Ủy ban châu Âu yêu cầu Séc giải trình khoản trợ cấp 100 triệu korun cho nhà máy bánh mì Penam
Ủy ban châu Âu (EC) yêu cầu Bộ Công Thương Séc giải trình về khoản trợ cấp 100 triệu korun dành cho nhà máy bánh mì Penam, doanh nghiệp thuộc tập đoàn Agrofert. Khoản tiền này được cấp để đầu tư dây chuyền sản xuất bánh mì sandwich. Trong thư, Brussels yêu cầu xác nhận số tiền trên được chi từ ngân sách nhà nước Séc chứ không phải ngân sách Liên minh châu Âu (EU). Vụ việc dự kiến được đưa ra xét xử vào tháng 11.
“Chúng tôi đề nghị cơ quan cung cấp ý kiến và thông tin về các biện pháp đã thực hiện, đặc biệt là những điều chỉnh tài chính nếu có,” EC viết trong bức thư được trang iRozhlas đưa tin. Bộ Công Thương Séc, do ông Karel Havlíček thuộc phong trào ANO đứng đầu, có hai tháng để trả lời. Ngoài bộ này, Phái đoàn thường trực Cộng hòa Séc bên cạnh EU cũng nhận được thư.
Vấn đề trọng tâm là liệu khoản tiền 100 triệu korun có được hoàn trả vào ngân sách Séc hay không. Nhà nước ban đầu dùng ngân sách trong nước để tài trợ các dự án châu Âu, sau đó mới đề nghị Brussels hoàn trả. Nếu EC không công nhận khoản chi, ngân sách nhà nước Séc sẽ phải tự gánh toàn bộ chi phí.
Khoản tiền được cấp năm 2018 cho nhà máy bánh mì Zelená louka tại Herink, gần Praha. Doanh nghiệp này trực thuộc Penam, một công ty thuộc tập đoàn Agrofert. Khoản trợ cấp dự kiến chi trả một phần tư tổng chi phí 400 triệu korun của dây chuyền sản xuất được giới thiệu là có tính đổi mới.
Agrofert là tập đoàn hàng đầu Séc trong lĩnh vực nông nghiệp và thực phẩm, đồng thời hoạt động trong ngành hóa chất cùng nhiều lĩnh vực khác. Tập đoàn do đương kim Thủ tướng Andrej Babiš, lãnh đạo phong trào ANO, gây dựng. Năm nay, ông đã chuyển Agrofert vào một quỹ tín thác nhằm tránh xung đột lợi ích.
Chính những nghi ngờ về xung đột lợi ích của ông Babiš đã dẫn đến cuộc kiểm toán của EU cách đây hơn sáu năm, trong đó có các dự án của Agrofert. Các kiểm toán viên châu Âu kết luận dây chuyền này không có tính đổi mới như nhà máy bánh mì trình bày trong hồ sơ xin trợ cấp, bởi một nhà máy bánh mì tại Đức thuộc cùng tập đoàn đã sử dụng công nghệ tương tự.
EC sau đó từ chối hoàn trả khoản trợ cấp cho dây chuyền này. Liên quan đến kết luận kiểm toán về xung đột lợi ích, EC cũng yêu cầu các cơ quan chức năng Séc không gửi đề nghị hoàn trả những khoản trợ cấp dành cho các công ty thuộc Agrofert.
Nhà máy bánh mì đối mặt án phạt và nguy cơ bị cấm nhận trợ cấp
Bộ Công Thương Séc trong thời gian dài chưa tiến hành thu hồi khoản tiền và chỉ khởi động thủ tục vào mùa thu năm 2021, tức 10 ngày sau cuộc bầu cử Hạ viện. Tranh chấp vì vậy đã kéo dài 5 năm, mặc dù ngay từ năm 2020, việc EC không hoàn trả khoản trợ cấp đã được xác định rõ. Bộ Công Thương được xác định là bên bị thiệt hại trong vụ án.
Tháng 6, Văn phòng Công tố châu Âu đã truy tố nhà máy bánh mì cùng hai cá nhân về hành vi gian lận trợ cấp và âm mưu gây thiệt hại cho lợi ích tài chính của EU. Theo cáo trạng, các bị cáo đã cung cấp thông tin sai sự thật khi nộp hồ sơ xin trợ cấp.
Nếu bị kết tội, hai cá nhân có thể phải đối mặt với mức án từ 5 đến 10 năm tù. Đối với doanh nghiệp, công tố viên đề nghị phạt 50 triệu korun và cấm nhận trợ cấp trong 15 năm. Tòa án cấp tỉnh Praha dự kiến bắt đầu xét xử vụ án vào ngày 9/11. Hiện tòa án chưa đưa ra phán quyết về tội danh của các bị cáo.
Agrofert bác bỏ mọi cáo buộc sai phạm. “Chúng tôi tin rằng mình đã hành động đúng pháp luật và do đó có quyền nhận khoản trợ cấp,” ông Pavel Heřmanský, người phát ngôn tập đoàn, nhiều lần khẳng định.
Ông Babiš cũng đặt nghi vấn về cáo trạng. “Đây rõ ràng là những vụ truy tố có chủ đích,” ông nói hồi tháng 6.
“Khi Bộ Công Thương nói với họ rằng đây không phải là trường hợp xung đột lợi ích và mốc thời gian không phù hợp, họ liền dựng lên vấn đề về tính đổi mới,” Thủ tướng Babiš nói thêm.
(Theo Novinky)
