, phát biểu trước các phóng viên, Tổng thống Putin lập luận rằng Thủ tướng Đức đang gặp khó khăn trong việc duy trì niềm tin của công chúng giữa bối cảnh các nhà máy đóng cửa, tình trạng mất việc làm và mức sống sụt giảm. Ông cáo buộc Berlin sử dụng mối đe dọa được cho là từ một "nước Nga hiếu chiến" để biện minh cho các chính sách của mình.

"Còn bằng chứng đâu? Chà, chính họ đã dàn dựng bằng chứng đó", ông Putin nói, đồng thời mô tả lập trường đối đầu của Đức là một "sai lầm nghiêm trọng" đi ngược lại lợi ích của người dân Đức.

Tổng thống Putin so sánh vụ việc này với những cáo buộc "vô lý" trước đây cho rằng Moskva đã phá hoại các đường ống dẫn khí đốt Nord Stream (vốn vận chuyển khí đốt của chính Nga sang châu Âu), trước khi các vụ nổ này sau đó bị quy trách nhiệm cho một nhóm người Ukraine hành động tự phát.

NATO và các nước châu Âu phản ứng thế nào?

Một số đồng minh NATO như Ba Lan, Italy, Anh, Thụy Điển và Cộng hòa Séc (Czech) đã lên tiếng ủng hộ Berlin.

Bộ Ngoại giao Séc cho rằng các hoạt động “lai” của Nga nhằm vào một đồng minh cũng đặt toàn bộ liên minh trước nguy cơ.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết sẽ thảo luận vụ việc với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte. Các ngoại trưởng EU dự kiến chuẩn bị một phản ứng chung.

Ukraine lên tiếng

Ukraine hoan nghênh các biện pháp của Đức nhằm vào Nga. Đại sứ Ukraine tại Đức Oleksii Makeiev ca ngợi phản ứng của Berlin.

Đức là một trong những đối tác chiến lược quan trọng của Ukraine. Hồi tháng 4, hai nước công bố thỏa thuận hợp tác an ninh nhằm tăng cường năng lực phòng không chung.

Theo thỏa thuận, Berlin nhất trí tài trợ các hợp đồng tên lửa cho Kiev, đồng thời hai nước sẽ hợp tác sản xuất UAV.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cảnh báo không phận nước này ngày càng mất an toàn đối với hàng không dân dụng khi cả Nga và Ukraine đều gia tăng sử dụng UAV trong chiến sự.

Những cáo buộc khác từ châu Âu và phản ứng của Nga

Các nước châu Âu từ lâu đã cáo buộc Nga tiến hành nhiều hoạt động nhằm gây bất ổn trên lục địa này. Một trong các vụ việc xảy ra vào tháng 3/2024, khi một nhà kho ở phía Đông London bị phóng hỏa. Cơ sở này lưu trữ hàng viện trợ cho Ukraine. Các công tố viên Anh cáo buộc những người liên quan hành động cho Wagner, tổ chức bán quân sự được Nga ủng hộ.

Những hoạt động ở quy mô hạn chế như vậy thường được gọi là các cuộc tấn công “lai”, bởi chúng chưa đạt đến ngưỡng xung đột công khai nhưng vẫn có thể gây bất an và tạo sức ép thông qua các hành động bạo lực.

Trong khi đó, phía Nga nhiều lần bác bỏ các cáo buộc cho rằng Moskva đứng sau những hoạt động phá hoại hoặc gây bất ổn tại châu Âu, đồng thời cho rằng một số nước phương Tây đang quy kết trách nhiệm cho Nga mà không đưa ra đầy đủ bằng chứng công khai. Moskva cũng cáo buộc các nước châu Âu sử dụng những vụ việc này để gia tăng sức ép chính trị và biện minh cho các biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga.

Vì sao căng thẳng lại gia tăng lúc này?

Berlin cho rằng những hoạt động bí mật như vụ tấn công bằng UAV nhằm vào sân bay Leipzig có thể nhằm làm suy yếu sự ủng hộ chính trị của Đức đối với Ukraine.

Cuộc xung đột Nga - Ukraine đã kéo dài 4 năm rưỡi và Kiev cảnh báo mùa Đông sắp tới có thể là giai đoạn khó khăn nhất kể từ khi xung đột bùng phát.

Vụ việc tại sân bay Leipzig cũng xảy ra trong thời điểm nhạy cảm của chính trường Đức.

Ngày 6/9, bang Saxony-Anhalt ở miền Đông Đức sẽ tổ chức bầu cử. Đảng cực hữu Alternative for Germany (AfD) đang hy vọng giành thêm ảnh hưởng, một phần dựa trên tâm lý mệt mỏi của cử tri đối với cuộc chiến.

AfD chủ trương tăng cường quan hệ với Nga và chỉ trích việc Đức hỗ trợ Ukraine. Theo các cuộc thăm dò dư luận trước bầu cử, đảng này hiện đang dẫn đầu.

Nguồn baotintuc