Iran đã đặt thời hạn một tháng cho Mỹ để đạt được thỏa thuận nhằm mở lại eo biển Hormuz, dỡ bỏ phong tỏa hải quân và đảm bảo một lệnh ngừng bắn lâu dài, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump bày tỏ nghi ngờ về kế hoạch này và vẫn để ngỏ các phương án quân sự.

Theo truyền thông Iran, vào hôm 30/4, Tehran đã đưa ra một kế hoạch sửa đổi gồm 14 điểm gửi tới Washington, trong đó đặt ra lộ trình chặt chẽ để giải quyết các vấn đề then chốt liên quan đến tiếp cận hàng hải, phong tỏa và xung đột rộng hơn liên quan đến Iran và Liban (Lebanon).

Kế hoạch theo giai đoạn đặt thời gian cụ thể cho đàm phán

Các nguồn tin tiếp cận với tài liệu nêu trên nói với trang tin Axios (Mỹ) rằng giai đoạn đầu tập trung vào việc đạt được một thỏa thuận khung trong vòng một tháng.

Trong đề xuất hòa bình gồm 14 điểm, Tehran đưa ra yêu cầu bồi thường và thiết lập “cơ chế mới” đối với hoạt động vận tải tại eo biển Hormuz.

Kế hoạch của Iran đặt thời hạn một tháng để đạt thỏa thuận về việc mở lại eo biển Hormuz, chấm dứt phong tỏa hải quân của Mỹ và kết thúc xung đột ở Iran cũng như ở Liban.

Sau đó, các bên mới bước vào một tháng đàm phán tiếp theo nhằm đạt thỏa thuận về chương trình hạt nhân, nhưng đây lại là điều mà trước đó Washington đã từ chối.

Vào ngày 2/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tỏ ra thận trọng khi xem xét đề xuất này.

Phát biểu với các phóng viên trước khi rời Palm Beach, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông sẽ xem xét chi tiết trong chuyến bay.

“Tôi đang xem xét. Tôi sẽ thông báo sau”, Tổng thống Trump nói, đồng thời cho biết ông đã được báo cáo về ý tưởng chung và kỳ vọng sẽ sớm nhận được văn bản đầy đủ.

Tổng thống Trump bảo vệ phong tỏa, vẫn để ngỏ khả năng tấn công

Dù trước đó một ngày tuyên bố trước Quốc hội Mỹ rằng các hành động thù địch đã chấm dứt, nhưng theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 3/5,  Tổng thống Trump vẫn bảo vệ việc duy trì phong tỏa hải quân, gọi đây là một biện pháp “rất thân thiện” và chưa bị thách thức.

Đồng thời, nhà lãnh đạo Mỹ cũng để ngỏ khả năng tái triển khai hành động quân sự nếu căng thẳng leo thang.

“Nếu họ cư xử sai, nếu họ làm điều gì đó xấu, nhưng hiện tại thì cứ chờ xem. Đó là một khả năng hoàn toàn có thể xảy ra”, ông Trump nói khi được hỏi về các cuộc tấn công tiềm năng.

Trong một bài đăng trên Truth Social, Tổng thống Trump bày tỏ nghi ngờ về tính khả thi của kế hoạch hoà bình mới, cho rằng ông “khó có thể hình dung nó có thể chấp nhận được”

Nguyên nhân theo Tổng thống Trump, là “vì họ vẫn chưa phải trả một cái giá đủ lớn cho những gì họ đã gây ra đối với nhân loại và thế giới trong suốt 47 năm qua”.

Đàm phán đình trệ, căng thẳng leo thang

Các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington vẫn bị đình trệ kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 8/4, sau khi một vòng đàm phán tại thủ đô Islamabad Pakistan mà không đạt được đột phá nào.

Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, Iran đã siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz, làm gián đoạn các dòng chảy quan trọng của dầu mỏ, khí đốt và phân bón.

Vào ngày 2/5, theo Tân Hoa xã, người phát ngôn quân đội Iran Mohammad Akraminia tuyên bố các lực lượng vũ trang của nước Cộng hòa Hồi giáo đang kiểm soát eo biển Hormuz, và không một tàu thuyền nào, dù là bạn hay thù, có thể đi qua tuyến đường thủy này mà không có sự cho phép từ Tehran.

Truyền thông Iran đăng tải đoạn video ghi lại bài phát biểu của ông Akraminia nhấn mạnh kiểm soát eo biển Hormuz là “quyền cố hữu” của Tehran, mà nước Cộng hòa Hồi giáo đã không sử dụng suốt nhiều năm.

Đại diện quân đội Iran quả quyết: “Hiện tại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ở phía Tây và quân đội của đất nước chúng tôi ở phía Đông đang kiểm soát eo biển (Hormuz) bằng sức mạnh. Không một con tàu nào, dù là bạn hay thù, có quyền đi qua mà không nhận được sự cho phép của lực lượng chúng tôi”.

Về phần mình, Mỹ đáp trả bằng một cuộc phong tỏa đối ứng đối với các cảng của Iran nhằm hạn chế nguồn lực kinh tế của Tehran sau khi các cuộc đàm phán ban đầu thất bại.

Vào tối 23/4, theo giờ Việt Nam, Tổng thống Trump thậm chí còn ra lệnh cho Hải quân Mỹ bắn và tiêu diệt bất kỳ tàu nào, dù là tàu nhỏ đang rải thủy lôi trên vùng nước của eo biển Hormuz.

Trong một bài viết trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, nhà lãnh đạo Mỹ yêu cầu lực lượng Hải quân thực thi mệnh lệnh mà “không được do dự”.

Nguồn baotintuc