Tòa án Hiến pháp đã nhận được đơn kiện về thẩm quyền do Tổng thống Petr Pavel nộp vào ngày thứ Hai. Ông Pavel đã đệ đơn liên quan đến quyết định của chính phủ không cho phép ông tham gia Hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra vào tháng 7 tại Ankara.

Ông Pavel cho rằng quyết định của nội các là chưa từng có tiền lệ và rất đáng tiếc. Ông muốn Tòa án Hiến pháp làm rõ liệu chính phủ có quyền quyết định về việc nguyên thủ quốc gia tham dự hội nghị thượng đỉnh hay không. Đồng thời, ông cũng đề nghị Tòa án yêu cầu chính phủ không được tạo ra trở ngại đối với việc thực hiện chức trách của tổng thống, mà ngược lại phải hợp tác và hỗ trợ ông.

“Quyết định loại Tổng thống Cộng hòa khỏi thành phần phái đoàn là một bước đi chưa từng có tiền lệ và đặc biệt đáng tiếc,” ông Pavel tuyên bố.

Theo ông, chính phủ đang tìm cách hạn chế các quyền hạn được Hiến pháp trao cho tổng thống.

“Thủ tướng Andrej Babiš gần đây nói rằng tổng thống không phải là cấp trên của ông ấy. Điều đó đúng. Nhưng tôi xin bổ sung rằng điều này cũng đúng theo chiều ngược lại. Hiến pháp quy định rằng trong việc thực hiện một số quyền hạn của tổng thống cần có sự phối hợp của chính phủ – là phối hợp, chứ không phải phê chuẩn,” ông Pavel nhấn mạnh.

Ông cho biết mình đã sẵn sàng thảo luận với chính phủ về việc tham dự hội nghị, nhưng điều đó đã không diễn ra. Ông cũng nhắc đến việc chính phủ nhiều lần trì hoãn quyết định về thành phần phái đoàn. Theo tổng thống, việc không thể đạt được sự đồng thuận cũng không giúp cải thiện hình ảnh của Cộng hòa Séc trước các đối tác quốc tế.

Ông Pavel cũng đề cập đến những cử tri đã bầu ông để thực hiện và bảo vệ các nhiệm vụ của tổng thống.

“Nếu tôi không bảo vệ những quyền hạn này, tôi sẽ phải chịu một phần trách nhiệm vì đã mở toang cánh cửa cho việc tiếp tục tùy tiện cắt giảm quyền hạn của các chức danh hiến định khác,” ông nói thêm.

Tổng thống khẳng định ông sẽ tôn trọng phán quyết của Tòa án Hiến pháp, bất kể kết quả như thế nào.

Tòa án Hiến pháp đã nhận được đơn kiện vào tối thứ Hai (22/6/2026) thông qua hộp thư dữ liệu điện tử.

Người phát ngôn của Tòa án Hiến pháp, Miroslava Číhalíková Sedláčková, cho biết: “Tòa án Hiến pháp đã nhận được vào tối hôm qua (22/6/2026) đề nghị của Tổng thống Cộng hòa về việc khởi động thủ tục giải quyết tranh chấp liên quan đến phạm vi thẩm quyền theo Điều 87 khoản 1 điểm k của Hiến pháp Cộng hòa Séc.”

Hiện nay, các thủ tục tố tụng tiêu chuẩn sẽ được tiến hành. Việc có xem xét vụ việc theo thủ tục ưu tiên hay không sẽ do toàn thể thẩm phán Tòa án Hiến pháp quyết định.

Trong khi đó, hôm thứ Hai, chính phủ đã quyết định cử một phái đoàn gồm ba thành viên tham dự hội nghị NATO, do Thủ tướng Andrej Babiš (ANO) dẫn đầu. Đi cùng ông sẽ có Bộ trưởng Quốc phòng Jaromír Zůna (SPD) và Bộ trưởng Ngoại giao Petr Macinka (Motoristé).

Ông Babiš giải thích quyết định này bằng tính chất đặc biệt của hội nghị năm nay, nơi chủ yếu thảo luận về các cam kết của các nước đồng minh liên quan đến chi tiêu quốc phòng – những cam kết mà Cộng hòa Séc chưa thực hiện và cũng sẽ không thực hiện trong năm nay.

Ông cũng nhấn mạnh rằng tổng thống đã thực hiện nhiều chuyến công du nước ngoài trước đó và nhắc lại rằng chính phủ từng đồng ý để ông Pavel dẫn đầu phái đoàn tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.

Chính phủ đã bác bỏ các đề xuất hợp tác của tổng thống, đồng thời nhiều lần trì hoãn quyết định về thành phần phái đoàn.

Ông Babiš còn cho rằng tổng thống đang theo đuổi một đường lối đối ngoại khác với chính phủ và nói rằng việc cả hai cùng tham dự hội nghị là không khả thi, kể cả vì lý do an ninh.

Trong quá khứ, các hội nghị thượng đỉnh NATO thường có sự tham gia của cả tổng thống lẫn thủ tướng. Ông Pavel nhiều lần nhấn mạnh rằng Hiến pháp quy định rõ quyền hạn của tổng thống trong việc đại diện cho quốc gia ở nước ngoài. Nguyên thủ quốc gia cũng đồng thời là Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang.

Ngoài ra, ông Pavel có mối liên hệ sâu sắc với lĩnh vực này, bởi trước đây ông từng giữ chức Tổng tham mưu trưởng quân đội và từng là Chủ tịch Ủy ban Quân sự của NATO.

(Theo Novinky)