Châu Âu có thể tăng cường vai trò trong tiến trình hòa bình Nga-Ukraine bằng cách làm trung gian cho một thỏa thuận phạm vi hẹp về “ngừng bắn ở sân bay”, theo đó hai bên cam kết ngừng các cuộc tấn công nhằm vào sân bay của nhau.

Trả lời phỏng vấn báo Politico ngày 11/5 bên lề hội nghị thượng đỉnh ngoại trưởng tại Brussels, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết: “Có lẽ chúng ta cần một vai trò mới của châu Âu trong nỗ lực hòa bình. Có thể chúng ta sẽ cố gắng đạt được một ‘thỏa thuận ngừng bắn sân bay’”.

Theo Politico, ông Sybiha đã kín đáo đề cập ý tưởng này với các ngoại trưởng Liên minh châu Âu (EU). Một quan chức EU cho biết Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng đã trao đổi đề xuất trên với một số nhà lãnh đạo châu Âu.

Thỏa thuận được đề xuất sẽ là một lệnh ngừng bắn hạn chế nhằm bảo vệ các sân bay khỏi các cuộc tấn công. Trong năm qua, các sân bay của Nga ngày càng dễ bị tổn thương trước các đợt tập kích bằng thiết bị bay không người lái tầm xa của Ukraine, vốn thường gây gián đoạn hoạt động hàng không dân dụng và nhằm vào các căn cứ không quân.

“Có lẽ các đồng minh châu Âu của chúng ta, thông qua việc thiết lập một diễn đàn hoặc một nhóm đặc biệt, có thể thảo luận về lệnh ngừng bắn tại sân bay”, Ngoại trưởng Sybiha nói thêm.

Ukraine và Nga trước đó từng tuân thủ một số lệnh ngừng bắn có phạm vi hạn chế trong thời gian ngắn, như thỏa thuận ngừng bắn liên quan đến hạ tầng năng lượng và hoạt động trên biển do Mỹ làm trung gian hồi tháng 3/2025. Tuy nhiên, thỏa thuận này đạt kết quả hạn chế khi Ukraine nhiều lần cáo buộc Nga vi phạm.

Ngày 10/5, Tổng thống Zelensky cũng đề xuất kéo dài lệnh ngừng bắn đối với các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Ukraine, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày nhân dịp Ngày Chiến thắng sắp kết thúc.

Ông Zelensky tuyên bố: “Hôm qua và hôm nay, Ukraine đã kiềm chế các hành động tầm xa để đáp lại việc Nga không tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ đáp trả tương ứng”.

Trước đó, ngày 8/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo về lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Kiev và Moskva trong giai đoạn từ ngày 9-11/5, sau khi các lệnh ngừng bắn do mỗi bên tự công bố trước đó đều không đạt hiệu quả. Động thái này được xem là bất ngờ trong bối cảnh Washington đang giảm mức độ can dự vào tiến trình hòa bình do xung đột leo thang tại Iran.

Các cuộc đàm phán hiện chưa đạt được bước đột phá đáng kể. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gần đây thừa nhận những nỗ lực của Washington “đã bị đình trệ”.

Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa ngày 7/5 cho biết châu Âu quan tâm đến việc thúc đẩy một kênh đàm phán riêng với Moskva. Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 9/5 cũng tuyên bố sẵn sàng đối thoại với châu Âu, dù nhân vật mà ông ưu tiên làm trung gian là cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schroeder đã bị Brussels loại khỏi tiến trình này.

Dù vậy, Ngoại trưởng Sybiha khẳng định các sáng kiến của châu Âu sẽ không thay thế vai trò của Mỹ trong tiến trình hòa bình.

“Đó nên là một hướng đi bổ sung, chứ không phải thay thế hay trở thành một lựa chọn khác”, ông nhấn mạnh.

Theo TTXVN