Iran nói Mỹ phải chấp nhận đề xuất hòa bình mới, nếu không sẽ đối mặt với thất bại. Trong khi đó, ngay trước thềm thượng đỉnh Mỹ - Trung, Washington tuyên bố cùng Bắc Kinh đồng thuận phản đối thu phí qua eo biển Hormuz.

Iran: Mỹ phải chấp nhận đề xuất hòa bình

Theo Hãng tin AFP, ngày 12-5, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf - trưởng đoàn đàm phán của nước này - tuyên bố Mỹ phải chấp nhận kế hoạch hòa bình mới của Tehran, nếu không sẽ phải đối mặt với thất bại.

"Không có lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận quyền lợi của người dân Iran như nêu trong đề xuất 14 điểm. Mọi cách tiếp cận khác đều sẽ không mang lại kết quả, chỉ dẫn tới hết thất bại này đến thất bại khác. Càng kéo dài, người nộp thuế Mỹ càng phải trả giá", ông Ghalibaf viết trên mạng xã hội X.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran đang trên bờ vực sụp đổ.

Iran cho biết đề xuất mới là lời hồi đáp với kế hoạch trước đó của Mỹ. Washington được cho là đã đưa ra bản ghi nhớ một trang nhằm chấm dứt giao tranh và mở khuôn khổ đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran.

Bộ Ngoại giao Iran cho biết phản hồi của Tehran là kêu gọi chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận, gồm cả tại Lebanon, chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran và giải phóng tài sản Iran bị đóng băng ở nước ngoài.

Tuy nhiên, ông Trump gọi phản hồi của Tehran là "hoàn toàn không thể chấp nhận" và Mỹ sẽ giành chiến thắng hoàn toàn.

Mỹ nói Trung Quốc đồng thuận phản đối thu phí qua eo biển Hormuz

Theo Hãng tin Reuters, Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 12-5 cho biết các quan chức cấp cao Mỹ và Trung Quốc nhất trí rằng không quốc gia nào được phép áp phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu - gần như bị tê liệt kể từ khi xung đột Mỹ - Israel với Iran nổ ra vào ngày 28-2.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và người đồng cấp Mỹ Marco Rubio đã thảo luận vấn đề này trong cuộc điện đàm hồi tháng 4. Bộ này trước đó không công bố nội dung điện đàm.

"Họ nhất trí rằng không quốc gia hay tổ chức nào được phép thu phí khi đi qua các tuyến hàng hải quốc tế như eo biển Hormuz", người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết.

Hai nguồn tin am hiểu cuộc trao đổi giữa hai ngoại trưởng cho biết phía Mỹ đã nêu khả năng tàu Trung Quốc phải trả phí qua eo biển, nhằm thúc ép Bắc Kinh gây thêm sức ép với Tehran để chấm dứt xung đột.

Trong cuộc gặp sau đó với Ngoại trưởng Iran, ông Vương Nghị cho biết cộng đồng quốc tế cùng chia sẻ "mối quan tâm chung về việc khôi phục hoạt động lưu thông bình thường và an toàn qua eo biển", đồng thời tái khẳng định Trung Quốc ủng hộ Iran "bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia".

Iran mở rộng kiểm soát eo biển Hormuz thêm gấp 10 lần
Tehran đã yêu cầu được quyền thu phí tàu thuyền như điều kiện để chấm dứt chiến tranh. Mỹ hiện áp đặt lệnh phong tỏa hải quân với các cảng Iran, và ông Trump từng đề cập khả năng Washington tự thu phí hoặc phối hợp với Iran để thu phí qua eo biển.

Tuy nhiên, sau nhiều phản ứng trái chiều từ trong và ngoài nước, Nhà Trắng khẳng định ông Trump muốn eo biển Hormuz mở cửa, không hạn chế lưu thông.

Đại sứ quán Trung Quốc không bác bỏ thông tin từ phía Mỹ, đồng thời cho biết Bắc Kinh hy vọng các bên sẽ cùng hợp tác để khôi phục hoạt động lưu thông bình thường qua Hormuz.

"Việc duy trì an ninh, ổn định khu vực và bảo đảm tự do lưu thông phù hợp với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế", người phát ngôn đại sứ quán Liu Pengyu nói.

Tuyên bố được đưa ra trước thềm hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung tại Bắc Kinh, trong đó vấn đề Iran sẽ là nội dung quan trọng được Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thảo luận.

Trước khi lên đường đến thăm Trung Quốc vào ngày 12-5, Tổng thống Trump cho biết ông sẽ có "một cuộc trao đổi dài" với ông Tập Cận Bình về vấn đề Iran, nhưng Washington không cần Bắc Kinh hỗ trợ để chấm dứt xung đột.

Anh điều drone, tiêm kích và tàu chiến tham gia nhiệm vụ bảo vệ eo biển Hormuz
Ngày 12-5, Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey thông báo nước này sẽ triển khai thiết bị rà phá thủy lôi tự hành, tiêm kích Typhoon và tàu chiến HMS Dragon tham gia một sứ mệnh phòng thủ đa quốc gia nhằm bảo đảm an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz.

Ông đưa ra cam kết này tại hội nghị trực tuyến với 40 người đồng cấp từ các nước tham gia chiến dịch, đồng thời cho biết sứ mệnh sẽ được kích hoạt khi điều kiện cho phép.

Đóng góp của Anh sẽ đi kèm khoản ngân sách mới trị giá 115 triệu bảng Anh (hơn 155 triệu USD) dành cho drone rà phá thủy lôi và hệ thống chống máy bay không người lái.

Hiện Anh đã triển khai hơn 1.000 binh sĩ tại Trung Đông như một phần của hoạt động phòng thủ, bao gồm các đội chống drone và phi đội tiêm kích.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Hàn Quốc Ahn Gyu Back ngày 13-5 cho biết nước này đang xem xét đóng góp theo từng giai đoạn vào nỗ lực đảm bảo an toàn hàng hải ở Hormuz.

Ông Ahn đã nêu lập trường của Hàn Quốc trong cuộc gặp với Bộ trưởng Chiến tranh (Bộ Quốc phòng) Mỹ Pete Hegseth hôm 11-5. Theo ông Ahn, các hình thức hỗ trợ có thể gồm tuyên bố ủng hộ chính trị, cử nhân sự, chia sẻ thông tin và cung cấp khí tài quân sự, song nhấn mạnh chưa có cuộc thảo luận chi tiết nào về việc mở rộng sự tham gia quân sự của Hàn Quốc.

Theo Tuoitre