Ngày 24-2, Trung Quốc đã có hành động nhắm vào 40 công ty và thực thể của Nhật Bản, với lý do lo ngại an ninh quốc gia, là bước leo thang mới nhất giữa lúc quan hệ hai nước căng thẳng.

Quan hệ Nhật - Trung xấu đi từ tháng 11-2025, sau khi Thủ tướng Takaichi Sanae tuyên bố rằng một cuộc tấn công của Trung Quốc vào đảo Đài Loan có thể bị coi là "tình huống đe dọa sự tồn vong" và khiến Tokyo có phản ứng quân sự.

Theo Hãng tin AFP, trong động thái mới nhất, Bộ Thương mại Trung Quốc đã hạn chế xuất khẩu đối với 20 thực thể Nhật Bản, trong đó có Tập đoàn Mitsubishi và Cơ quan vũ trụ Nhật Bản. Bắc Kinh cáo buộc họ góp phần tăng cường năng lực quân sự của Nhật Bản.

Từ ngày 24-2, các nhà xuất khẩu Trung Quốc sẽ không được phép cung cấp các mặt hàng lưỡng dụng cho những thực thể Nhật Bản nằm trong danh sách kiểm soát xuất khẩu, đồng thời các công ty nước ngoài cũng bị cấm cung cấp cho họ các mặt hàng lưỡng dụng có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Bộ này cũng bổ sung 20 thực thể Nhật Bản khác, trong đó có Tập đoàn Subaru, vào "danh sách theo dõi", yêu cầu kiểm tra nghiêm ngặt hơn đối với các mặt hàng xuất khẩu có thể được sử dụng cho mục đích quân sự.

"Những biện pháp nêu trên nhằm ngăn chặn tham vọng hạt nhân và 'tái quân sự hóa' của Nhật Bản. Những biện pháp này hoàn toàn chính đáng, hợp lý và hợp pháp" - Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố.

Chia sẻ với AFP, một quan chức thương mại Nhật Bản nói rằng Tokyo sẽ "có các biện pháp phù hợp" sau khi phân tích tác động của các biện pháp hạn chế xuất khẩu mới.

Trong bối cảnh quan hệ hai nước căng thẳng, số du khách Trung Quốc đến Nhật Bản đã giảm mạnh.

Truyền thông Nhật Bản cũng đưa tin hồi tháng 11-2025 rằng Trung Quốc đã đình chỉ nhập khẩu hải sản Nhật Bản.

Tháng trước, Tokyo đã trao trả hai con gấu trúc cho Trung Quốc, khiến Nhật Bản lần đầu tiên trong 50 năm không có gấu trúc.

Cũng trong tháng trước, Bắc Kinh công bố lệnh cấm xuất khẩu trên diện rộng đối với các mặt hàng lưỡng dụng có khả năng ứng dụng quân sự sang Nhật Bản.

Tuy nhiên, động thái mới nhất vào ngày 24-2 nhắm trực tiếp vào hàng chục công ty lớn của Nhật Bản, khiến giá cổ phiếu của một số công ty giảm sau thông báo.

Các công ty trong "danh sách theo dõi" có thể nộp đơn xin được gỡ tên nếu hợp tác với các điều kiện xác minh của Bắc Kinh.

Trong những tháng gần đây, Trung Quốc cũng bắt đầu hạn chế xuất khẩu sang các công ty Nhật Bản những loại đất hiếm "nặng" khan hiếm và đắt đỏ, cũng như các nam châm mạnh có chứa chúng, theo báo Wall Street Journal.

Nhật Bản phản đối phát biểu của ông Vương Nghị về "chủ nghĩa quân phiệt"

Hôm 14-2, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói rằng "người dân Nhật Bản không nên tiếp tục để mình bị thao túng hoặc lừa dối bởi những thế lực cực hữu, hay bởi những người tìm cách khôi phục chủ nghĩa quân phiệt".
Đáp trả, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi nói rằng bình luận của ông Vương "không dựa trên sự thật".
Hôm 16-2, Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara thông tin Nhật Bản đã gửi công hàm phản đối Trung Quốc về phát biểu nói trên.
"Những đóng góp nhất quán của Nhật Bản cho hòa bình và ổn định của cộng đồng quốc tế sau Thế chiến 2 đã được toàn cầu ghi nhận rộng rãi", ông nhấn mạnh.

Theo Tuoitre