Đơn đăng ký vào các trường trung học không chỉ là một mẫu đơn thông thường – theo cơ chế mới, chúng cần phản ánh một cách trung thực nhất sở thích và ưu tiên của học sinh lớp 9 dựa trên cách xếp thứ tự các nguyện vọng. Tuy nhiên, nhiều học sinh vẫn muốn đảm bảo ít nhất một suất vào trường trung học bằng cách đặt trường đó lên ưu tiên cao hơn. Nhưng việc tính toán chiến thuật này lại làm giảm đáng kể cơ hội vào ngành học mơ ước. Theo các nhà phân tích của PAQ Research, năm ngoái cứ ba thí sinh lại có một người mắc sai lầm này một cách không cần thiết. Các chuyên gia phần lớn đồng tình: hãy xếp các nguyện vọng theo sở thích thật sự.

Nhiều học sinh lớp 9 vẫn áp dụng chiến thuật xếp nguyện vọng “an toàn nhất” – tức là trong danh sách đăng ký, các em thường đặt trường trung học được cho là dễ trúng tuyển nhất lên vị trí ưu tiên cao nhất.

Tuy nhiên, cơ chế xếp nguyện vọng mới, được áp dụng từ năm 2024, cho phép thí sinh “chấp nhận rủi ro và xếp ngành học theo sở thích thực sự,” theo phân tích mới của PAQ Research do Jan Zeman và Benjamin Šimsa thực hiện.

Nghiên cứu chỉ ra rằng trong năm học trước, có tới 38% thí sinh đăng ký các ngành học có thi tốt nghiệp phổ thông (maturita) đã xếp nguyện vọng không hiệu quả. Với nhóm thí sinh nói chung, con số này là hơn 25%. Phần lớn học sinh lớp 9 vẫn được nhận vào nguyện vọng ưu tiên – nhưng chính việc tính toán chiến thuật khiến khó xác định liệu các en thực sự vào được ngành mơ ước, hay chỉ muốn chắc chắn có ít nhất một trường nhận.

Tính toán chiến thuật có thể là sai lầm chiến lược

Theo các tình huống mô phỏng, thí sinh có thể đặt ngành yêu thích nhất ở vị trí thứ hai, còn ngành họ cho là dễ trúng tuyển nhất ở vị trí đầu tiên. Các nhà phân tích coi việc xếp một ngành mang tính "chiến thuật” lên trên ngành mơ ước là một “sai lầm chiến lược.” “Ngay cả khi thí sinh đạt đủ điểm cho trường khó nhất, cơ hội này sẽ bị bỏ lỡ, vì cơ chế tự động chuyển họ sang ngành dễ hơn của ưu tiên đầu tiên,” họ cảnh báo.

Thậm chí có 6% học sinh lớp 9 không tận dụng cơ hội nộp đủ ba nguyện vọng, dẫn đến rủi ro không cần thiết. Các chuyên gia PAQ Research cũng lưu ý rằng cứ 4 thí sinh thì có một người (27%) có khả năng đỗ vào trường khó hơn nhưng đã không nộp đơn. “Trong nhiều trường hợp, điểm của học sinh đủ để vào các trường khó hơn với cùng chuyên ngành, nhưng họ không nộp đơn,” chuyên gia cho biết. Họ cũng nhấn mạnh rằng ở Séc vẫn thiếu một nguồn thông tin tập trung, giải thích rõ yêu cầu của từng trường và cơ chế xếp nguyện vọng cho học sinh.

Các chuyên gia từ think tank IDEA tại Viện Kinh tế, Viện Hàn lâm Khoa học Séc, cũng đưa lời khuyên tương tự. “Bắt đầu với trường bạn muốn nhất. Sau đó xếp các trường theo sở thích thực sự của bạn. Với các trường thứ hai và thứ ba, bạn không gặp bất lợi so với thí sinh đặt chúng là nguyện vọng đầu tiên,” Tomáš Protivínský, chuyên gia kinh tế giáo dục của think tank, giải thích trong video. Bộ Giáo dục cũng khuyên xếp nguyện vọng theo nguyên tắc: “Tham vọng – Thực tế – An toàn.”

Thí sinh có thể nộp đơn tối đa ba trường trung học và thêm hai trường nữa nếu các trường đó tuyển sinh dựa trên thi năng khiếu.

(Theo CNN Prima NEWS)