Trung Âu trong đó có Cộng hòa Séc có thể trải qua mùa đông ấm và nhiều mưa hơn bình thường
Theo mô hình dự báo mới nhất, Cộng hòa Séc và khu vực Trung Âu có khả năng đón một mùa đông với lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, nền nhiệt được dự báo cao hơn từ 1–2°C khiến một phần đáng kể lượng giáng thủy có thể rơi dưới dạng mưa thay vì tuyết.
Các chuyên gia thuộc dự án theo dõi hạn hán InterSucho của Viện CzechGlobe cho biết tổng lượng giáng thủy trong những tháng mùa đông có thể cao hơn tới 50 mm so với mức trung bình giai đoạn 1993–2015. Đây được đánh giá là mức chênh lệch đáng kể.
Dự báo được xây dựng từ các mô hình của Trung tâm Dự báo thời tiết hạn vừa châu Âu (ECMWF). Theo đó, tháng 12, tháng 1 và tháng 2 tại Trung Âu nhìn chung có thể ấm và ẩm hơn bình thường.
Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý dự báo theo mùa không loại trừ khả năng xuất hiện những đợt rét đậm hoặc các giai đoạn khô hạn, không có mưa và tuyết.
Mưa nhiều hơn nhưng chưa chắc thuận lợi bằng tuyết
Do nhiệt độ trung bình mùa đông có thể cao hơn từ 1–2°C, một phần lượng giáng thủy được dự báo sẽ rơi dưới dạng mưa. Trong khi đó, tuyết được coi là nguồn bổ sung nước hiệu quả hơn cho cảnh quan đang khô hạn, bởi tuyết tan từ từ, giúp nước có thêm thời gian thấm sâu vào đất.
Việc phục hồi nguồn nước trong mùa đông được đánh giá đặc biệt quan trọng, do nhiều sông, suối và hồ chứa tại Séc hiện vẫn ở mức thấp.
Dữ liệu từ Viện Khí tượng Thủy văn Séc và các cơ quan quản lý lưu vực cho thấy nhiều trạm quan trắc trên sông, suối vẫn ghi nhận lưu lượng dưới ngưỡng hạn hán. Dù những ngày gần đây đã xuất hiện mưa nhỏ, lượng nước chảy vào nhiều hồ chứa vẫn thấp hơn lượng nước thoát ra.
Nhiều hồ chứa lớn đang thiếu nước nghiêm trọng
Các hồ chứa do Cơ quan quản lý lưu vực sông Vltava vận hành đang ở tình trạng đáng lo ngại. Trong số các hồ lớn, Orlík chỉ đạt 19% dung tích, Hracholusky 33% và Lipno 43%.
Một số hồ khác có tình hình khả quan hơn, gồm:
Římov: 50%;
Slapy: 56%;
Nýrsko: 62%;
Želivka: 78%.
Hồ Želivka là nguồn cung cấp nước uống quan trọng cho thủ đô Praha. Trong khi đó, hồ Slapy hiện phải bổ sung nước để duy trì dòng chảy ở khu vực hạ lưu sông Vltava.
Tại lưu vực sông Morava, hồ Vranov chỉ đạt 25% dung tích, còn hồ Vír ở mức 41%. Hồ Brno đạt 75%, Dalešice 78% và hồ dưới trong hệ thống Nové Mlýny đạt 64%. Hai hồ trên và giữa của hệ thống này hiện đã đầy.
Ở lưu vực sông Elbe, hồ Josefův Důl đạt 83% dung tích, trong khi Rozkoš ở mức 54% và Seč đạt 50%.
Các hồ thuộc lưu vực sông Oder có tình hình tốt nhất
So với những khu vực khác, các hồ chứa thuộc lưu vực sông Oder hiện có lượng nước tương đối khả quan. Hồ Šance có tỷ lệ lấp đầy thấp nhất nhưng vẫn đạt 64%. Těrlicko đạt 80%, Žermanice 81%, Slezská Harta 79% và Kružberk đạt tới 92%.
Tại lưu vực sông Ohře, hai hồ Fláje và Přísečnice ở vùng núi Krušné đều đạt 60% dung tích. Hồ Nechranice đạt 71%, còn Jesenice ở mức 87%.
Đất ở tầng sâu vẫn khô hạn
Mực nước hồ chứa và lưu lượng sông hiện phản ánh rõ tình trạng độ ẩm trong đất. Lớp đất bề mặt tại phần lớn lãnh thổ Séc đã bão hòa hoặc gần bão hòa nước, ngoại trừ khu vực Nam Moravia.
Tuy nhiên, tình trạng tại tầng đất sâu từ 40 cm đến một mét vẫn rất bất lợi. Theo dữ liệu mới nhất của InterSucho, tầng đất này chỉ đủ ẩm tại Krkonoše, Jizerské hory và vùng chân núi lân cận, Orlické hory, một phần Jeseníky và Beskydy, cùng một diện tích rất nhỏ ở Krušné hory và Šumava.
Tại phần lớn lãnh thổ Séc, lượng nước trong tầng đất sâu vẫn chỉ đạt tối đa 15 mm. Nguyên nhân là lượng mưa thời gian qua chủ yếu lưu lại ở lớp đất bề mặt, chưa thể thấm xuống sâu. Cuối tháng 10, các chuyên gia InterSucho cũng cho biết thảm thực vật còn hoạt động đã giữ lại phần lớn lượng nước mưa ở tầng đất phía trên.
Trong bối cảnh đó, một mùa đông có lượng giáng thủy cao hơn trung bình có thể góp phần cải thiện nguồn nước. Tuy nhiên, hiệu quả phục hồi sẽ phụ thuộc đáng kể vào việc lượng giáng thủy xuất hiện dưới dạng mưa hay tuyết.
Theo CTK
